Diecezja włocławska

Diecezja włocławska
łac. Dioecesis vladislaviensis
Ilustracja
Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku
Państwo

 Polska

Siedziba

Włocławek
ul. Gdańska 2/4

Data powołania

XII wiek

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Metropolia

gnieźnieńska

Katedra

Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Biskup diecezjalny

Krzysztof Wętkowski

Biskup senior

Wiesław Mering
Stanisław Gębicki

Dane statystyczne (2021[1])
Liczba wiernych
• odsetek wiernych

748 506 tys.
99,0%

Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych

594
488
106

Liczba dekanatów

33

Liczba parafii

233

Powierzchnia

8824 km²

Ilustracja
52°39′39″N 19°04′04″E/52,660833 19,067778
Strona internetowa

Diecezja włocławska (łac. Dioecesis vladislaviensis) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego w metropolii gnieźnieńskiej w Polsce. Ustanowiona w XII wieku, jako jedna z pierwszych na ziemiach polskich.

Historia

Pałac biskupi we Włocławku

Początkowo biskupi rezydowali w Kruszwicy. Wolbórz był miastem rezydencjonalnym biskupów włocławskich, wzniesiono tam Pałac Biskupów Kujawskich.

Stolicę biskupią do Włocławka przeniesiono prawdopodobnie 4 kwietnia 1148 r. Wówczas diecezja otrzymała bullę protekcyjną papieża Eugeniusza III, wystawiona dla biskupa włocławskiego Warnera. Do XIX wieku nazywana diecezją kujawską lub kujawsko-pomorską. 16 sierpnia 1569 r. przez bpa Stanisława Karnkowskiego erygowane zostało pierwsze w Królestwie PolskimWyższe Seminarium Duchowne we Włocławku.

W latach 1818–1925 tradycje diecezji kujawskiej przejęła diecezja kujawsko-kaliska. W 1925 r. została przywrócona jako diecezja włocławska. 25 marca 1992 r. bullą papieża Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae populus, wyłączającą pięć dekanatów z miastem Kalisz, utworzono diecezję kaliską.

Na przestrzeni wieków administracyjnie należała do:

Wśród świętych i błogosławionych związanych z diecezją włocławską znajdują się:

Biskupi

Krzysztof Wętkowski – biskup diecezjalny

Biskup diecezjalny

Biskupi seniorzy

Patroni diecezji

Od 1818 roku na terenie diecezji znalazł się Kalisz ze swoim sanktuarium św. Józefa. Łaskami słynący obraz Świętej Rodziny, gdzie św. Józef był szczególnie czczony, został ozdobiony koronami papieskimi już w 1796 r. To zdaniem historyków było przyczyną obrania tego świętego za patrona diecezji. Dzięki staraniom bpa Wincentego Popiela, w 1880 roku Stolica Apostolska wydała dekret ustanawiający głównym patronem diecezji św. Józefa. Chociaż od 1992 roku sanktuarium św. Józefa jest już poza diecezją włocławską, św. Józef pozostał nadal jej głównym patronem. Drugim patronem został obrany błogosławiony Bogumił z Dobrowa[2].

Sanktuaria

Sanktuarium Urodzin i Chrztu św. Faustyny w Świnicach Warckich

Bazyliki mniejsze

Kapituły

Statystyka

rokludnośćkapłaniparafie
ochrzczenimieszkańców%liczbadiecezjalnizakonniochrzczonych na
kapłana
1950994 0001 004 00099,0431361702306249
1970953 000956 00099,7593495981608258
19801 086 5901 094 68099,36215091121749273
19901 052 7281 103 04295,46715681031568300
2000844 255864 73297,66224971251357256
2002847 428866 07597,86295041251347256
2004839 694859 72597,76405071331312256
2010767 511775 24599,0555465901382232
2017754 621746 33998,96375231141171233
2021[3]748 506758 34898,75944881061277233

Podział administracyjny

Diecezja włocławska podzielona jest na 33 dekanaty:

