Bazylika kolegiacka Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Pułtusku

Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku
Distinctive emblem for cultural property.svg A-76 z dnia 20 stycznia 1959[1]
bazylika mniejsza, kolegiata
kościół parafialny
Ilustracja
widok ogólny
Państwo Polska
Województwo mazowieckie
MiejscowośćPułtusk
Wyznaniekatolickie
Kościółrzymskokatolicki
Parafiaśw. Mateusza w Pułtusku
WezwanieZwiastowania NMP
Położenie na mapie Pułtuska
Mapa konturowa Pułtuska, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku”
Położenie na mapie powiatu pułtuskiego
Mapa konturowa powiatu pułtuskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku”
Położenie na mapie gminy Pułtusk
Mapa konturowa gminy Pułtusk, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku”
Ziemia52°42′26,676″N 21°05′18,383″E/52,707410 21,088440
Strona internetowa

Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku została ufundowana przez biskupa płockiego Pawła Giżyckiego w 1449. Od tego czasu jest drugą w hierarchii świątynią w diecezji płockiej po katedrze płockiej.

Historia i architektura

Początkowo świątynia była jednonawowa, obecnie trzynawowa. Największe zmiany w kościele zaszły w XVI wieku za sprawą Jana Baptysty z Wenecji, który zbudował m.in. sklepienie zdobione polichromią, kaplicę grobową fundatora przebudowy biskupa Andrzeja Noskowskiego (obecnie kaplica Najświętszego Sakramentu). Odkryte w 1994 renesansowe polichromie na sklepieniu podniosły rangę bazyliki jako zabytku, a hasło sklepienie pułtuskie weszło do historii sztuki.

W bazylice znajduje się ołtarz główny pw. Zwiastowania NMP z XVII wieku, 14 ołtarzy bocznych i posoborowy stół eucharystyczny. W kaplicy Najświętszego Sakramentu znajduje się cenny obraz Opłakiwanie z 1559 na podstawie Piety Michała Anioła.

Do najstarszych zabytków złotnictwa znajdujących się w kolegiacie można zaliczyć: monstrancję wieżyczkową i relikwiarz Krzyża Świętego z ok. 1450, kielichy gotyckie, z których najstarszy datowany jest na 1470–1480.

Ponadto obejrzeć tam można renesansowy nagrobek biskupa Noskowskiego z 1561 zapewne projektu Jana Marii Padovano, oraz płyty nagrobne innych biskupów z XV i XVI wieku, m.in. fundatora kolegiaty Pawła Giżyckiego z 1463.

W 1975 papież Paweł VI nadał kolegiacie tytuł bazyliki mniejszej.

W 2018 r. bazylika pułtuska została wpisana na listę pomników historii w ramach akcji "100 Pomników Historii na stulecie odzyskania niepodległości"[2].

Galeria

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Masovian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.55N
  • S: 50.95 N
  • W: 19.15 E
  • E: 23.25 E
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Church.svg
icone pour église
Pułtusk collegiate church.PNG
Autor: User:Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, Licencja: CC BY 3.0
Pułtusk collegiate church
Pułtusk bazylika 2012.jpg
Autor: Marcin Białek, Licencja: CC BY-SA 3.0
Bazylika kolegiacka Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Pułtusku
180415 - Interior of the Basilica in Pułtusk - 06.jpg
Autor: Jolanta Dyr, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pułtusk, kościół kolegiacki pw. Zwiastowania NMP, 1443, 1546-1560, ok. 1700
Pułtusk (gmina) location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa gminy Pułtusk, Polska
Powiat pułtuski location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa powiatu pułtuskiego, Polska
Widok kosciola kollegiaty w Pultusku (119728979).jpg
Tytuł: Widok kościoła kollegiaty w Pułtusku
Adres wydawniczy: [Warszawa] : w Litogr. Konserwatoryum Muzyki, [między 1827 a 1830]
Gatunek: litografia
Forma i typ: grafiki i rysunki
Opis fizyczny: 1 grafika : litografia ; kompozycja 8,8x13,3 cm
Pułtusk location map.svg
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa miasta Pułtusk, Polska