Września

Września
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Zabytkowy ratusz z 1910, widok od płn.-zach.
Herb
Herb
Państwo Polska
Województwo wielkopolskie
Powiatwrzesiński
GminaWrześnia
Data założenia1256
Prawa miejskie1375
BurmistrzTomasz Kałużny
Powierzchnia12,73 km²
Wysokość90–110 m n.p.m.
Populacja (31.12.2017)
• liczba ludności
• gęstość

30 279[1]
2 378,6 os./km²
Strefa numeracyjna(+48) 61
Kod pocztowy62-300
Tablice rejestracyjnePWR
Położenie na mapie gminy Września
Mapa konturowa gminy Września, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Września”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Września”
Położenie na mapie powiatu wrzesińskiego
Mapa konturowa powiatu wrzesińskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Września”
Ziemia52°19′30,4″N 17°33′54,9″E/52,325111 17,565250
TERC (TERYT)3030054
SIMC0971637
Hasło promocyjne: Miasto w centrum zainteresowania
Urząd miejski
ul. Ratuszowa 1
62-300 Września
Strona internetowa

Września (niem. Wreschen) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Września i powiatu wrzesińskiego. Położone 50 km na wschód od Poznania, nad rzeką Wrześnicą.

Ważny węzeł komunikacji drogowej i kolejowej. Okolica równinna, rolnicza.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1357 roku położone było w XVI wieku w województwie kaliskim[2].

Herb miasta – biała róża na czerwonym tle. Wywodzi się on z rodowego herbu Porajów – rodu będącego pierwszym właścicielem Wrześni.

W latach 1993–2009 we Wrześni przeprowadzano prawybory polityczne – parlamentarne, prezydenckie oraz do Parlamentu Europejskiego.

Według danych z 30 czerwca 2019 roku miasto liczyło 30 688 mieszkańców[1][3].

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 powierzchnia miasta wynosi 12,73 km²[4].

Miasto znajduje się przy międzynarodowej trasie E30autostradzie A2 na odcinku PoznańWarszawa.

Historia

Rynek
Ulica Kościelna
Pałac na Opieszynie
Pomnik 68 Pułku Piechoty

Wykopaliska archeologiczne świadczą o pojawieniu się na tym terenie pierwszych grup ludzkich w środkowej epoce kamiennej – mezolicie (8000–2500 lat p.n.e.). Z epoki tej pochodzi m.in. osada wydmowa z Tarnowej pod Pyzdrami, stąd w archeologii stosuje się określenie „kultura tarnowska”. Ciągłość osadnictwa potwierdzają znaleziska z epoki brązu i żelaza. Nieopodal Wrześni znajduje się Giecz – jeden z najważniejszych w średniowieczu grodów książęcych i siedziba kasztelanii. Za czasów Bolesława Chrobrego, według Galla Anonima gród skupiał 2300 wojowników. Coraz głośniej mówi się też o grodzisku w Grzybowie – wiosce położonej między Wrześnią a Gnieznem. Gród ma imponujące wymiary (4,7 hektara), a jego położenie blisko Gniezna, Giecza i Ostrowa Lednickiego świadczy o tym, iż musiał pełnić ważną rolę w okresie formowania się państwa polskiego. Najstarsze materiały dendrologiczne datuje się na rok 923.

Pierwsza wzmianka o Wrześni pochodzi z 1256. Lokacja miasta nastąpiła w połowie XIV w. Od 1314 miasto leżało w województwie kaliskim. Miasto rozwinęło się na planie owalnicy wzdłuż traktu handlowego łączącego Kalisz z Gnieznem, opodal skrzyżowania ze szlakiem Poznań – Łęczyca. Korzystne położenie miasta sprzyjało rozwojowi handlu i rzemiosła. W czasie wojny trzynastoletniej Września wystawiła w 1458 roku 15 pieszych na odsiecz oblężonej polskiej załogi Zamku w Malborku[5]. W 1580 było tu 60 rzemieślników. Podczas wojny szwedzkiej w 1656 miasto zostało poważnie zniszczone.