Miasta diecezji

Miasta diecezji włocławskiej
herbmiastodekanatwojewództwopowiatludność[4]liczba parafii
POL Włocławek COA.svgWłocławekwłocławski I
włocławski II
kujawsko-pomorskieWłocławek11175213
POL Konin COA.svgKoninkoniński I
koniński II
koniński III
wielkopolskieKonin7483410
POL Sieradz COA.svgSieradzsieradzki I
sieradzki II
zduńskowolski
łódzkiesieradzki425705
POL Zduńska Wola COA.svgZduńska Wola (oprócz osiedla Karsznice)zduńskowolskiłódzkiezduńskowolski42374[5]4
POL Turek COA.svgTurektureckiwielkopolskieturecki273113
POL Koło COA.svgKołokolskiwielkopolskiekolski222273
POL Lipno COA.svgLipnolipnowskikujawsko-pomorskielipnowski145922
POL Aleksandrów Kujawski COA.svgAleksandrów Kujawskialeksandrowskikujawsko-pomorskiealeksandrowski122702
POL Ciechocinek COA.svgCiechocineknieszawskikujawsko-pomorskiealeksandrowski105861
POL Kłodawa COA.svgKłodawakłodawskiwielkopolskiekolski65301
POL Radziejów COA.svgRadziejówradziejowskikujawsko-pomorskieradziejowski56382
POL Brześć Kujawski COA.svgBrześć Kujawskibrzeskikujawsko-pomorskiewłocławski46601
POL Piotrków Kujawski COA.svgPiotrków Kujawskipiotrkowskikujawsko-pomorskieradziejowski44901
POL Sompolno COA.svgSompolnosompoleńskiwielkopolskiekoniński35871
POL Kowal COA.svgKowalkowalskikujawsko-pomorskiewłocławski35441
POL Tuliszków COA.svgTuliszkówtuliszkowskiwielkopolskieturecki33221
POL Warta COA.svgWartawarckiłódzkiesieradzki32582
POL Ślesin COA.svgŚlesinślesińskiwielkopolskiekoniński31351
POL Lubraniec COA.svgLubranieclubranieckikujawsko-pomorskiewłocławski30521
POL Uniejów COA.svgUniejówuniejowskiłódzkiepoddębicki30111
POL Izbica Kujawska COA.svgIzbica Kujawskaizbickikujawsko-pomorskiewłocławski26771
POL Rychwał COA.svgRychwałtuliszkowskiwielkopolskiekoniński23791
POL Dąbie COA.svgDąbiekłodawskiwielkopolskiekolski20171
POL Szadek COA.svgSzadekszadkowskiłódzkiezduńskowolski19571
POL Nieszawa COA.svgNieszawanieszawskikujawsko-pomorskiealeksandrowski19141
POL Chodecz COA.svgChodeczchodeckikujawsko-pomorskiewłocławski18851
POL Przedecz COA.svgPrzedeczkłodawskiwielkopolskiekolski16901
POL Dobra (powiat turecki) COA.svgDobradobrskiwielkopolskieturecki13961
POL Lubień Kujawski COA old.svgLubień Kujawskichodeckikujawsko-pomorskiewłocławski13911

Zobacz też

Przypisy

  1. Diecezja włocławska w 2021 roku liczyła ponad 748 tysięcy wiernych.
  2. Patronowie diecezji (pol.). diecezja.wloclawek.pl. [dostęp 2020-02-27].
  3. Diecezja Włocławska, www.diecezja.wloclawek.pl [dostęp 2022-03-23].
  4. http://www.polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  5. Parafia położona na osiedlu Karsznice administracyjnie podlega archidiecezji łódzkiej.

Bibliografia

  • Ks. Witold Zdaniewicz, Ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 757–773) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Pałac biskupi I pol. XIV, 1720-1738, 1925 Włocławek, ul. Gdańska HWsnajper.JPG
Autor: HWsnajper, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
pałac biskupi, 1 poł. XIV, 1720-1738, 1925 Włocławek, ul. Gdańska 2/4 widok od strony bulwarów
POL Chodecz COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
Wloclawek katedra 1.jpg
Autor: Pko, Licencja: CC BY-SA 3.0
Katedra Wniebowzięcia NMP we Włocławku
POL Aleksandrów Kujawski COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
POL Nieszawa COA.svg
Oficjalny Herb Nieszawy zgodny z oficjalnym wzorem przyjętym Uchwałą Rady Miasta nr XXVII 177/17
POL Tuliszków COA.svg
Herb miasta Tuliszków - obowiązująca wersja
POL Rychwał COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
POL Uniejów COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
Świnice Warckie - kościół św. Kazimierza.jpg
Autor: Kolanin, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kościół św. Kazimierza w Świnicach Warckich, sanktuarium Urodzin i Chrztu św. Faustyny Kowalskiej
Fara sieradz.jpg
Fara sieradzka
POL Koło COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
JHHChurch Turek PioM.jpg
(c) I, Piom, CC-BY-SA-3.0
Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (widok od wschodu))- Turek
PL-Lichen-Wallfahrtskirche-01.jpg
Autor: SchiDD, Licencja: CC BY-SA 4.0
Die Wallfahrtskirche Basilika der Muttergottes von Licheń Stary
SM Konin Kościół św Bartłomieja (7) ID 651687.jpg
Autor: Sławomir Milejski, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Konin, kościół par. p.w. św. Bartłomieja, XIV, 1866-1872, 1900-1910
Diecezja wloclawska dekanaty pusty.png
Autor: Kolanin, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa diecezji włocławskiej z podziałem dekanaty (stan na 2021 r.)
Zespół Wyższego Seminarium Duchownego gmach seminarium we Włocławku N. Chylińska.JPG
Autor: N. Chylińska, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
zespół Wyższego Seminarium Duchownego: gmach seminarium (4 skrzydła), 1843-1900 Włocławek, ul. Karnkowskiego 3, miasto Włocławek
Koło - kościół Podwyższenia Krzyża Świętego.jpg
Autor: Kolanin, Licencja: CC BY-SA 4.0
kościół farny Podwyższenia Krzyża Świętego w Kole (widok od ulicy Adama Mickiewicza)
Krzysztof Wętkowski (2018).jpg
Autor: Joanna Adamik, Licencja: PDM-owner
Bp Krzysztof Wętkowski podczas uroczystości jubileuszowych z okazji 1050-lecia archidiecezji poznańskiej
CatholicDiocesesPoland2004.svg
Autor: Bastianow (Bastian), Licencja: CC BY-SA 4.0
Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce (2004)
Diecezja włoclawska.PNG
Autor: Kolanin, Licencja: CC BY 3.0
mapa diecezji włocławskiej z podziałem na dekanaty