Radżastan

Radżastan
राजस्थान (Rājasthān)
stan
ilustracja
Herb
Herb
Państwo Indie
SiedzibaJaipur
Kod ISO 3166-2IN-RJ
GubernatorShivraj Patil
PremierAshok Gehlot
Powierzchnia342 236 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

68 621 012[1]
• gęstość200,5 os./km²
Języki urzędowehindi, radżastani
Położenie na mapie Indii
Położenie na mapie
Strona internetowa

Radżastan (hindi राजस्थान, trb. Radźasthan, trl.: Rājasthān; ang. Rajasthan) – stan w północno-zachodnich Indiach, położony w ich zachodniej części. Stolicą stanu, a zarazem jego największym miastem jest Jaipur. Stan został utworzony 1 listopada 1956 roku. Jest to obecnie największy pod względem powierzchni stan Indii. Radżastan graniczy z Pakistanem, oraz z następującymi stanami Indii: Gujarat, Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Hariana, Pendżab.

Historia

Podczas brytyjskiego panowania w Indiach obszar obecnego Radżastanu nosił nazwę Radźputana („kraj radźputów”). W latach 1899–1902 należał do rejonów najsilniej dotkniętych klęską głodu[2].

Podział administracyjny

Stan Radżastan dzieli się na następujące dystrykty:

  1. Ajmer
  2. Alwar
  3. Banaswara
  4. Baran
  5. Barmer
  6. Bharatpur
  7. Bhilwara
  8. Bikaner
  9. Bundi
  10. Chittaurgarh
  11. Churu
  12. Dausa
  13. Dhalpur
  14. Dungarpur
  15. Ganganagar
  16. Hanumangarh
  17. Jaipur
  18. Jaisalmer
  19. Jalor
  20. Jhalwar
  21. Jhunjhunun
  22. Jodhpur
  23. Karauli
  24. Kota
  25. Nagaur
  26. Pali
  27. Rajsamand
  28. Sawai Madhopur
  29. Sikar
  30. Sirohi
  31. Tonk
  32. Udaipur

Geografia

Radżastan – ulice Jaipuru
Radżastan – panorama Udaipuru

Radżastan jest stanem półpustynnym i pustynnym. Na zachodzie rozciąga się pustynia Thar i góry Arawali (najwyższy szczyt: Abu, 1722 m n.p.m., na granicy z Gujaratem). W miarę przesuwania się na wschód i południe klimat Radżastanu staje się łagodniejszy.

Największe miasta

W tabeli przedstawiono została lista największych miast Radżastanu wraz z liczbą mieszkańców (stan na 2012).

MiastoLiczba mieszkańców
Jaipur3 073 349
Dźodhpur1 138 300
Kota1 001 365
Bikaner647 804
Adźmer551 101
Udajpur474 531
Bhilwara360 009
Alwar341 422
Ganganagar249 914
Bharatpur252 838
Pali187 571
Sikar184 904
Tonk135 663
Hanumangarh129 654
Beawar123 701
Kishangarh116 156
Jhunjhunu100 476

Demografia

Młoda muzułmanka z Radżastanu

Radżastan zamieszkany jest przez około 57 milionów mieszkańców (2001). Najczęściej używanymi językami są hindi, radżastani i gudźarati, w użyciu są również między innymi pańdźabi i sindhi.

Podział ludności Radżastanu ze względu na wyznania:

Języki

Języki w Radżastanie[3]
Językrodzina%
hindi (włączając język radżastani i inne pokrewne języki)języki indoaryjskie91,09%
bhiliIndoaryjska4,60%
język pendżabskiIndoaryjska2,02%
urduIndoaryjskie1,17%
sindhiIndoaryjskie0,67%

Gospodarka

Radżastan – turbiny wiatrowe na pustyni Thar

Rolnictwo

Główną gałęzią gospodarki Radżastanu jest rolnictwo. Do najczęściej uprawianych roślin należą pszenica, bawełna, trzcina cukrowa, tytoń i rośliny oleiste. Radżastan jest również największym producentem wełny w Indiach. Zasadniczym problemem rolnictwa Radżastanu jest brak wody. Problem braku wody do pewnego stopnia został rozwiązany w latach 60. XX wieku, w związku z budową Kanału Indiry Gandhi, zasilającego w wodę część stanu.

Przemysł

Pierwsze zakłady przemysłowe na terenie Radżastanu pojawiły się w latach 60. XX wieku. Obecnie największe znaczenie ma przemysł tekstylny i spożywczy. Istotną rolę odgrywa górnictwo: na terenie Radżastanu wydobywa się między innymi sól kamienną, miedź i cynk, ropa naftowa i gaz ziemny.