Zabory Polski

W wyniku II rozbioru Polski w 1793 miasto zostało włączone do Królestwa Prus. W wyniku zwycięskiego powstania wielkopolskiego 1806 roku w latach 1807-1815 Września wraz z całą Wielkopolską wchodziła w skład Księstwa Warszawskiego. Podczas Wiosny Ludów mieścił się tutaj obóz powstańców wielkopolskich 1848 roku. W drugiej połowie XIX w. istniało kilka zakładów przemysłowych: fabryka obuwia, fabryka powozów, betoniarnia, mleczarnia, cukrownia. Powstało również w tym okresie połączenie kolejowe Gniezno – Września – Oleśnica oraz Poznań – Września – Strzałkowo.

Międzynarodową uwagę przyciągnął strajk dzieci we Wrześni, który rozpoczął się 20 maja 1901 roku, po tym jak niemiecki nauczyciel wymierzył karę cielesną dzieciom za odmowę odpowiadania w języku niemieckim na lekcji religii. Zastrajkowało wówczas 118 uczniów i uczennic. Ich rodziców władze niemieckie ukarały więzieniem. Za przykładem dzieci wrzesińskich poszli uczniowie w innych szkołach zaboru pruskiego. W 1906 opór dzieci, podtrzymywany przez rodziców, przybrał postać powszechnego strajku. W fazie największego jego nasilenia strajkowało ok. 75 tys. dzieci w ok. 800 szkołach (na łączną liczbę 1100 szkół).

W 1905 w mieście (noszącym wówczas nazwę Wreschen) mieszkało 7007 osób, w tym 65,4% Polaków, 28,9% Niemców i 5,5% Żydów[6], natomiast w całym ówczesnym powiecie wrzesińskim Polacy stanowili 85,6% (1890). Ponad stuletnie panowanie pruskie zakończył wybuch powstania wielkopolskiego. Po rozbrojeniu garnizonu pruskiego 28 grudnia 1918. Września powróciła pod władzę polską.

II RP

W 1920 podczas wojny polsko-bolszewickiej, po odezwie Rady Obrony Państwa z dnia 1 lipca 1920, z inicjatywy hr. Stanisława Mycielskiego, mieszkańcy ziemi wrzesińskiej utworzyli Legię Ochotniczą Wrzesińską, która brała czynny udział w walkach w obronie Polski.

W latach międzywojennych Września była miastem handlowo-rzemieślniczym, zamieszkanym przez Polaków, Żydów i Niemców. W związku z tym w mieście istniały wówczas: kościół rzymskokatolicki, kościół ewangelicki i synagoga. W tym okresie na terenie Wrześni działało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.

II wojna światowa

1 września 1939 bombowce hitlerowskie zburzyły cukrownię. 5 września Niemcy zbombardowali węzeł kolejowy we Wrześni, strategiczny punkt, gdyż krzyżowały się tu i łączyły linie wschód-zachód (Warszawa-Poznań) oraz północ-południe (Gdynia-Katowice). Miasto zajęli Niemcy i włączyli w obszar Kraju Warty. W latach 1939–1941 z miasta wysiedlono większość Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, a w zamian sprowadzono Niemców w ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich. 22 stycznia 1945 do miasta wkroczyli żołnierze 1 armii pancernej gen. M. Katukowa, kończąc tym samym okres niemieckiej okupacji.

Okres powojenny

Po wojnie nastąpiła intensywna rozbudowa i modernizacja przemysłu, gospodarki komunalnej, zaplecza socjalnego i kulturalnego, szkolnictwa i węzła komunikacyjnego. Powstała m.in. fabryka głośników Tonsil, zakłady zielarskie Herbapol, zakłady automatyki Mera-Zapmont oraz produkujące silniki elektryczne zakłady Mikroma[7]. Powstały osiedla o zabudowie blokowej oraz willowej. Utworzono Jezioro Wrzesińskie – zalew na rzece Wrześnicy (26 ha, 3 km dł.), a przy nim niewielki ośrodek wypoczynkowy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Od 2014 pod Wrześnią trwa budowa fabryki samochodów koncernu Volkswagen AG. Pierwsze samochody mają zjechać z linii produkcyjnej pod koniec 2016[8].

Budynki użyteczności publicznej we Wrześni
Gmach Sądu Rejonowego
Budynek Starostwa Powiatowego
Dawne koszary we Wrześni

Demografia

Według stanu na dzień 31 grudnia 2014 w mieście zamieszkiwało 28692 osób, w tym 15018 kobiet i 13674 mężczyzn[9].

