Święta (województwo wielkopolskie)
Artykuł | 53°20′7″N 17°4′58″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 53°24'N, 17°9'E, 53°20'15.43"N, 17°4'55.99"E |
- błąd | 20594 m |
Odległość | 3 m |
wieś | |
![]() Chałupa numer 98 w 1974 roku (obecnie przeniesiona do Złotowa) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2011) | 968[1] |
Strefa numeracyjna | 67 |
Kod pocztowy | 77-414[2] |
Tablice rejestracyjne | PZL |
SIMC | 0534316 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Strona internetowa |
Święta – (koło Złotowa) wieś krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Złotów.
Wieś szlachecka, własność wojewody płockiego Piotra Potulickiego, około 1580 roku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego[3].
W latach 1954-1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Święta, po jej zniesieniu w gromadzie Złotów. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.
Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 968 mieszkańców[1].
Historia
Wieś nazywana często Starą Świętą - jest największą w gminie Złotów. Znana od 1440 roku. Należała do dóbr złotowskich. W XVII wieku i na początku XVIII w. wskutek wojen i epidemii niemal zupełnie wyludniała. Do 1725 r. była zamieszkana wyłącznie przez Polaków, później sprowadzeni zostali do niej koloniści niemieccy. Polska część wsi miała swojego sołtysa, a część niemiecka swojego.
Od 1864 roku istnieje tutaj Ochotnicza Straż Pożarna, pierwsza jednostka strażacka w okolicy. Pod koniec XIX wieku działały w Świętej mleczarnia, dwie cegielnie, kaszarnia i wiatrak, prężnie rozwijało się rzemiosło.
W okresie międzywojennym działał tu Związek Polaków w Niemczech. W 1929 r. otwarto pierwszą szkołę, a jej nauczyciel Józef Horst zginął męczeńską śmiercią z rąk hitlerowców. Jemu poświęcono tablicę pamiątkową, wmurowaną w ścianę budynku szkolnego w 1959 roku (dzisiaj budynek mieszkalny w centrum wsi).
27 lipca 1998 w Świętej utworzono rzymskokatolicką parafię św. Jana Chrzciciela[4].
Zabytki
We wsi spotkać można szereg chat z XIX wieku, m.in. szachulcowych. Chałupa numer 98 z 1790 r. uchodzi za najstarszą na Ziemi Złotowskiej. Do czasu przeniesienia eksponatów do Muzeum w Złotowie, miała stylowe, dobrze zachowane wnętrze i wyposażenie. Stanowiła filię Muzeum Ziemi Złotowskiej. Chałupa została przeniesiona do Złotowa w okolice promenady. W południowej części wsi między dwoma niewielkimi jeziorami wznosi się Góra Żydowska (130 m n.p.m.) – miejsce kultu pogan, z którego prawdopodobnie wywodzi się nazwa miejscowości. Tutaj też znajduje się murowany korpus wiatraka, tzw. holendra, zbudowanego w 1902 roku.
Osoby urodzone w Świętej
- Jan Rożeński (1904–1968), działacz oświatowy Pogranicza i Śląska Opolskiego
- Joachim Zdrenka (* 1952), historyk, epigrafik i wykładowca Uniwersytetu Zielonogórskiego
- Marcin Niewęgłowski (* 1988), gitarzysta, wokalista i kompozytor
Ze Świętej pochodzą trzej wybitni działacze polonijni z rodziny Maćkowiczów: Jan, Władysław oraz Izydor (1890–1959), późniejszy kierownik V Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech.
Przypisy
- ↑ a b Wieś Święta w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2017-05-15] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1288 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 251.
- ↑ Święta – Parafia pw. św. Jana Chrzciciela. diecezja.bydgoszcz.pl. [dostęp 2017-05-13].
Media użyte na tej stronie
Autor:
Mapa gminy Złotów, Polska
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.70 N
- S: 51.05 N
- W: 15.68 E
- E: 19.19 E
Autor:
Mapa powiatu złotowskiego, Polska
Autor: Bogusław Linette, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl