Świadkowie Jehowy w Olsztynie
Świadkowie Jehowy w Olsztynie – wspólnota religijna Świadków Jehowy w Olsztynie, stolicy województwa warmińsko-mazurskiego, należących do 8 zborów[1] prowadzących działalność religijną na terenie miasta (stan w roku 2022).
Historia
Początki działalności
Pierwsi Świadkowie Jehowy (noszący wtedy jeszcze nazwę Badacze Pisma Świętego) pojawili się na południowych terenach Prus Wschodnich około roku 1913. W latach 20. XX wieku w Olsztynie działał już zbór.
Prześladowania w okresie nazizmu
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Stolperstein_Hardenbergstr_16_%28Charl%29_Otto_Reinhold_Siegel.jpg/220px-Stolperstein_Hardenbergstr_16_%28Charl%29_Otto_Reinhold_Siegel.jpg)
Po dojściu do władzy nazistów w roku 1933 na terenie Prus, a potem całych Niemiec, władze zdelegalizowały działalność Świadków Jehowy (przyjęcie nowej nazwy w 1931 roku[a]). Wyznawców poddano represjom i prześladowaniom, wielu z nich uwięziono w hitlerowskich obozach koncentracyjnych, część stracono[4].
Okres po II wojnie światowej
Po II wojnie światowej wraz z innymi polskimi osadnikami na teren Warmii i Mazur przybyli również Świadkowie Jehowy[5]. W Olsztynie rozpoczęto działalność ewangelizacyjną w roku 1946, początkowo głosiciele dojeżdżali z innych miejscowości regionu (np. z Mostkowa koło Łukty, gdzie osiadło kilka rodzin Świadków).
W maju 1947 roku powstał pierwszy olsztyński zbór liczący wtedy 17 osób, któremu przewodził, przybyły miesiąc wczeńiej Tadeusz Wincenciuk. Pochodził z Nowej Wsi koło Sokołowa Podlaskiego. Do Olsztyna przyjechał też Stefan Wincenciuk, Eugeniusz Kądziela pochodzący z Kołodzieża koło Moniek, a ochrzczony w 1943 roku i Feliks Sidorek (kolejarz pochodzący z województwa białostockiego). Początkowo zgromadzali się w lokalach prywatnych (zarejestrowano trzy takie adresy)[6].
W tym samym roku Świadkowie podjęli starania o pomieszczenie, w którym mogliby się spotykać i organizować wykłady biblijne. Uzyskali lokal w Olsztynie przy ul. Sarnowskiego 6, który służył jako Sala Królestwa na około 100 miejsc. Spotykało się tam regularnie około 60–70 osób, Świadków Jehowy i sympatyków.
Pierwsze zgromadzenie obwodowe z udziałem około 200 osób odbyło się w dniach 18–20 czerwca 1948 roku w Olsztynie. Połączono ją z działalnością ewangelizacyjną w tym mieście[6].
Czasy zakazu
Komunistyczne władze utrudniały Świadkom Jehowy prowadzenie działalności, pracownicy Urzędu Bezpieczeństwa prowadzili ich inwigilację[7]. 30 czerwca 1948 roku władze województwa zamknęły lokal przy ul. Sarnowskiego[8]. Nie pomogły wielokrotne odwołania od tej decyzji, ani też wizyta wiosną 1949 roku Stefana Behunicka, misjonarza i przedstawiciela Biura Oddziału. Udało mu się tylko częściowo odzyskać skonfiskowanych publikacje. Zebrania zboru w Olsztynie odbywały się odtąd w mieszkaniu przy ulicy Waryńskiego[6].
W lipcu 1950 roku zdelegalizowano działalność Świadków Jehowy w Polsce pod zarzutem szpiegostwa. Według danych Urzędu Bezpieczeństwa w roku 1950 w Olszytnie działało 35–60 głosicieli[6].
