Łysina (województwo śląskie)
Ten artykuł od 2015-10 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Artykuł | 49°44′44″N 19°18′14″E |
---|---|
- błąd | 39 m |
WD | 49°44'35.2"N, 19°17'44.9"E, 49°44'38.69"N, 19°17'45.64"E |
- błąd | 14 m |
Odległość | 678 m |
wieś | |
![]() Widok z łąk Łysiny na Beskid Żywiecki | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Wysokość | od 670 do 730 m n.p.m. |
Liczba ludności (2010) | 128 według danych Urzędu Gminy Łękawica |
Strefa numeracyjna | 33 |
Kod pocztowy | 34-321[1] |
Tablice rejestracyjne | SZY |
SIMC | 0059329 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Łysina – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Łękawica.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
Położenie
Pola uprawne i zabudowania Łysiny znajdują się na grzbiecie, oraz górnych, południowych stokach szczytu Łysina (Ścieszków Groń) w Paśmie Łysiny w Beskidzie Małym, na wysokości od około 650–770 m n.p.m. Do miejscowości, niemal pod sam szczyt Ścieszków Gronia dochodzi asfaltowa droga odgałęziająca się w Okrajniku od drogi wojewódzkiej nr 946[2].
Historia miejscowości
Pierwsze wzmianki o górze Łysinie pochodzą z XV wieku. W 1474 r. hrabia Piotr Komorowski herbu Korczak, wyrzucony z Węgier przez króla Matiasza, z całą rodziną został przyjęty przez polskiego króla Kazimierza i obdarowany państwem Żywieckim, Ślemieńskim, Suskim i Łodygowickim. W skład państwa Żywieckiego wchodziła wieś Łękawica. W państwie Ślemieńskim "była góra Łysina, na której są dziury albo lochy szerokie i głębokie, między wielkimi skałami, które skryte są i dojść ich nie można" (według Dziejopisu Żywieckiego Andrzeja Komoneckiego).
Pierwsze chałupy na górze Łysina pojawiły się w XVI w., m.in. niejakiego Beraka. Dnia 29.05.1709 r. przed Bożym Ciałem, organista rychwałdzki Stefan Standerski, odkrył na górze Łysinie pokłady srebrnego kruszca. W 1757 r. Hieronim Wielopolski nadał aktem na własność grunt wielkości równej 250 morgom dziadkom Michała Rachwała, który do 1919 r. był wójtem w Łysinie.
W 1841 r. w Łysinie było już 20 domów. Mieszkańcy zajmowali się uprawą zboża, ziemniaków, lnu, wydobyciem kamienia, obróbką drewna, hodowlą krów, wołów i owiec. Wyrabiali lniane płótna na obrusy, ręczniki, pościel i worki. Z kamienia budowali kapliczki,krzyże przydrożne, studnie, fundamenty, pogródki, tworzyli słupy do płotów, płyty chodnikowe, nadproża. Doraźnie wypalali cegłę na własne potrzeby. Tkali delikatne płótna na koszule, stroje, szaty liturgiczne.
W 1840 r. wybudowano na półrolku Rachwały kapliczkę z figurą św. Jana Nepomucena. W 1863 r. na półrolku Karcmisko powstała kamienna figura "U Pana Boga". Następną kapliczkę z kamienia wybudowano na półrolku Gugów w 1860 r. Do dziś na terenie wsi znajduje się 12 kapliczek i figur religijnych.
Po II wojnie światowej w Łysinie powstała szkoła podstawowa, której stopień organizacyjny był różny w określonych latach, uzależniony od liczby uczniów, decyzji władz gminnych i oświatowych. W 1979 r. szkoła zaprzestała działalności w związku z przeznaczeniem budynku na kuratoryjny ośrodek wypoczynkowy.
Staraniem mieszkańców nauka w szkole została przywrócona od września 1981 r. jako filii publicznej szkoły podstawowej w Okrajniku. Z końcem sierpnia 1999 r. ze względu na koszty oraz spadek demograficzny szkoła w Łysinie została ostatecznie zlikwidowana.
W 1960 r. powstaje w Łysinie Ochotnicza Straż Pożarna. Po zawaleniu się strażnicy w 1979 r. z powodu obfitych opadów śniegu, w 1980 r. przystąpiono do budowy nowego budynku OSP.
W 1961 r. zostało założone Koło Gospodyń Wiejskich w Łysinie.
W 1975 r. podjęto decyzję o likwidacji gminy Łękawica, tworząc gminę Gilowice-Ślemień, do której została włączona m.in. wieś Łysina. Dzięki staraniom lokalnej ludności w 1991 r. reaktywowano gminę Łękawicę, w skład której weszło 5 sołectw: Łysina, Łękawica, Okrajnik, Kocierz Moszczanicki, Kocierz Rychwałdzki.
Ostatnie lata to znaczący rozwój miejscowości poprzez telefonizację, poprawienie stanu dróg, umożliwienie budownictwa rekreacyjno-letniskowego. W czerwcu 2008 r. otworzono Izbę Regionalną w Łysinie.
We wsi znajduje się nadajnik Radia Eska Beskidy[3].
Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego wieś Łysina została w 2013 roku laureatem konkursu na "Piękną wieś województwa śląskiego" zajmując III miejsce w kategorii "Najpiękniejsza wieś".
Przypisy
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 764 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Beskid Makowski. Mapa 1:50 000. Compass. ISBN 978-83-60240-37-3.
- ↑ RadioPolska - Niekomercyjny serwis poświęcony radiofonii i telewizji w Polsce, radiopolska.pl [dostęp 2017-11-28] .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok z łąk osiedla Łysina na Ścieszków Groniu
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Żywiec County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
N: 49.84 N S: 49.38 N W: 18.90 E
E: 19.50 E