Śląski Instytut Naukowy

Budynek byłego Śląskiego Instytutu Naukowego przy ul. Granicznej 32 (rozebrany w 2022)

Śląski Instytut Naukowy im. Jacka Koraszewskiego (skrót: ŚIN) – polski instytut naukowo-badawczy istniejący w latach 1957–1992 w Katowicach. Placówka została założona w 1957 jako organ Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach przy wsparciu Jerzego Ziętka. Zajmowała się badaniem historii, folklorystyki, kultury oraz zjawisk społecznych i ekonomicznych głównie wschodniej części Górnego Śląska, jak również ich popularyzacją. Od 1971 podlegała merytorycznie Polskiej Akademii Nauk. Swą działalnością nawiązywała do istniejącego w latach 1934–1939 oraz 1945–1949 Instytutu Śląskiego w Katowicach. Decyzją wojewody katowickiego Wojciecha Czecha Śląski Instytut Naukowy zakończył swoją działalność 31 grudnia 1992.

W latach 1957–1976 Instytut zajmował kilka pomieszczeń w starym gmachu Biblioteki Śląskiej w Katowicach przy ul. Francuskiej 12, skąd przeprowadził się do własnej siedziby przy ul. Granicznej 32 w Katowicach. Budynek ten wyburzono w 2022.

Bliźniaczą placówką naukowo-badawczą ŚIN był istniejący do dziś Instytut Śląski w Opolu.

Dyrektorzy Instytutu

Pracownicy

Wydawnictwa ŚIN

Wydawnictwa ciągłe i serie wydawnicze (pełny wykaz)[1]

  • Zaranie Śląskie”, kwartalnik (ISSN 0044-183X), rok XX–LIII (1957–1990),
  • Pamiętnik Cieszyński” (ISSN 0137-558X), tom 1–2 (1961–1972),
  • Studia i Materiały z Dziejów Śląska” (ISSN 0081-6639), tom III–20 (1960–1991),
  • „Śląskie Studia Historyczne” (ISSN 0137-5180), tom 1–3 (1975–1977),
  • „Studia i Materiały z Dziejów Województwa Katowickiego w Polsce Ludowej” (ISSN 0585-5284), tom 1–9 (1966–1975), [ciąg dalszy:] „Studia i Materiały z Dziejów Polski Ludowej” (ISSN 0137-351X), tom 10–12 (1976–1978),
  • „Studia nad Ekonomiką Regionu” (ISSN 0208-936X), numer 1–18 (1971–1988),
  • „Górnośląskie Studia Socjologiczne” (ISSN 0072-5013), tom 1–21 (1963–1989),
  • „Bibliografia Śląska” (ISSN 0523-1930), [za rok] 1960–1980 (1963–1991), wydawana wspólnie z Biblioteką Śląską,
  • „Zeszyty Naukowe. Śląski Instytut Naukowy”, 1–71 (1968–1976),
  • „Biuletyn Niemcoznawczy. Materiały i informacje”, numer 1–10 (1957–1962),
  • „Kwestie Społeczne Regionu Wysoko Uprzemysłowionego”, 1 (1989),
  • „Biuletyn. Śląski Instytut Naukowy”, numer 1–89 (1957–1968), w tym numer 1–10 (1957–1959) – seria Życie Naukowe i Kulturalne,
  • „Biuletyn Śląskiego Instytutu Naukowego. Serwis Informacyjny” (1961–1970/1971), [ciąg dalszy:] „Serwis Informacyjny. Śląski Instytut Naukowy” (1970/1971–1974),
  • Zagłębie Dąbrowskie w Dokumentach Literackich, tom 1–3 (1972–1978),
  • Silesiana, 30 tomów (1983–1992),
  • Biblioteczka Wiedzy o Śląsku, 28 tomów (1958–1968), obejmowała 8 tomów poza seriami oraz 20 wydanych w 8 seriach:
    • Seria Archeologiczna 1–4,
    • Seria Etnograficzna 1–3,
    • Seria Historyczna 1–8,
    • Seria Literatura Ludowa 1,
    • Seria Monografie miast, osiedli i wsi Śląska 1,
    • Seria Plastyka 1,
    • Seria Przyrodnicza 1,
    • Seria Rolnicza 1,
  • Śląskie Epizody Historyczne, 30 tomów (1983–1989),
  • Nieznane Piękno Sztuki Śląskiej, 2 tomy (1987),
  • Biuletyn. Zespół ds. Badań Wydarzeń w dn. 16.12.1981 r. i następnych w Kopalni „Wujek”, numer 1 (1990),
  • Górnośląski System Informacji o Terenie, część 1–3 (1992).

