Śniardwy

Śniardwy
Ilustracja
Widok na jezioro od strony wsi Niedźwiedzi Róg
Położenie
Państwo Polska
LokalizacjaWarmińsko-mazurskie
Miejscowości nadbrzeżneNiedźwiedzi Róg, Popielno, Okartowo, Nowe Guty
RegionKraina Wielkich Jezior Mazurskich, Równina Mazurska
Wysokość lustra115,7 m n.p.m.
Wyspy8
Morfometria
Powierzchnia113,4 km²[1]
Wymiary
• max długość
• max szerokość

22,1 km
13,4 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

5,8[1] m
23,4[1] m
Długość linii brzegowej64,5 km[2]
Objętość660 211 800 m³[1]
Hydrologia
Klasa czystości wodyII (2003)[1]
Rodzaj jeziorapolodowcowe, morenowe
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko centrum na prawo znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Śniardwy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Śniardwy”
Ziemia53°45′N 21°43′E/53,750000 21,716667

Śniardwy (niem. Spirdingsee) – największe jezioro w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiatach: mrągowskim i piskim, położone w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w dorzeczu Pisy. Jest to jezioro polodowcowe. Lustro wody jest na wysokości 116 m n.p.m. W wielu miejscach płytkie dno jeziora usiane jest głazami narzutowymi, które kryją się tuż pod powierzchnią wody (20 do 30 cm pod lustrem wody) stwarzając zagrożenie w żegludze.

System wodny jezior Śniardwy, Kaczerajno, Seksty, Warnołty obejmuje obszar o powierzchni 113,4 km²[3].

Położenie

Głębia jeziora wynosi do 23,4 m. Nad jego brzegami leżą wsie: Popielno, Głodowo, Niedźwiedzi Róg, Okartowo, Nowe Guty, Zdęgowo i Łuknajno. Przez Śniardwy prowadzi szlak żeglugi mazurskiej.

Jest to jezioro morenowe (moreny dennej), wytopiskowe, z ośmioma wyspami. Największe z nich to: Szeroki Ostrów, Czarci Ostrów, Wyspa Pajęcza i Kaczor. Z licznych zatok dwie południowe nazywane są jeziorami: Warnołty i Seksty.

Śniardwy są połączone z następującymi jeziorami: Tuchlin, Łuknajno, Mikołajskim, Roś, Białoławki i Tyrkło. Połączone systemem kanałów mazurskich, akwen ten tworzy Wielkie Jeziora Mazurskie.

Śniardwy znajdują się w dwóch powiatach: mrągowskim i piskim. Obszar jeziora należy do gminy Mikołajki (zachodnia część) i gminy Pisz (wschodnia część). Północno-wschodni brzeg jeziora należy do gminy Orzysz, a południowo-zachodni do gminy Ruciane-Nida.

Cały obszar Śniardw znajduje się w Mazurskim Parku Krajobrazowym. Ponadto uzupełniającą formę ochrony stanowi obszar specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Piska”, który także obejmuje cały obszar jeziora.

Jakość wód

Jest to jeden z nielicznych zbiorników, który posiada 2 odpływy powierzchniowe: Kanał Jegliński, prowadzący do jeziora Roś i rzekę Wyszkę, wpływającą do jeziora Białoławki. Oba cieki mają przepływ regulowany (śluzą, jazem).

Przyroda

Brzegi jeziora są stosunkowo niskie, zabagnione, oraz porośnięte sitowiem i tatarakiem, co czyni je trudno dostępnymi. Miejscami strefa sitowia osiąga szerokość 200 m[4].

Historia

Na jeziorze występują silne wiatry i przez to jest ono niebezpieczne dla mniej wytrawnych wodniaków. Najtragiczniejszym dniem w dziejach żeglugi na jeziorach Śniardwy oraz Mikołajskim był 21 sierpnia 2007, kiedy to wiejący silny wiatr z prędkością dochodzącą do 130 km/h, czyli 12 w skali Beauforta poprzewracał oraz zatopił kilkadziesiąt łodzi. W wyniku tego śmierć poniosło 12 osób. Kataklizm trwał tylko 10 min.

Hydronimia

Według źródła z 1889 r. polskimi nazwami jeziora były Śniardwy oraz Śniardły, a niemieckimi Spirdingsee oraz Schardewie[5]. Według map z 1932 r. polska nazwa – Śniardwy[6][7]. Nazwę Śniardwy ustalono urzędowo w 1950 r.[8]

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 381. ISBN 83-232-1732-7.
  2. Pomiar odległości [1]
  3. Ochrona środowiska w województwie warmińsko-mazurskim w latach 2011-2013. Olsztyn: Urząd Statystyczny w Olsztynie, 2014, s. 31. ISBN 978-83-63285-31-9. za: dane Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej
  4. J. Szynkowski: Mazury. Przewodnik. Kengraf, Kętrzyn, 2003
  5. Śniardwy, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 928.
  6. Arkusz 45 (Łomża). Mapa Operacyjna Polski 1:300 000. Warszawa, Wojskowy Instytut Geograficzny, 1932.
  7. Arkusz pas 34 słup 33 Johannisburg (Jansbork). Mapa Taktyczna Polski 1:100 000. Warszawa, Wojskowy Instytut Geograficzny, 1932.
  8. Zarządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 4 kwietnia 1950 r. (M.P. z 1950 r. nr 52, poz. 588, s. 427)

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Geographylogo.svg
Autor: Andrew Fitzsimon, Licencja: CC0
Geography logo
Relief Map of Poland.svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Poland
Legenda jezioro.gif
Autor: Tzugaj, Licencja: CC0
znak graficzny do map, ukazujący przykładowe jezioro
Warmian-Masurian Voivodeship Relief location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Relief location map of Warmian-Masurian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 54.52 N
  • S: 53.07 N
  • W: 19.05 E
  • E: 22.95 E
Sniardwy jezioro.jpeg
Jezioro Śniardwy(największe jezioro w Polsce) - Widok na jezioro Śniardwy z widocznymi dwiema wyspami - Pajęczą oraz Czarcim Ostrowem. Zdjęcie zostało wykonane od strony wsi Niedźwiedzi Róg.