  • Piramida wieku mieszkańców Wrześni w 2014 roku[1].


Piramida wieku Wrzesnia.png

Zabytki

Drewniany Kościół Świętego Krzyża z 1664 r. - widok od wschodu

Na terenie miasta znajduje się 14 obiektów zabytkowych[10]:

  • historyczny układ urbanistyczny z XIV-XIX w. (nr rej.: 295/Wlkp/A z 19.04.2006)
  • kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa Męczennika (farny) z połowy XV w., przebudowywany w 1792 i 1881-87, ul. Kościelna 7 (nr rej.: 2466/A z 14.03.1933)
  • kościół Świętego Ducha (neogotycki poewangelicki) z 1894, ul. Kościuszki 27 (nr rej.: 2293/A z 8.12.1993)
  • kościół Świętego Krzyża (drewniany) z 1664, ul. Świętokrzyska 18 (nr rej.: 721/Wlkp/A z 6.05.1970 i z 2.12.2008)
  • cmentarz farny, ul. Gnieźnieńska (nr rej.: 721/Wlkp/A z 6.05.1970 i z 2.12.2008)
  • zespół pałacowy, ul. Opieszyn:
    • pałac z 1870 (nr rej.: 966/A z 5.03.1970)
    • park, obecnie miejski z XVIII-XIX w. (nr rej.: 2118/A z 10.04.1987)
  • ratusz z 1909-1910, ul. Ratuszowa 1 (nr rej.: 191/Wlkp/A z 28.06.2004)
  • willa starosty z 1913-15, ul.Chopina 9 (nr rej.: 385/Wlkp/A z 25.07.2006)
  • szkoła z połowy XIX w. (budynek Muzeum Regionalnego im. Dzieci Wrzesińskich), ul. Dzieci Wrzesińskich 2 (nr rej.: 1596/A z 10.09.1974)
  • wozownia w zespole koszar z 1910, ul. Kościuszki (nr rej.: 2586/A z 26.03.1996)
  • kamienica z oficynami z 1905, ul. Warszawska 5 (nr rej.: 2569/A z 28.12.1995)
  • dom z 1 poł. XIX w., ul. Warszawska 10 (nr rej.: 967/A z 5.03.1970)
  • dom z XIX w., ul. Warszawska 15 (nr rej.: 2173/A z 20.02.1989)
  • Wyższa Szkoła Miejska z 1911 (obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza), ul. Witkowska 1 (nr rej.: 798/Wlkp/A z 25.05.2010)

Pomniki przyrody

Transport

EP09 i EU44 z TLK – widok od strony peronów

Września usytuowana jest przy autostradzie A2, która łączy Berlin z Warszawą. Przez miasto przebiegają drogi krajowe:

oraz drogi wojewódzkie:

Przez miasto przebiega również linia kolejowa nr 281: Oleśnica – Chojnice, a w odległości ok. 1,5 km na północ od stacji przebiega linia kolejowa nr 3 Warszawa Zachodnia – Poznań Główny – Kunowice. Połączenie z tą linią zapewnia łącznica kolejowa nr 807 i 808.

Komunikację autobusową w mieście i powiecie zapewniał lokalny oddział PKS Gniezno. Można spotkać tu także autobusy PKS Poznań, PKS Łódź, PKS Turek, PKS Włocławek, PKS Konin i inne.

Września posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Poznaniem, Gnieznem, Krakowem, Łodzią, Koninem, Turkiem, Włocławkiem, Szczecinem, Kielcami, Kaliszem i inne. Najważniejsze kierunki lokalne to Słupca, Miłosław, Pyzdry, Orzechowo, Witkowo, Czerniejewo i Środa Wielkopolska. Autobusy lokalne nie kursują w niedziele i święta.

W październiku 2017 w mieście uruchomiono ponownie komunikację miejską, realizowaną w postaci bezpłatnej linii obsługiwanej przez autobus elektryczny[11].

Dawniej ruch tranzytowy wschód – zachód, w ciągu drogi państwowej nr 17 i drogi międzynarodowej E8[a] przebiegał przez centrum miasta[12]. Sytuacja zmieniła się dopiero w I połowie lat 80., wraz z budową obwodnicy, której bezpośrednim przedłużeniem stał się odcinek autostrady A2 z Wrześni do Sługocina.