Wyznawców poddawano szykanom, prześladowaniom, a niektórych uwięziono. W okresie zakazu Świadkowie spotykali się i prowadzili działalność w warunkach konspiracji[9].
Po roku 1956 prześladowania zelżały, choć formalnie obowiązywał zakaz działalności. Ogłoszono amnestię, do Olsztyna przyjechała też grupa repatriantów z Syberii. Świadkowie w Olsztynie organizowali zebrania w mieszkaniach prywatnych i prowadzili działalność od drzwi do drzwi. Drukowano też w konspiracji na powielaczach czasopisma („Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy” i „Przebudźcie się!”) oraz książki. Większe zgromadzenia organizowano poza miastem, na przykład w lasach lub na posesjach wiejskich. W roku 1958 w podolsztyńskiej wsi Słupy na „leśny kongres” przybyło 126 osób.
Pomimo utrudnionych warunków w latach 60. i 70. XX wieku liczba wyznawców powoli się powiększała.
Czas „odwilży”
Pod koniec 1977 roku olsztyńskich Świadków Jehowy odwiedził Daniel Sydlik, członek Ciała Kierowniczego w Nowym Jorku, który w Polsce bezskutecznie prowadził rozmowy z władzami państwowymi o zalegalizowaniu działalności[10].
W roku 1982 (w okresie obowiązywania stanu wojennego) władze po raz pierwszy zgodziły się na zorganizowanie w Polsce kilku większych kongresów. Jeden z nich odbył się w Olsztynie w Hali Widowiskowo-Sportowej „Urania”. W następnych latach Świadkowie regularnie wynajmowali ten obiekt do organizowania zgromadzeń. Wynajmowano też inne sale publiczne, na przykład na doroczną uroczystość Wieczerzy Pańskiej.
Czasy współczesne
W połowie lat 80. XX wieku liczba Świadków w Olsztynie sięgała ponad 200 osób i wraz ze schyłkiem systemu komunistycznego nastąpił dalszy wzrost liczebny. 12 maja 1989 roku Świadkowie Jehowy w Polsce zostali ponownie prawnie zarejestrowani jako wyznanie religijne.
12 czerwca 1988 roku została oddana do użytku Sala Królestwa przy ul. Bałtyckiej 142 w dzielnicy Gutkowo. Służyła ona Świadkom Jehowy do roku 2012[11].
Nowy, większy obiekt zbudowano w ciągu 18 miesięcy przy ul. Traugutta 27 (obecnie obiekt jest w trakcie remontu). Oddano go do użytku 5 lutego 1994 roku. Jest to kompleks dwóch Sal Królestwa, z którego korzysta około 600 olsztyńskich wyznawców[b][11].
Najnowsza Sala Królestwa powstała przy ul. Borowej 7 (w dzielnicy Zatorze), a otwarto ją 27 października 2007 roku[12]. Korzysta z niej około 400 osób[b][11].
W latach 1983–1984, 1986–1988, 1994–2005, 2007–2008, 2010–2011 Świadkowie Jehowy organizowali kongresy okręgowe (letnie) na Stadionie OSiR (Stadion Stomil[13]) przy al. Piłsudskiego w Olsztynie. W ramach wynajmu[14] obiekt ten był wtedy generalnie sprzątany i często remontowany przez Świadków Jehowy[15]. W kolejnych latach kongresy regionalne odbywały się w wynajętych nowszych obiektach w innych miastach (2012, 2014–2017 w Ostródzie[16][17], 2013 w Mrągowie, a w 2019 m.in. w Ełku[18])[b].
W latach 2002–2020 olsztyńscy Świadkowie Jehowy dwa razy w roku (jesień i wiosna) spotykali się na zgromadzeniach obwodowych w Sali Zgromadzeń w Malborku[b].
W latach 90. XX wieku powstała grupa języka migowego, w roku 2015 grupa języka angielskiego (działająca do 2020 roku), a w 2018 grupa języka rosyjskiego (w 2022 roku przekształcona w zbór). W językach tych prowadzone są zebrania zborowe[b][11]. Od roku 2012 nastąpiła reorganizacja zborów, wskutek czego zbory stały się większe i lepiej zorganizowane, lecz ich liczba zmniejszyła się.
