Żleb pod Wysranki
![]() Po lewej stronie polany Upłaz Żleb pod Wysranki. W głębi Kominiarski Wierch | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Rodzaj obiektu | |
49°15′06,1200″N 19°52′24,9600″E/49,251700 19,873600 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Widok_z_Polany_na_Sto%C5%82ach_2.jpg/350px-Widok_z_Polany_na_Sto%C5%82ach_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/%C5%BBleb_pod_Wysranki_T39.jpg/240px-%C5%BBleb_pod_Wysranki_T39.jpg)
Żleb pod Wysranki – duży żleb i dolinka po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma wylot tuż ponad polaną Stare Kościeliska, poniżej mostka i Lodowego Źródła[1][2].
Nazewnictwo
Żleb pod Wysranki to nazwa ludowego pochodzenia i pochodzi od Wysranek – południowo-wschodniego i zalesionego grzbietu wznoszącego się nad tym żlebem. Nazwa wywoływała zgorszenie niektórych nadwrażliwych, stąd też kilkakrotnie usiłowano ją zmienić. Walery Eljasz-Radzikowski proponował nazwę Żleb pod Wyzranki (od słowa wyzierać), a inni w latach 40. usiłowali wprowadzić nazwę Dolinka Zbójnicka. Obydwie nazwy nie przyjęły się i ostała się pierwotna, ludowa nazwa[3]. W XVIII w. i pierwszej połowie XIX w. na Starych Kościeliskach działały huty metali i były tutaj domki robotników[4]. Pochodzenie nazwy jest więc oczywiste – u wylotu żlebu znajdowały się domki robotników, a w tamtych czasach nie budowano WC wewnątrz domów, również sławojki pojawiły się dużo później.
Opis
Władysław Cywiński tak opisuje Żleb pod Wysranki: „Czy to żleb, czy dolinka? Nie ma i być nie może matematycznie ścisłego rozgraniczenia obu tych pojęć. Charakter opisywanego tu tworu jest różnoraki. W dole wąski kanion skalny z gładkimi, pionowymi progami. Wyżej płytki, lesisty, mało stromy parów. Potem V-kształtna dolinka, kolejne skaliste, wyposażone w progi przewężenie i wreszcie pod Upłazem, mało stromy, płytko wcięty, trawiasty kociołek”[3]. Górą dolinka biegnie pomiędzy polaną Upłaz i Zdziarami Upłaziańskimi, dochodząc do Siodła za Piecem. W zalesione zbocze Zdziarów wcina się Skalnisty Żlebek stanowiący dalsze przedłużenie w górę Żlebu pod Wysranki[1].
Dnem dolnej części Żlebu pod Wysranki spływa niewielki potok. Przekracza go znakowany szlak turystyczny do Jaskini Mroźnej, wejście do której znajduje się w Wysrankach. Dolną częścią żlebu prowadzi też nieznakowana ścieżka do Zbójnickich Okien[5]. W górnej części znajduje się jeden z otworów Jaskini Czarnej oraz Jaskinia przy Sikawce i Jaskinia Zakopiańska, w dolnej części – Jaskinia w Małym Krakowie[6].
Szlaki turystyczne
– jednokierunkowy szlak ze Starych Kościelisk do Jaskini Mroźnej. Po przejściu jaskini zejście inną ścieżką do Doliny Kościeliskiej naprzeciwko Sowy. Czas dojścia do jaskini: 30 min[1].
Przypisy
- ↑ a b c Tatry Polskie. Mapa turystyczna 1:20 000, Piwniczna: Agencja Wydawnictwo „WiT” S.c., 2009, ISBN 83-89580-00-4 .
- ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [dostęp 2022-04-29] .
- ↑ a b Władysław Cywiński, Czerwone Wierchy, część wschodnia, t. 2, Poronin: Wyd. Górskie, 1995, ISBN 83-7104-010-5 .
- ↑ Józef Nyka, Tatry Polskie. Przewodnik, wyd. 13, Latchorzew: Wydawnictwo Trawers, 2003, ISBN 83-915859-1-3 .
- ↑ Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ISBN 83-7104-009-1 .
- ↑ Jaskinie, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-06-26] .
Media użyte na tej stronie
Czarny szlak turystyczny.
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok z Upłaziańskiego Wierszyka
Mapa Tatr
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok z polany na Stołach
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Carpathians.
- Projection: Equirectangular projection, strechted by 148.0%.
- Geographic limits of the map:
- N: 50.0° N
- S: 44.25° N
- W: 16.0° E
- E: 27.5° E
- GMT projection: -JX19.473333333333333cd/14.410266666666665cd
- GMT region: -R16.0/44.25/27.5/50.0r
- GMT region for grdcut: -R16.0/44.25/27.5/50.0r
- Relief: SRTM30plus.
- Made with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.