Konstrukcja wieńcowa

Dom o konstrukcji wieńcowej
Widok ogólny
Węgieł
Zbliżenie węgła
Zbliżenie węgła
Zamek węgłowy bez ostatków
Wznoszenie budowli zrębowej

Konstrukcja wieńcowa (ściana wieńcowa, konstrukcja węgłowa, konstrukcja zrębowa, blok-hauzowa, na zrąb, zrębowa, na zamek) – ściana drewniana znana już w czasach prehistorycznych (od neolitu). Do dzisiaj kontynuowana w rejonach Polski o bogatych tradycjach ciesielskich takich jak Podhale czy Kurpie. Tego typu domy stanowią nadal znaczną część substancji mieszkaniowej we wsiach i miasteczkach Białorusi, Rosji i Ukrainy.

Ściana składa się z ułożonych poziomo wieńców z belek drewnianych łączonych w narożach (węgłach) na zamki z ostatkami lub bez nich. Ostatkami nazywa się wystające poza obrys budynku końce belek. Kształt belek jest zróżnicowany, np. okrąglaki, połowizny, belki prostokątne lub prostokątne ze ściętą krawędzią, łączone na wpusty itp. Belki leżące na sobie łączy się na ogół dębowymi kołkami – tyblami, chroniąc je przed przesunięciem. Szczelinę pomiędzy nimi należy uszczelnić np. słomą, sznurem, pakułami[1], wysuszonym mchem.

Ściany stawia się na fundamentach murowanych np. z kamienia lub cegły i izolowanych od drewna warstwami papy[1]. Belki stropowe lub krokwie opierają się na najwyższej belce ściany wieńcowej tzw. balu oczepowym. Ściany wewnętrzne łączy się z zewnętrznymi na półteowy zamek w jaskółczy ogon. W przypadku stosowania belek o małej szerokości długie ściany mają tendencję do wypaczania się. Aby temu zapobiec stosuje się co 3-4 m (najczęściej w połowie rozpiętości ściany) pionowe, obustronne kleszcze, tzw. lisice, ściągnięte ze sobą śrubami.

Przypisy

  1. a b Krzysztof Tauszyński: Budownictwo Ogólne. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1977, s. 104.

Zobacz też

  • konstrukcja sumikowo-łątkowa
  • konstrukcja przysłupowa
  • konstrukcja sochowa
  • ściana szkieletowa
  • więźba dachowa
  • złącza ciesielskie

Media użyte na tej stronie

2014 Stary Waliszów, dom nr 67 10.JPG
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
2014 Stary Waliszów, dom nr 67 04.JPG
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
2014 Stary Waliszów, dom nr 67 11.JPG
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Wznoszenie budowli zrębowej 2008 rok.jpg
Wznoszenie budowli zrębowej (2008)
2014 Stary Waliszów, dom nr 67 07.JPG
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID