Władcy Czech

Czechy
Godło Czech
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Czech

Wikiprojekt Polityka

Legendarni władcy Czech

Josef Mathauser Przemysł i Libusza (pośrodku)

Książęta Czech

Przemyślidzi

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
1Borzywoj I
Bořivoj I.
Borzywój I.jpg852/853 (?)888/889 (?)872 (?)883 (?)Gościwit (książę czeski)
???
2Strojmir
Strojmír
?po 885
883 (?)885 (?)?
?
(1)Borzywoj I
Bořivoj I.
Borzywój I.jpg852/853888/890885 (?)889 (?)Gościwit (książę czeski)
???

Mojmirowice

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
3Świętopełk I
Svatopluk I.
Svatopluk Dalimil.jpgok. 840
894
890894?
?

Przemyślidzi

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
4Spitygniew I
Spytihněv I.
Spitygniew I.jpg875
915
894915Borzywoj I
Święta Ludmiła
5Wratysław I
Vratislav I.
Wratysław I.jpgok. 888
13 lutego 921
915921Borzywoj I
Święta Ludmiła
6Wacław I Święty
Svatý Václav
SvVaclavOcko.jpgok. 907
Praga
28 września 935
Stará Boleslav
92128 września 935Wratysław I
Drahomira
7Bolesław I Srogi
Boleslav I. Ukrutný
Boleslav-I-Bohemian.jpgok. 915
15 czerwca 972
93515 czerwca 972Wratysław I
Drahomira
8Bolesław II Pobożny
Boleslav II. Pobožný
Bolesław II Pobożny.jpg932 (?)
7 lutego 999
9727 lutego 999Bolesław I Okrutny
Biagota (?)
9Bolesław III Rudy
Boleslav III. Ryšavý
Bolesław III Rudy.jpgok. 965
1034/1037
9991002
(Usunięty)
Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)
10Władywoj
Vladivoj[1]
?
styczeń 1003
10021003?
?
11Jaromir
Jaromír
Jaroměř-Jaromír.jpg?
4 listopada 1035
1003
(Usunięty)
Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)
(9)Bolesław III Rudy
Boleslav III. Ryšavý
Bolesław III Rudy.jpgok. 965
1034/1037
1003
(Usunięty)
Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)

Piastowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
12Bolesław IV Chrobry
Boleslav IV. Chrabrý
Boleslaus I.jpg96717 czerwca 1025
wiosna 1003jesień 1004
(Usunięty)
Mieszko I
Dobrawa Przemyślidka

Przemyślidzi

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
(11)Jaromir
Jaromír
Jaroměř-Jaromír.jpg?
4 listopada 1035
jesień 1004wiosna 1012
(Usunięty)
Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)
13Oldrzych
Oldřich
Oldrzych.jpgok. 975
9 listopada 1034
Praga
wiosna 1012jesień 1033
(Usunięty)
Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)
(11)Jaromir
Jaromír
Jaroměř-Jaromír.jpg?
4 listopada 1035
jesień 1033wiosna 1034
(Usunięty)
Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)
(13)Oldrzych
Oldřich
Oldrzych.jpgok. 975
9 listopada 1034
Praga
od wiosny - do jesieni 1034Bolesław II Pobożny
Emma (księżna czeska)
14Brzetysław I
Břetislav I.
Brzetysław I.jpgok. 1005
10 stycznia 1055
Chrudim
jesień 103410 stycznia 1055Oldrzych
Bożena (księżna czeska)
15Spitygniew II
Spytihněv II.
Spitygniew II.jpg1031
28 stycznia 1061
10 stycznia 105528 stycznia 1061Brzetysław I
Judyta ze Schweinfurtu
16Wratysław II
Vratislav II.
VratislavII.JPG1032/1035
14 stycznia 1092
28 stycznia 1061
(Król Czech
od 15 czerwca 1085)
14 stycznia 1092Brzetysław I
Judyta ze Schweinfurtu
17Konrad I Brneński
Konrád I. Brněnský
Konrad I.jpgok. 1035
6 września 1092
Praga
14 stycznia - 6 września 1092Brzetysław I
Judyta ze Schweinfurtu
18Brzetysław II
Břetislav II.
Brzetysław II.jpgok. 1060
22 grudnia 1100
Zbečno
14 września 109222 grudnia 1100Wratysław II
Adelajda węgierska
19Borzywoj II
Bořivoj II.
Borzywój II.jpgok. 1064
2 lutego 1124
25 grudnia 1100maj 1107
(Usunięty)
Wratysław II
Świętosława Swatawa
20Świętopełk
Svatopluk Olomoucký
Świętopełk Ołomuniecki.jpgok. 1075
21 września 1109
14 maja[2]110721 września 1109Otto I Piękny
Eufemia
21Władysław I
Vladislav I.
VladislavI.JPGok. 1070
12 kwietnia 1125
październik 1109grudzień 1117
(Usunięty)
Wratysław II
Świętosława Swatawa
(19)Borzywoj II
Bořivoj II.
Borzywój II.jpgok. 1064
2 lutego 1124
grudzień 111716 sierpnia 1120Wratysław II
Świętosława Swatawa
(21)Władysław I
Vladislav I.
VladislavI.JPGok. 1070
12 kwietnia 1125
16 sierpnia 112012 kwietnia 1125Wratysław II
Świętosława Swatawa
22Sobiesław I
Soběslav I.
Sobiesław I.jpgok. 1090
14 lutego 1140
Hostinné
12 kwietnia 112514 lutego 1140Wratysław II
Świętosława Swatawa
23Władysław II
Vladislav II.
Denar VladislavII 2.jpg1110
18 stycznia 1174
Meerane
14 lutego 1140
(Król Czech
od 11 stycznia 1158)
pod koniec 1172Władysław I Przemyślida
Rycheza z Bergu
24Fryderyk
Bedřich
Bedřich.jpg1141/2
25 marca 1189
pod koniec 1172wrzesień 1173
(Usunięty)
Władysław II Przemyślida
Gertruda Babenberg
25Sobiesław II
Soběslav II.
Soběslav II..jpgok. 1128
29 stycznia 1180
wrzesień 1173czerwiec 1178
(Usunięty)
Sobiesław I Przemyślida
Adelajda Węgierska
(24)Fryderyk
Bedřich
Bedřich.jpg1141/2
25 marca 1189
czerwiec 117825 marca 1189Władysław II Przemyślida
Gertruda Babenberg
26Konrad II Otto
Konrád II. Ota
Konrad II.jpg1136/41
9 września 1191
Neapol
25 marca 11899 września 1191Konrad II Znojemski
Maria serbska
27Wacław II
Václav II.
1137
po 1192
9 września 11911192Sobiesław I Przemyślida
Adelajda Węgierska
28Przemysł Ottokar I
Přemysl Otakar I.
Po1 postava.jpgok. 1155
Městec Králové
15 grudnia 1230
Praga
początek 1192czerwiec/sierpień 1193
(Usunięty)
Władysław II Przemyślida
Judyta Turyńska
29Henryk Brzetysław
Jindřich Břetislav
Jindřich Břetislav.jpg?
15 czerwca 1197
Cheb
czerwiec/sierpień 119315 czerwca 1197Henryk
Małgorzata
30Władysław III Henryk
Vladislav III. Jindřich
PecetVladislavaJindricha.jpg1160/5
12 sierpnia 1222
Znojmo
23 czerwca - 6 grudnia 1197
(Usunięty)
Władysław II Przemyślida
Judyta Turyńska
28Przemysł Ottokar I
Přemysl Otakar I.
Po1 postava.jpgok. 1155
Městec Králové
15 grudnia 1230
Praga
6 grudnia 119715 sierpnia 1198Władysław II Przemyślida
Judyta Turyńska

Królowie Czech

Przemysł Ottokar I 15 sierpnia 1198 otrzymał koronę z rąk króla rzymskiego Ottona IV, koronowany 24 sierpnia 1203, potwierdzenie koronacji przez papieża nastąpiło w 1204. 26 września 1212 z rąk cesarza Fryderyka II otrzymał w Bazylei Złotą Bullę Sycylijską, potwierdzającą dziedziczność korony czeskiej.