Obecnie w budowie jest wschodnia obwodnica miasta, na którą zostanie przesunięty przebieg drogi krajowej nr 15[13].

Edukacja

  • Akademia Kaliska im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, zamiejscowy Wydział Medyczno-Społeczno-Techniczny we Wrześni (utworzony w 2016 jako Wydział Inżynierii Przemysłu we Wrześni)
  • Wielkopolskie Samorządowe Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego
  • Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza
  • Zespół Szkół Politechnicznych im. Bohaterów Monte Cassino
  • Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. gen. dr. Romana Abrahama
  • Zespół Szkół Zawodowych nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich
  • Zespół Szkół Specjalnych im. Janusza Korczaka
  • Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 1 im. 68 Wrzesińskiego Pułku Piechoty
  • Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 2 im. Dzieci Wrzesińskich
  • Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 3 im. Mikołaja Kopernika
  • Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 6 im. Jana Pawła II
  • Przedszkole Niepubliczne „Słoneczko”
  • Przedszkole Niepubliczne „Mali Przyrodnicy”
  • Przedszkole Niepubliczne „Miś Uszatek”
  • Przedszkole Publiczne nr 6 „Pszczółka Maja”
  • Niepubliczna Szkoła Muzyczna I i II st. "Collegium Artes"
  • Szkoła Podstawowa "Collegium Artes"
  • Niepubliczna Szkoła Muzyczna I stopnia Effect we Wrześni[14]
Szkoły we Wrześni
Szkoła Podstawowa nr 1 im. 68 Wrzesińskiego Pułku Piechoty
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Dzieci Wrzesińskich
Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika
Gimnazjum nr 2 im. Andrzeja Prądzyńskiego
Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. gen. dr. Romana Abrahama
Zespół Szkół Zawodowych nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich
Zespół Szkół Politechnicznych im. Bohaterów Monte Cassino

Kultura

Widok wieży ciśnień i zbudowań PWiK od strony Szosy WItkowskiej
Pomnik - ławeczka Bronisławy Śmidowiczównej

Media lokalne

  • Wieści z Ratusza” – Biuletyn Informacyjny Urzędu Miasta i Gminy we Wrześni
  • Przegląd Powiatowy” – Biuletyn Informacyjny Starostwa Powiatowego we Wrześni
  • Wiadomości Wrzesińskie” – tygodnik lokalny
  • Radio Września 93,7 FM – lokalne radio nadające na częstotliwości UKF 93.7
  • NowaWrzesnia.pl – lokalny portal informacyjny
  • Wrzesnia.info.pl – lokalny portal informacyjny

Tytuły, których wydawanie zakończono:

  • „Gazeta Radio Września” – tygodnik lokalny wydawany w latach 2016–2019

Organizacje społeczne

Początki harcerstwa we Wrześni datowane są na 1917. Tradycyjnie hufiec nosi imię Dzieci Wrzesińskich[16] – upamiętniające strajk dzieci wrzesińskich z 1901. Kilkakrotnie likwidowany, do 2011 w ramach Hufca ZHP Poznań-Rejon. Odbudowany na bazie szczepu, a później związku drużyn "Wrzos", do czego bezpośrednio przyczyniło się stworzenie 6 Wrzesińskiego Szczepu Harcerskiego 'Feniks'.

Wspólnoty wyznaniowe

Poewangelicki Kościół Świętego Ducha z 1894 r.

Obecnie na terenie Wrześni działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Sport i turystyka

