Zasław (Ukraina)

Zasław
Ізяслав
Ilustracja
Widok na Nowe miasto
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo Ukraina
Obwódchmielnicki
Rejonzasławski
Prawa miejskie1583
Powierzchnia23,91 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności

17 002
Nr kierunkowy+380 3852
Kod pocztowyod 30300 do 30309
Tablice rejestracyjneBX
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Mapa konturowa obwodu chmielnickiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Zasław”
Położenie na mapie Ukrainy
Ziemia50°07′N 26°48′E/50,116667 26,800000
Strona internetowa
Portal Ukraina

Zasław (ukr. Ізяслав, Iziasław) – miasto na Ukrainie w obwodzie chmielnickim nad rzeką Horyń, siedziba władz rejonu zasławskiego. Jedno z najstarszych miast na Wołyniu, dawna rezydencja Ostrogskich-Zasławskich, w 2016 roku liczyło 17 tys. mieszkańców[1].

Prywatne miasto szlacheckie położone było w XVI wieku w województwie wołyńskim[2].

Historia

Stare Miasto ok. 1910 r.

Zasław został założony w XII wieku przez księcia kijowskiego Izjasława II, który nazwał nowy gródek Izjasławiem[3]. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1386 roku[3], od którego to czasu władali tu Ostrogscy, Zasławscy i Sanguszkowie. Już wtedy było to miasto obszerne (o czym świadczą resztki wałów obronnych), jakkolwiek prawa miejskie otrzymało dopiero w roku 1583[3]. W 1491 wojska polsko-litewskie rozbiły tu siły tatarskie.

Miasto wielokrotnie padało ofiarą najazdów tatarskich, a w roku 1649 zdobył je Bohdan Chmielnicki[3]. Połowa zabudowy padła wówczas pastwą pożaru[3], prochy książąt zostały wyrzucone z grobów, kościoły zburzone, a synagoga zmieniła się w stajnię. Z Kozakami, a następnie ze Szwedami walczył Dominik Zasławski, nieudolny regimentarz spod Piławiec, którego Chmielnicki nazywał pogardliwie „Pierzyną”, a który odzyskał dobrą sławę w czasie bitwy pod Beresteczkiem.

Pod rozbiorami siedziba gminy Zasław(ukr.) w powiecie zasławskim guberni wołyńskiej.

Po Zasławskich miasto dostało się Sanguszkom, którzy rezydowali na Nowym Zamku aż do rewolucji październikowej[3]. Od 1907 miasto stanowiło część ordynacji zasławskiej. W 1920 Zasław i okolice były areną starć w wojnie polsko-bolszewickiej. Na mocy postanowień traktatu ryskiego Zasław wraz ze wschodnim Wołyniem znalazł się w granicach ZSRR.

Panorama Zasławia na drzeworycie Józefy Kleczeńskiej (1882)

Zabytki

  • Zamek Staromiejski z 1456 r. nad Horyniem przez Jurija Wasiljewicza Ostrogoskiego, piętrowy, kryty dachem mansardowym. Od frontu portyk z kolumnanmi podtrzymującymi kopułę[4]
  • Zamek Nowomiejski z XVI wieku
  • Pałac Sanguszków[5] z lat 1754–1770, obecnie w ruinie
  • Kaplica pałacowa, obecnie w ruinie
  • Kościόł farny św. Jana Chrzciciela z 1599 r.
  • Kościół św. Józefa Oblubieńca i klasztor oo. Misjonarzy z lat 1747–1755
  • Kościół św. Michała i klasztor oo. Bernardynów fundacji księcia Janusza Zasławskiego zbudowany według projektu J. Madlena. w latach 1602–1630. Pierwszy klasztor uszkodzony w 1648 Kozacy Chmielnickiego. Рrzywrócone w latach 1727–1744. Obecnie w klasztorze znajduje się więzienie
  • Synagoga wielka z XVI wieku
  • Synagoga nowomiejska z XVIII wieku
  • Sukiennice z XVII wieku.

Varia

Z kolekcji Sanguszków w tutejszym zamku pochodzi obraz tzw. kopia podhorecka Tomasza Dolabelli Przyjęcie Szujskich w Sali Senatu w 1611 r.

Osoby związane z miastem

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

Przypisy

  1. http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2016/zb/06/zb_chnnu2016pdf.zip
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 164.
  3. a b c d e f Antoni Urbański. Kresowe siedziby polskie, które uległy zagładzie: Zasław. „Tygodnik Ilustrowany”. 18, s. 355, 3 maja 1928. Warszawa: Gebethner i Wolff. 
  4. Antoni Urbański: Podzwonne na zgliszczach Litwy i Rusi (II cz. książki Memento kresowe). Warszawa: 1928, s. 71.
  5. Zasław. [dostęp 14.9.13].
  6. Підписано угоду про співпрацю між Заславщиною і польською Островеччиною.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Khmelnytskyi Oblast location map.svg
Autor: RosssW, Licencja: CC BY-SA 4.0
Районы Хмельницкой области с 17 июля 2020 года
A viev in New Zaslav.JPG
Autor: Volodymyr Fedotov, Licencja: CC BY 3.0
A view in New Zaslav.
Old zaslav 1910.jpeg
A view in Old Town.
Zasław panorama.jpg
Panorama Zasławia (Ukraina, obw. chmielnicki, rej. zasławski), drzeworyt ; 12x21,8 cm
Бернардинський монастир. Ізяслав. 2010.jpg
Autor:
This file was created and uploaded by User:Bulka UA
Цей файл був створений і/або доданий вікіпедистом:Bulka UA
Bulka UA


Wikipedia-logo-v2-en.svg English Wikipedia

Commons-logo-en.svg Wikimedia Commons
Wikipedia-logo-v2-uk.svg Українська Вікіпедія
Wikimedia-logo.svg Bulka's upload list
, Licencja: CC BY 3.0
Bernardine Monastery in Iziaslav, Ukraine. Architecture by Jakub Madlain and Bernard Avelides.
Coat of arms of Iziaslav.png
Coat of arms of Iziaslav.
Izyaslav misto prapor.png
Прапор міста Ізяслав
Coat of Arms of Iziaslav raion.svg
Coat of Arms of Iziaslav Raion, Khmelnytskyi Oblast, Ukraine
12. Палац у м. Ізяслав.JPG
Autor: Folkerman, Licencja: CC BY-SA 3.0
To jest zdjęcie miejsca lub budynku wpisanego do Państwowego Rejestru Zabytków Nieruchomych Ukrainy pod numerem: 68-221-0003