Miejscowi Świadkowie Jehowy zapewniają opiekę duszpasterską potrzebującym jej pacjentom Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z Warmińsko-Mazurskim Centrum Onkologii w Olsztynie[19]. Wytypowani kaznodzieje prowadzą działalność kaznodziejską również w Areszcie Śledczym w Olsztynie[20][b].
Od końca lutego 2022 roku rozpoczęto organizowanie pomocy dla Świadków Jehowy z Ukrainy, uchodźców – ofiar inwazji Rosji. W tym celu na terenie województwa powołano jeden z 16 Komitetów Pomocy Doraźnej działających w Polsce, składający się z przeszkolonych wolontariuszy[21].
Od początku kwietnia 2022 roku, kiedy to wznowiono przeprowadzanie zebrań w Salach Królestwa (od marca 2020 roku z uwagi na pandemię COVID-19 były zawieszone z osobistym udziałem obecnych), uczęszczają na nie także Świadkowie Jehowy z Ukrainy, którzy musieli opuścić swój kraj ze względu na toczącą się tam wojnę. Szacuje się, że w samym Olsztynie jest to kilkudziesięcioosobowa grupa[11].
Lista zborów i Sal Królestwa
Obecnie społeczność religijna Świadków Jehowy w Olsztynie liczy około 1000 głosicieli[15][22][c], którzy należą do ośmiu zborów[1][d]:
- Olsztyn–Zatorze
- Olsztyn–Północ
- Olsztyn–Śródmieście
- Olsztyn–Pojezierze
- Olsztyn–Nagórki
- Olsztyn–Jaroty (w tym grupa języka migowego)
- Olsztyn–Dajtki
- Olsztyn–Rosyjski
Zbory te spotykają się w dwóch Salach Królestwa[15]:
- Sala Królestwa, ul. Borowa 7, 10-242 Olsztyn (od roku 2007)
- Sala Królestwa, ul. Traugutta 27, 10-053 Olsztyn[1] (od roku 1994, kompleks dwóch sal)[b]
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Największa grupa Badaczy Pisma Świętego, która pozostała związana z Towarzystwem Strażnica, 26 lipca 1931 roku przyjęła nazwę Świadkowie Jehowy.
- ↑ a b c d e f g W związku z pandemią COVID-19 od 14 marca 2020 do 31 sierpnia 2022 roku działalność od domu do domu była zawieszona (prowadzona była listownie, telefonicznie, w formie elektronicznej, od 31 maja 2022 roku wznowiono publiczną działalność ewangelizacyjną). W związku z tym do 31 grudnia 2022 roku zawieszono wszelkie szkolenia i kursy (oprócz Kursu Służby Pionierskiej przeprowadzanego do końca 2022 roku w formie wideokonferencji). Od marca 2020 roku zebrania zborowe odbywały się wyłącznie w formie wideokonferencji, a od 1 kwietnia 2022 roku odbywają się ponownie w Sali Królestwa oraz w formie „hybrydowej” (wszyscy uczestnicy w Sali Królestwa i odbierający program transmitowany przez wideokonferencje mogą brać czynny udział w punktach i dyskusjach). Do 31 grudnia 2022 roku wstrzymano organizowanie kongresów regionalnych i zgromadzeń obwodowych z osobistym udziałem obecnych. Ich program został zamieszczany w oficjalnym serwisie internetowym jw.org. Do 31 maja 2022 roku wstrzymano również budowy i remonty Sal Królestwa.
- ↑ Według NSP 2011 odsetek mieszkańców deklarujących przynależność do Świadków Jehowy wynosi w Olsztynie pomiędzy 0,25% a 0,49%).
- ↑ Zbory w Olsztynie działają w obwodzie Olsztyn.