Hala sportowa przy stadionie Victorii Września
  • Miejski Klub Sportowy Victoria Września
  • Klub Piłki Siatkowej Krispol Września
  • Klub Szachowy Wrzos
  • Klub Szachowy UKS Żak Września
  • Ludowy Uczniowski Klub Sportowy Orkan
  • Wrzesiński Klub Karate Do Shotokan
  • Wrzesińskie Towarzystwo Piłki Nożnej w Futsalu
  • Wrzesiński Klub Tenisa Stołowego
  • Wrzesińska Grupa Płetwonurków Aqua
  • Oddział PTTK we Wrześni im. Henryka Kamińskiego
  • Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej Sokół
  • Wrzesińskie Towarzystwo Tenisowe
  • Wrzesiński Klub Koszykówki
  • Klub Sportowy Kosynier
  • Ludowy Klub Sportowy Błękitni
  • Klub Strzelectwa Myśliwskiego Trap
  • Kurkowe Bractwo Strzeleckie
  • Stowarzyszenie Born to ride
  • Polski Związek Wędkarski koło Września
  • Uczniowski Klub Sportowy Hwarang Taekwondo Olimpijskie Września
  • Uczniowski Klub Sportowy Tiger Taekwondo
  • Uczniowski Klub Sportowy Karate Tradycyjnego Orzeł Września
  • Uczniowski Klub Sportowy Żak
  • Uczniowski Klub Jeździecki Parkur
  • Wrzesińska Brygada Kolarska
  • Stadion Miejski
  • Basen Miejski „Łazienki”
  • Park Wodny Aqualife
  • Wrzesińskie Zrzeszenie Miłośników Fantastyki
  • Klub Biegacza Kosynier

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też

Uwagi

  1. W połowie lat 80. dokonano zmiany numeracji – krajowej w grudniu 1985 roku, zaś europejskiej w I połowie lat 80.; wtedy przemianowano drogę państwową nr 17 na krajową nr 2, a trasa E8 otrzymała oznaczenie E30.