Pozostałe wydawnictwa (wybrane)[1]

Monografie miast i powiatów

Monografie zakładów przemysłowych

Inne

  • Badania nad osiedlami górniczymi (1963)
  • Atlas województwa katowickiego (1971)
  • Marek Gedl, Bolesław Ginter, Kazimierz Godłowski, Pradzieje i wczesne średniowiecze dorzecza Liswarty, cz. 1–2 (1970–1971)
  • Janina Molenda, Szkolnictwo w rejencji katowickiej w latach okupacji hitlerowskiej. Przyczynek do polityki narodowościowej okupanta (1976)
  • Franciszek Biały, Niemieckie ochotnicze formacje zbrojne na Śląsku 1918–1923 (1976)
  • Śląski słownik biograficzny, t. 1–3 (1977–1981)
  • Franciszek Serafin, Wieś śląska w latach międzywojennych 1922–1939 (1977)
  • Mirosław Fazan, Jan Kantyka, Serca, myśli, czyny – ludowej ojczyźnie. Szkice z dziejów ruchu młodzieżowego w województwie katowickim (1978)
  • O wolność, demokrację, socjalizm (odczyt) [1–13] (1978)
  • Jan Walczak, Polska i niemiecka socjaldemokracja na Górnym Śląsku i w Cieszyńskiem po przewrocie majowym 1926–1939 (1980)
  • 60-lecie powstań śląskich. Odczyty [1–12] (1981)
  • Władysław Zieliński, Polska Partia Socjalistyczna zaboru pruskiego 1890/1893–1914 (1983)
  • Morcinek do Dziewczyny ze Wschodniej Ballady. Listy Gustawa Morcinka do Janiny Gardzielewskiej (1983)
  • Władysław Jacek Żywot, Dwadzieścia sezonów teatru sosnowieckiego 1919–1939 (1984)
  • Wojciecha Korfantego „Marzenia i zdarzenia” (1984)
  • Jerzy Jaros, Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich, wyd. 2 popr. i zaktualiz. (1984)
  • Podania i opowieści z Zagłębia Dąbrowskiego. Sto lat temu i dzisiaj, zebrali i oprac. Marianna i Dionizjusz Czubałowie (1984)
  • Halina Gerlich, Narodziny, zaślubiny, śmierć : zwyczaje i obrzędy w katowickich rodzinach górniczych (1984)
  • Jan Pietrzykowski, Cień swastyki nad Jasną Górą. Częstochowa w okresie hitlerowskiej okupacji 1939–1945 (1985)
  • Gustawa Morcinka „Listów spod morwy” ciąg dalszy. Listy Gustawa Morcinka do Władysławy Ostrowskiej (1985)
  • Józef Pieter, Czasy i ludzie (1986)
  • Jan Kantyka, Upamiętnione miejsca walk o społeczne i narodowe wyzwolenie w województwie katowickim, wyd. 2 (1986)
  • Ewa Chojecka, Architektura i urbanistyka Bielsko-Białej 1855–1939 (1987)
  • Wanda Mrozek, Górnośląska rodzina robotnicza w procesie przeobrażeń (1987)
  • Alfred Zaręba, Szkice z dialektologii śląskiej (1988)
  • Górniczy stan w wierzeniach, obrzędach, humorze i pieśniach, pod. red. Doroty Simonides (1988)
  • Jan Walczak, Komunistyczna Partia Polski na Górnym Śląsku i w Cieszyńskiem (1922–1938) (1989)
  • Jak starka swego Zeflika na powstanie wysłała. Ludowe opowieści powstańcze, oprac. Janina Hajduk-Nijakowska i Teresa Smolińska (1989)
  • Michała Grażyńskiego „Walka o Śląsk” (1989)
  • Dzieje górniczego ruchu zawodowego w Polsce, t. 3: 1945–1987 (1990)
  • Ks. Jan A. Ficek i Piekary Śląskie w XIX wieku. Działalność religijno-społeczna ks. Jana A. Ficka i rola Piekar jako centrum katolicyzmu społecznego na Górnym Śląsku w XIX wieku (1992)
  • Akta miejskie Tarnowskich Gór od końca XVI wieku do roku 1740, oprac. Alina Kowalska (1993)

Zobacz też

Przypisy

  1. a b Opracowano na podstawie katalogów: Biblioteki Śląskiej w Katowicachi Biblioteki Narodowej w Warszawie (dostęp: 2021-01-17).

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Katowice - Ul. Graniczna 32.jpg
Autor: Lestat (Jan Mehlich), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Ruina niedokończonego budynku przy ulicy Granicznej 32 w Katowicach.