W 2006 roku firma Cairn Energy odkryła największe złoże lądowe ropy naftowej Mangala. W wierceniach poszukiwawczych brała udział Polska firma Nafta „Piła”.

Turystyka

Jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki Radżastanu jest turystyka. Na terenie stanu znajduje się szereg atrakcji turystycznych:

Galeria

Zobacz też

  • Kategoria:Miasta w stanie Radżastan

Przypisy

  1. 3. Size, Growth Rate and Distribution of Population, [w:] 2011 Census of India, Office of the Registrar General & Census Commissioner, India [dostęp 2019-08-02] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-31].
  2. Mike Davis, „Die Geburt der Dritten Welt”.
  3. Komisarz ds. Rejestracji i Spisu Powszechnego, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Rządu Indii (ang.).

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Flag of India.svg
The Flag of India. The colours are saffron, white and green. The navy blue wheel in the center of the flag has a diameter approximately the width of the white band and is called Ashoka's Dharma Chakra, with 24 spokes (after Ashoka, the Great). Each spoke depicts one hour of the day, portraying the prevalence of righteousness all 24 hours of it.
Question book-4.svg
Autor: Tkgd2007, Licencja: CC-BY-SA-3.0
A new incarnation of Image:Question_book-3.svg, which was uploaded by user AzaToth. This file is available on the English version of Wikipedia under the filename en:Image:Question book-new.svg
HawaMahal.jpg
Autor: Psychocadet, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Hawa Mahal. Attribute to Jacob Uriel.
Udaïpur palais de la mousson.jpg
Autor: Shakti, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Udaipur vue de Sajjan Garh (palais de la mousson) / Udaipur view from Sajjan Garh (Monsoon Palace)
Alwar.JPG
Autor: User:Deepak, Licencja: CC-BY-SA-3.0
A pond in Alwar, Rajasthan. The snap shown is of artificial pond called "Sagar" which is present behind the collectorate of Alwar. It was built by the Naruka Maharajas of Alwar. In the same complex are situated : Musi Maharani Ki Chhatari (Cenoteph of Queen Musi), Alwar Museum and Alwar collectorate which houses many government offices.
Jaipur 03-2016 25 Hawa Mahal Road at the City Palace.jpg
Autor: A.Savin (Wikimedia Commons · WikiPhotoSpace), Licencja: FAL
Hawa Mahal Road at the City Palace in Jaipur, India
Pushkar01.jpg
Lac de Pushkar, novembre 2005.
Amber-fort.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Nomo (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

The palace complex at Amber
own photo, may 21, 2005
photo: nomo/michael hoefner

http://www.zwo5.de
Junagarh Fort Anup Mahal.jpg
Autor: user:Flicka, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Privater Audienzsaal Anup Mahal im Junagarh Fort in Bikaner / Rajasthan
Thar desert Rajasthan India.jpg
Autor: sushmita balasubramani, Licencja: CC BY 2.0
The western state of Rajasthan hosts the large Thar desert in northern India. Sand dunes are common in this dry area. The region is home to Jaipur, Jodhpur and many culturally important cities.
Udaipur-citypalace.jpg
Autor: nomo/michael hoefner
http://www.zwo5.de, Licencja: CC BY-SA 2.5
Udaipur/Rajasthan/India City Palace
Udaipur03.jpg
Palais d'Udaipur, novembre 2005
Turbines-thar-india.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Nomo (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

wind turbines in the desert Thar near Jaisalmer/Rajasthan/India
own photo, may 18, 2005
photo: nomo/michael hoefner

http://www.zwo5.de
Dargah Shareef of Khwaza Moinuddin Chishti.JPG
(c) I, LRBurdak, CC-BY-SA-3.0
Dargah Shareef of Khwaza Moinuddin Chishti Ajmer (India)
India Bikaner Junagarh Fort.jpg
Autor: user:Flicka, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Junagarh Fort - Der Stadtpalast von Bikaner
Pushkar.Martine Singh.Jan 2008.jpg
Autor: Martine Singh, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pushkar-Inde
Jaipur India.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC BY-SA 2.0
Rajasthan in India (disputed hatched).svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of state XY (see filename) in India
Mehrangarh Fort.jpg
Mehrangarh Fort in Jodhpur, in the Indian state of Rajasthan.
Emblem Rajasthan.png
Autor: Naahar, Licencja: CC BY-SA 4.0
Updated Tag Lines in Hindi and English
Jaisalmer forteresse.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Jaisalmer-4.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Nataraja~commonswiki (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0