Przypisy

  1. a b c Września w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-12] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 180.
  3. GUS - Bank Danych Lokalnych, bdl.stat.gov.pl [dostęp 2020-04-21].
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  5. Kodex dyplomatyczny Wielkiej Polski; Codex diplomaticus Majoris Poloniae zawierający bulle papieżów, nadania książąt, przywileje miast, klasztorów i wsi, wraz z innemi podobnéj treści dyplomatami, tyczącemi się historyi téj prowincyi od roku 1136 do roku 1597; zebrany z materyałow przez Kaźmierza Raczyńskiego byłego Generała W. Polskiego i Marszałka nadwornego koronnego przysposobionych; wydany przez Edwarda Raczyńskiego, Poznań 1840, s. 181.
  6. Na podstawie danych ze spisu powszechnego z 1905, według deklarowanego języka ojczystego i religii; część ludności zadeklarowała więcej niż jeden język ojczysty, Gemeindelexikon für das Königreich Preußen. Heft V. Provinz Posen, Berlin 1908.
  7. Wojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Wydawnictwo Sport i Turystyk Warszawa 1983 ISBN 83-217-2329-2 s. 340
  8. Fabryka Volkswagena (pol.). wrzesnia.naszemiasto.pl, 2014-03-18. [dostęp 2014-09-05].
  9. WRZEŚNIA - Miasto w centrum zainteresowania Dane statystyczne, www.wrzesnia.pl [dostęp 2015-12-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04].
  10. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021, s. 257 [dostęp 2012-06-22].
  11. Jeden autobusik nie czyni komunikacji miejskiej. Co dalej z transportem publicznym we Wrześni?. [dostęp 2020-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-09)].
  12. Atlas samochodowy Polski 1:500 000. Wyd. IV. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1965, s. 70.
  13. Filip Biernat: Trzeci etap obwodnicy – droga przez pola i rondo w Sokołowie (pol.). wrzesnia.info.pl, 2019-11-20. [dostęp 2019-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-13)].
  14. Niepubliczna Szkoła Muzyczna I stopnia Effect we Wrześni
  15. Koncert Muzykujących Skrzatów. „wrzesnia.naszeiasto.pl”, 2013-09-20. Września. ISSN 1505-5507. 
  16. Hufiec ZHP Września "Wrzos"
  17. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-09-20].
  18. a b Szymon Krajniak: Historia miasta.
  19. Informacja o umowie partnerskiej Września-Bruz z 2007.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Greater Poland Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.70 N
  • S: 51.05 N
  • W: 15.68 E
  • E: 19.19 E
Swduchwrzesnia.jpg
Autor: Jakub Zalewski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kościół pw. Świętego Ducha we Wrześni
Piramida wieku Wrzesnia.png
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców Wrześni, 2014
Pomnik 68 Pułku Piechoty we Wrześni.jpg
Autor: PrezesF, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pomnik 68 Pułku Piechoty we Wrześni
Wrzesnia, ul. Koscielna.jpg
Autor: Krzysztof Dudzik (User:ToSter), Licencja: CC BY-SA 3.0
Ulica Kościelna we Wrześni
Wrzesniapalac.jpg
Pałac we Wrześni
Distinctive emblem for cultural property.svg Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków województwa wielkopolskiego pod numerem 966/A.
Września, ratusz, widok od pn-zach..JPG
Autor: Bazie, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Września, ratusz, ob. UMiG, 1909-1910
2 District office building, Września.jpg
Autor: Amos1337, Licencja: CC BY-SA 3.0
Budynek Starostwa Powiatowego we Wrześni
ZSP-front2-Wrzesnia.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Zespół szkół politechnicznych im. bohaterów Monte Cassino we Wrześni
Wrzesnia, rynek.jpg
Autor: Krzysztof Dudzik (User:ToSter), Licencja: CC BY-SA 3.0
Rynek we Wrześni
ZSZ-front-Wrzesnia.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Zespół Szkół Zawodowych nr 2 we Wrześni
Dawne koszary we Wrześni, Polska 01.JPG
Autor: Paweł Ruminkiewicz, Licencja: CC BY-SA 3.0
Budynek dawnych koszar pruskich we Wrześni, Polska
Hala sportowa na stadionie Victorii Września ver.2.JPG
Autor: Frihu, Licencja: CC BY-SA 3.0
Września - hala sportowa przy stadionie Victorii Września
Pomnik Dzieci Wrzesińskich we Wrześni.jpg
Autor: PrezesF, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pomnik Dzieci Wrzesińskich we Wrześni
SSP1-front2-Września.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Szkoła podstawowa nr 1 we Wrześni
Szpital Powiatowy we Wrześni.JPG
Autor: Azymut (Rafał M. Socha), Licencja: CC BY-SA 3.0
Szpital Powiatowy we Wrześni
Gmach Sądu we Wrześni.JPG
Autor: SyossuPL, Licencja: CC BY-SA 3.0
Gmach Sądu we Wrześni
Wrzesnia, laweczka dzieci plus.jpg
Autor: Krzysztof Dudzik, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pomnik Bronisławy Śmidowiczównej we Wrześni
Powiat wrzesiński location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa powiatu wrzesińskiego, Polska
Wieża ciśnień PWiK 2.JPG
Autor: Marcin Pietrzyk, Licencja: CC BY-SA 3.0
Widok wieży ciśnień i zbudowań PWiK od strony Szosy WItkowskiej
Kościół farny p.w. Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława BM.jpg
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kościół farny p.w. Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława BM z pomnikiem Jana Pawła II
Gim1-front-Wrzesnia.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika we Wrześni
Września (gmina) location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa gminy Września, Polska
Września dworzec (2) WK13.jpg
Autor: Travelarz, Licencja: CC BY-SA 3.0
To zdjęcie zostało wykonane podczas polskiej Wikiekspedycji kolejowej 2013 zorganizowanej przez
Stowarzyszenie Wikimedia Polska we współpracy z Polskimi Kolejami Państwowymi.
Wszystkie zdjęcia z wyprawy możesz zobaczyć w kategorii Wikiekspedycja kolejowa 2013.
Gim2-front-Wrzesnia.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Gimnazjum nr 2 im. Andrzeja Prądzińskiego we Wrześni
SSP2-front-Wrzesnia.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 2 im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni
Wrzesnia-amfiteatr A.Jantar 2.jpg
(c) Naomix at pl.wikipedia, CC-BY-SA-3.0
zdjęcie sceny amfiteatru im. Anny Jantar we Wrześni
ZSTiO-front2-Wrzesnia.JPG
Autor: Klabon, Licencja: CC BY-SA 4.0
Zespół szkół technicznych i ogólnokształcących im. gen. dr. Romana Abrahama we Wrześni
EP09 i EU44 z TLK.jpg
Autor: Flyz1, Licencja: CC BY-SA 4.0
EP09 i EU44 z pociągiem TLK we Wrześni
Kościół Świętego Krzyża - widok od wschodu.jpg
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Kościół Świętego Krzyża - widok od wschodu