Przypisy
- ↑ a b c Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2022-12-18] .
- ↑ Stolperstein Hardenbergstr. 16 [dostęp 2022-12-18] (niem.).
- ↑ Über einen Stolperstein, [w:] Allensteiner Nachrichten [online], agdm.pl, 24 września 2017, s. 3 (niem.).
- ↑ Teresa Wontor-Cichy , Więzieni za wiarę. Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003 .
- ↑ Andrzej Kopiczko, Panorama wyznaniowa województwa olsztyńskiego po II wojnie światowej, s. 63, 64 .
- ↑ a b c d Grzegorz Jasiński , Wyznanie Świadków Jehowy na Warmii i Mazurach po II wojnie światowej (do 1950 roku), „Komunikaty Warmińsko-Mazurskie”, luty 2019, s. 243-284 .
- ↑ Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, katalog.bip.ipn.gov.pl [zarchiwizowane z adresu 2014-07-17] .
- ↑ Archiwum UW, t. 73, dok. 37. Decyzja wojewody, 20 III 1948 r.
- ↑ Najdłuższa konspiracja w PRL, „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”, ipn.gov.pl, marzec 2004 .
- ↑ Watchtower, Ciało Kierownicze dba o jedność — część 2, jw.org, 2022 [dostęp 2022-09-20] .
- ↑ a b c d e Dziś Świadkowie Jehowy mają jedyne święto. Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa, onet.pl, 15 kwietnia 2022 .
- ↑ Nowa sala Świadków Jehowy, olsztyn24.com, 28 października 2007 .
- ↑ Olsztyn. Zjazd świadków Jehowy – Olsztyn, naszemiasto.pl .
- ↑ Na stadionie Świadkowie Jehowy, olsztyn.naszemiasto.pl, 12 lipca 2001 .
- ↑ a b c Chrzciny na stadionie, Olsztyn24.com, 19 lipca 2008 .
*Zgromadzenie Świadków Jehowy – Olsztyn, olsztyn.wyborcza.pl, 12 lipca 2001 . - ↑ „Strzeż swego serca” – Kongres Świadków Jehowy w Ostródzie, www.ostrodaonline.pl, 9 lipca 2012 [dostęp 2013-04-10] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-24] .
- ↑ Kongres Świadków Jehowy w ostródzkiej hali Expo Mazury (ZDJĘCIA), Olsztyn.com.pl, 31 lipca 2017 .
- ↑ Kongres Świadków Jehowy w Ełku., augustow.naszemiasto.pl, 18 sierpnia 2019 .
- ↑ Poliklinika MSW Olsztyn , Opieka duszpasterska, poliklinika.net .
- ↑ Raport Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji Aresztu Śledczego i Oddziału Zewnętrznego w Olsztynie (wyciąg), bip.brpo.gov.pl, Warszawa, 28 listopada 2011, s. 24 .
- ↑ JW Broadcasting — styczeń 2023: Zgromadzenie statutowe 2022, część 1 [od 56 min.], jw.org, 2 stycznia 2023 [dostęp 2023-01-02] .
- ↑ Na pamiątkę śmierci Chrystusa. Jedyne święto Świadków Jehowy, mobi.olsztyn24.pro, 28 marca 2010 [dostęp 2022-12-18] .
Media użyte na tej stronie
Autor: OTFW, Berlin, Licencja: CC BY-SA 3.0
"Stolperstein" (stumbling block), Otto Reinhold Siegel, Hardenbergstraße 16, Berlin-Charlottenburg, Germany
Autor: Antekbojar, Licencja: CC BY-SA 4.0
OLSZTYN. SALA KRÓLESTWA ŚWIADKÓW JEHOWY PRZY UL. TRAUGUTTA.
Autor: Antekbojar, Licencja: CC BY-SA 4.0
Olsztyn. SALA KRÓLESTWA ŚWIADKÓW JEHOWY PRZY UL. TRAUGUTTA