Przemyślidzi

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
28Przemysł Ottokar I
Přemysl Otakar I.
Po1 postava.jpgok. 1155
Městec Králové
15 grudnia 1230
Praga
15 sierpnia 119815 grudnia 1230Władysław II Przemyślida
Judyta Turyńska
31Wacław I
Václav I.
Václav I..jpg1205
22 września 1253[3]
15 grudnia 1230
Koregent
od 6 lutego 1228
22 września 1253Przemysł Ottokar I
Konstancja węgierska
32Przemysł Ottokar II
Přemysl Otakar II.
Pecet1270 76PO2.jpgok. 1233
26 sierpnia 1278
Suche Kruty
22 września 125326 sierpnia 1278Wacław I
Kunegunda Hohenstauf
33Wacław II
Václav II.
WaclawII.jpg17 września 1271
Praga
21 czerwca 1305
Praga
26 sierpnia 127821 czerwca 1305Przemysł Ottokar II
Kunegunda Halicka
34Wacław III
Václav III.
Wenceslaus III of Bohemia statue.jpg6 października 1289
Praga
4 sierpnia 1306
Ołomuniec
21 czerwca 13054 sierpnia 1306Wacław II
Guta von Habsburg

Dynastia karyncka

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
35Henryk Karyncki
Jindřich Korutanský
Henry VI, Duke of Carinthia.jpgok. 1265
2 kwietnia 1335
Schloss Tirol
1306
Usunięty
Meinhard II Tyrolski
Elżbieta Bawarska

Habsburgowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
36Rudolf I Habsburg
Rudolf I. Habsburský
Rudolph III Habsburg.jpg1281
3/4 lipca 1307
Horažďovice
13063/4 lipca 1307Albrecht I Habsburg
Elżbieta Tyrolska

Dynastia karyncka

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
35Henryk Karyncki
Jindřich Korutanský
Henry VI, Duke of Carinthia.jpgok. 1265
2 kwietnia 1335
Schloss Tirol
15 sierpnia 130731 sierpnia 1310Meinhard II Tyrolski
Elżbieta Bawarska

Luksemburgowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
37Jan Luksemburski
Jan Lucemburský
Busta Jan Lucemburský.jpg10 sierpnia 1296
26 sierpnia 1346
Crecy
131026 sierpnia 1346Henryk VII Luksemburski
Małgorzata Brabancka
38Karol I
Karel I.
Charles IV-John Ocko votive picture-fragment.jpg14 maja 1316
Praga
28 listopada 1378
Praga
26 sierpnia 134628 listopada 1378Jan Luksemburski
Elżbieta Przemyślidka
39Wacław IV
Václav IV.
Die deutschen Kaiser Wenzel.jpg26 lutego 1361
Norymberga
16 sierpnia 1419
Nový hrad u Kunratic
28 listopada 1378
Koregent
od 15 czerwca 1363
16 sierpnia 1419Karol IV Luksemburski
Anna Świdnicka
40Zygmunt Luksemburski
Zikmund Lucemburský
Albrecht Dürer 082.jpg14/15 lutego 1368
Norymberga
9 grudnia 1437
Znojmo
16 sierpnia 14199 grudnia 1437Karol IV Luksemburski
Elżbieta Pomorska

Habsburgowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
41Albrecht Habsburg
Albrecht Habsburský
Albrecht II. von Habsburg.jpg10 sierpnia 1397
Wiedeń
27 października 1439
Neszmély
6 maja 143827 października 1439Albrecht IV Habsburg
Joanna Zofia Bawarska
42Władysław I Pogrobowiec
Ladislav Pohrobek
Ladislas the Posthumous 001.jpg22 lutego 1440
Komárom
23 listopada 1457
Praga
18/20 października 144023 listopada 1457Albrecht II Habsburg
Elżbieta Luksemburska

Podiebradowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
43Jerzy z Podiebradów
Jiří z Poděbrad
Jan Vilímek - Jiří z Poděbrad a z Kunštátu.jpg6 kwietnia 1420
Poděbrady
22 marca 1471
Praga
27 lutego/2 marca 1458
Regent od 1451
22 marca 1471Wiktoryn z Podiebradów
???

Jagiellonowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
44Władysław II Jagiellończyk
Vladislav Jagellonský
Vladislaus II of Bohemia and Hungary.jpg1 marca 1456
Kraków
13 marca 1516
Buda
27 maja 1471[4]13 marca 1516Kazimierz IV Jagiellończyk
Elżbieta Rakuszanka
45Ludwik Jagiellończyk
Ludvík Jagellonský
Louis2.jpg1 lipca 1506
Praga
29 sierpnia 1526
Mohacz
13 marca 1516
Koregent
od 11 marca 1509
29 sierpnia 1526Władysław II Jagiellończyk
Anna de Foix

Habsburgowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
46Ferdynand I
Ferdinand I.
Bemberg Fondation Toulouse - Portrait paintings of Ferdinand I, Holy Roman Emperor by Jan Cornelisz Vermeyen Inv.1056.jpg10 marca 1503
Madryt
25 lipca 1564
Wiedeń
24 października 1526[4]25 lipca 1564Filip I Piękny
Joanna Szalona
47Maksymilian
Maxmilián
Nicolas Neufchâtel 002.jpg31 lipca 1527
Wiedeń
12 października 1576
Ratyzbona
25 lipca 1564
Koregent
od 20 września 1562
12 października 1576Ferdynand I Habsburg
Anna Jagiellonka
48Rudolf II
Rudolf II.
AACHEN, Hans von - Portrait of Emperor Rudolf II - WGA.jpg18 lipca 1552
Wiedeń
20 stycznia 1612
Praga
12 października 1576kwiecień 1611
Abdykował
Maksymilian II Habsburg
Maria Hiszpańska
49Maciej
Matyáš
Matthias, Holy Roman Emperor.jpg24 lutego 1557
Wiedeń
20 marca 1619
Wiedeń
kwiecień 161120 marca 1619Maksymilian II Habsburg
Maria Hiszpańska
50Ferdynand II
Ferdinand II.
Georg Pachmann 001.jpg9 lipca 1578
Graz
15 lutego 1637
Wiedeń
20 marca - 19 sierpnia[5]
1619
Koregent od 5 czerwca 1617[6]
Usunięty
Karol Styryjski
Maria Anna Bawarska

Wittelsbachowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
51Fryderyk Wittelsbach
Fridrich Falcký
Kurfürst Friedrich V. von der Pfalz als König von Böhmen.jpg16 sierpnia 1596
Deinschwang
29 listopada 1632
Moguncja
26 sierpnia 16198 listopada 1620
Usunięty
Fryderyk IV (palatyn reński)
Luiza Julianna Orańska

Habsburgowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
(50)Ferdynand II
Ferdinand II.
Georg Pachmann 001.jpg9 lipca 1578
Graz
15 lutego 1637
Wiedeń
8 listopada 162015 lutego 1637Karol Styryjski
Maria Anna Bawarska
52Ferdynand III
Ferdinand III.
Frans Luycx 002 - Emperor Ferdinand III.jpg13 lipca 1608
Graz
2 kwietnia 1657
Wiedeń
15 lutego 1637
Koregent
od 22 listopada 1627
2 kwietnia 1657Ferdynand II Habsburg
Maria Anna Bawarska
53Ferdynand IV
Ferdinand IV.
(koregent)
Anselmus-van-Hulle-Hommes-illustres MG 0432.tif8 września 1633
Wiedeń
9 lipca 1654
Wiedeń
5 sierpnia 16469 lipca 1654Ferdynand III Habsburg
Maria Anna Habsburg
54Leopold I
Leopold I.
Kaiser-Leopold1.jpg9 czerwca 1640
Wiedeń
5 maja 1705
Wiedeń
2 kwietnia 1657
Koregent
od 14 września 1656
5 maja 1705Ferdynand III Habsburg
Maria Anna Habsburg
55Józef I
Josef I.
Joseph I, Holy Roman Emperor.jpg26 lipca 1678
Wiedeń
17 kwietnia 1711
Wiedeń
5 maja 170517 kwietnia 1711Leopold I Habsburg
Eleonora Magdalena von Pfalz-Neuburg
56Karol II
Karel II.
Johann Gottfried Auerbach 005.jpg1 października 1685
Wiedeń
20 października 1740
Wiedeń
17 kwietnia 171120 października 1740Leopold I Habsburg
Eleonora Magdalena von Pfalz-Neuburg

Wittelsbachowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
57Karol III Bawarski
Karel III. Bavorský[7]
Portrait of Charles VII, Holy Roman Emperor (by George Desmarées).jpg6 sierpnia 1697
Bruksela
20 stycznia 1745
Monachium
8 grudnia 1741[8]1743Maksymilian II Emanuel
Teresa Kunegunda Sobieska

Habsburgowie

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
58Maria Teresa
Marie Terezie
Kaiserin Maria Theresia (HRR).jpg13 maja 1717
Wiedeń
29 listopada 1780
Wiedeń
20 października 174029 listopada 1780Karol III Habsburg
Elżbieta von Braunschweig-Wolfenbüttel

Dom Habsbursko-Lotaryński[9]

#ImięLata życiaCzas rządówRodzice
UrodzonyZmarłOdDo
59Józef II
Josef II.
Joseph II.jpg13 marca 1741
Wiedeń
20 lutego 1790
Wiedeń
29 listopada 1780
Koregent
od 23 września 1765
20 lutego 1790Franciszek I Lotaryński
Maria Teresa Habsburg
60Leopold II
Leopold II.
Leopold II.jpg5 maja 1747
Wiedeń
1 marca 1792
Wiedeń
20 lutego 17901 marca 1792Franciszek I Lotaryński
Maria Teresa Habsburg
61Franciszek
František
Kupelwieser - Francis II in plain grey uniform.jpg12 lutego 1768
Florencja
2 marca 1835
Wiedeń
1 marca 17922 marca 1835Leopold II Habsburg
Maria Ludwika Hiszpańska
62Ferdynand V Dobrotliwy
Ferdinand V. Dobrotivý
Francesco Hayez 047.jpg19 kwietnia 1793
Wiedeń
29 czerwca 1875
Praga
2 marca 18352 grudnia 1848
Abdykował
Franciszek I Habsburg
Maria Teresa Burbon-Sycylijska
63Franciszek Józef I
František Josef I.
Emperor Francis Joseph.jpg18 sierpnia 1830
Schönbrunn
21 listopada 1916
Schönbrunn
2 grudnia 184821 listopada 1916Franciszek Karol Habsburg
Zofia Wittelsbach
64Karol III
Karel III.
Erzherzog Thronfolger Karl Franz Josef.jpg17 sierpnia 1887
Persenbeug-Gottsdorf
1 kwietnia 1922
Funchal
21 listopada 191612 listopada 1918Otto Franciszek Austriacki
Maria Józefa Saska

Przypisy

  1. Przypuszczalnie z dynastii Przemyślidów lub Piastów.
  2. Taką datę za Kosmasem przedstawia Z.S. Pietras w: Z. S. Pietras: Bolesław Krzywousty. Cieszyn: 1978, s. 90.
  3. Wymieniana jest także data 23 września 1253. Zob. J. Čechura, J. Mikulec, F. Stellner, Lexikon českých panovnických dynastií, Praha 1996, s. 164.
  4. a b Data uznania za króla przez sejm czeski.
  5. Data oficjalnej detronizacji przez sejm czeski.
  6. Data wybrania przez sejm czeski. Data koronacji - 29 czerwca 1617.
  7. Przyjęty przez większość czeskiej arystokracji, nieuznawany przez Habsburgów (jako cesarz Karol VII Wittelsbach)
  8. Data koronacji. Pragę zdobył 26 listopada 1741.
  9. władcy nadal określani byli jako Habsburgowie

Zobacz też

Media użyte na tej stronie

Boleslaus I.jpg
Part of series Poczet królów i książąt polskich.
Borzywój I.jpg
Borzywój I
Václav I..jpg
Václav I.
Henry VI, Duke of Carinthia.jpg
Autor: Daderot, Licencja: CC0
Henry VI, Duke of Carinthia
Spitygniew II.jpg
Spitygniew II
Borzywój II.jpg
Borzywój II
Anselmus-van-Hulle-Hommes-illustres MG 0432.tif
Ferdinand IV, King of the Romans. Coat of arms. Symmetrical ornamentation: eagles, curtains, cornucopias. Sword, sceptre. Nice female winged sphinxes, with claws though.
Jindřich Břetislav.jpg
Jindřich Břetislav
Wratysław I.jpg
Wratysław I
Brzetysław I.jpg
Brzetysław I
Konrad II.jpg
Konrad II
Boleslav-I-Bohemian.jpg
Autor: Känsterle (Overleg), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Boleslav-I-Bohemian also called Boleslaus I (died July 15, 967 or 972) was the prince of Bohemia from 929 or 935 to his death.
SvVaclavOcko.jpg
Wenceslaus I, Duke of Bohemia
Soběslav II..jpg
Soběslav II.
Denar VladislavII 2.jpg
Autor: Acoma, Licencja: CC BY 3.0
Denár Vladislava II.
Sobiesław I.jpg
Sobiesław I
Po1 postava.jpg
Žaltář Heřmana Durynského
Brzetysław II.jpg
Brzetysław II
Vladislaus II of Bohemia and Hungary.jpg
Vladislaus II Jagiellon of Bohemia and Hungary.
Josef Mathauser - Přemysl vítán Libuší.jpg
Josef Mathauser - Přemysl vítán Libuší
Spitygniew I.jpg
Spitygniew I
Jaroměř-Jaromír.jpg

busta knížete Jaromíra, zakladatele jaroměře Jaroměř Czech Republic

Europe
Bolesław II Pobożny.jpg
Bolesław II Pobożny
Busta Jan Lucemburský.jpg
Autor: Packare, Licencja: CC0
Bust of John of Luxeburg, King of Bohemia. St. Vitus Cathedral, sandstone, 1370s by Peter Parler's workshop.
Bedřich.jpg
Kníže Bedřich
Joseph II.jpg
Portrait of Joseph II (1741-1790), Holy Roman Emperor
Matthias, Holy Roman Emperor.jpg
Matthias, Holy Roman Emperor.
Emperor Francis Joseph.jpg
Emperor Franz Josef of Austria, in uniform, 1903. Credit: Library of Congress of the USA.
Jan Vilímek - Jiří z Poděbrad a z Kunštátu.jpg
Jan Vilímek - Jiří z Poděbrad a z Kunštátu
Pecet1270 76PO2.jpg
Ottokar II Premysl
Wenceslaus III of Bohemia statue.jpg
Autor: photo taken by Bonio, cropped and levels changed by Michal Maňas (User:snek01), Licencja: CC BY 2.5
Pomnik Wacława III w Ołomuńcu
PecetVladislavaJindricha.jpg
Vladislaus III, Duke of Bohemia
Świętopełk Ołomuniecki.jpg
Świętopełk Ołomuniecki
Bolesław III Rudy.jpg
Bolesław III Rudy
Konrad I.jpg
Konrad I (Korád I. Brněnský)
VratislavII.JPG
Vratislav II.
WaclawII.jpg
Wenceslaus II of Bohemia: drawing by Jan Matejko