31 Pułk Strzelców Kaniowskich
![]() | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | |
Rozformowanie | |
Tradycje | |
Święto | 14 lipca |
Rodowód | 31 Włocławski pułk piechoty |
Dowódcy | |
Pierwszy | płk Stefan Borowski |
Ostatni | ppłk Wincenty Wnuk |
Działania zbrojne | |
wojna polsko-bolszewicka bitwa pod Ozieryszczami (11 lipca 1920) bitwa o przedmoście warsz. (13–16 VIII 1920) bitwa pod Sokalem (11–13 IX 1920) bitwa nad Niemnem (20–26 IX 1920) kampania wrześniowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość | |
Odznaczenia | |
![]() |
31 Pułk Strzelców Kaniowskich (31 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w garnizonie Sieradz[1] (II i III batalion piechoty)[2] i Łódź[2]. Święto pułkowe obchodzono 14 lipca.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Powstał w 26 sierpnia 1919 z połączenia 31 Włocławskiego pułku piechoty i 15 pułku strzelców 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego.
31 Włocławski pułk piechoty rozpoczął formowanie we Włocławku pod koniec 1918. 15 pułk strzelców 4 Dywizji gen. Lucjana Żeligowskiego, powstał początkowo na Kubaniu, a później w Odessie z żołnierzy II Brygady Legionów, II i III Korpusu Polskiego oraz ochotników z Ukrainy. Z chwilą połączenia oddział otrzymał nazwę – 31 pułk strzelców Kaniowskich – nawiązującą do tradycji Legionów Polskich i korpusów polskich w Rosji.
W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Łodzi[3].
Walki pułku o granice
31 Włocławski pułk piechoty w dniu 5 stycznia 1919 roku zdobył razem z oddziałami powstańców wielkopolskich broniony przez Niemców Inowrocław.
Następnie walczył batalionami na różnych frontach. Od lutego do czerwca 1919 roku I batalion brał udział w wyprawach na Wołyń. Pod Baranowiczami walczył III batalion, a w czerwcu w Małopolsce Wschodniej. II batalion bronił granicy przed Niemcami walcząc 2 czerwca 1919 roku pod Służewem, a później z Ukraińcami w Małopolsce Wschodniej. W połowie lipca 1919 roku pod Złoczowem połączył się z 15 pułkiem strzelców.
We wrześniu już jako 31 pułk Strzelców Kaniowskich skierowany został na front pod Wilno, następnie na linię demarkacyjną z Litwą.
W końcu czerwca 1920 jednostka przerzucona została do Mińska Mazowieckiego. 18 sierpnia tego roku podjęła pościg za cofającymi się bolszewikami i wyzwoliła Wyszków, pokonując nieprzyjacielski 57 pułk strzelców. Przerzucona do Zamościa, oblężonego przez oddziały I Armii Konnej Siemiona Budionnego, broniła się w nim wraz z sojuszniczymi oddziałami ukraińskimi od 29 do 31 sierpnia. Walki zakończyła 11–13 września bojem pod Sokalem.
Mapy walk pułku w 1920
Kawalerowie Virtuti Militari
Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[5] | ||
---|---|---|
sierż. Jan Bieganowski | kpt. Mikołaj Bołtuć | plut. Wacław Bretes |
kpt. Mieczysław Brodziński | por. Wacław Budrewicz | ppor. Stefan Chrzanowski |
strzel. Ignacy Falkiewicz | por. Bronisław Hołub | ppor. Stanisław Gumowski |
st. strzel. Władysław Janiszewski | sierż. Bronisław Jankowski | kpr. Stefan Jastrzębski |
strzel. Jan Jesiowski | plut. Adam Kantorowski | ppor. Wiktor Kloss |
ppor. Aleksander Koźmiński | st. strzel. Franciszek Kwieciński | kpt. Stanisław Lewicki |
mjr Zygmunt Łobaczewski | plut. Jan Łukaszewski | kpr. Jan Makowski |
plut. Leon Pawłowski | ppor. Emilian Piasecki | plut. Adam Piotrowski |
st. sierż. Karol Przegaliński | st. sierż. Józef Pszczoła | ppor. Wacław Radziszewski |
plut. Wacław Rysicki | por. Zygmunt Semerga | plut. Zenon Skowroński |
strzel. Antoni Sójka | sierż. August Swaczyna | st. strzel. Mikołaj Szczepankiewicz |
st. strzel. Władysław Winkler | ppor. Stanisław Wysocki | sierż. Jan Zapart |
Pułk w okresie pokoju
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/10_DP_w_1938.jpg/200px-10_DP_w_1938.jpg)
W okresie międzywojennym 31 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi[6]. Wchodził w skład 10 Dywizji Piechoty[6]. Część pododdziałów stacjonowała w Sieradzu.
Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 31 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[7]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[8].
Podczas "zamachu majowego" J. Piłsudskiego w 1926 r. pułk wystąpił przeciw legalnym władzom, umożliwiając opanowanie rebeliantom Łodzi. Natomiast jego ówczesny dowódca - ppłk Alfred Vogel zachował się przeciwnie i został w dniu 13 maja internowany. Po nim dowództwo pułku przejął ppłk Leon Gotkiewicz. W dniu następnym, 14 maja, Pułk wysłał do Warszawy pułk kombinowany[9].
Walki w kampanii wrześniowej
W kampanii wrześniowej pułk wziął udział w składzie 10 Dywizji Piechoty w Armii „Łódź”.
1 września pułk zajmował pozycję obronną na odcinku Wróblew – Dąbrowa Wielka. 3 września bronił przedmościa Sieradza. 4 września, broniąc linii rzeki Warty na odcinku Grądy – Woźniki, brał udział w likwidacji niemieckiego przyczółka w Mnichowie. 5 września w czasie walk w rejonie Mnichowa poniósł ciężkie straty, przegrupował się i 7 września zajął pozycje obronne w rejonie Zgierza, po czym wycofał się w rejon Puszczy Mariańskiej. 11 września wziął udział w natarciu na Mszczonów, opanowując go. W odwrocie kierował się na południe, 14 września przeprawiając się przez Pilicę i maszerując w kierunku Wisły. W tym dniu stoczył walkę w lesie koło Ryczywołu, a następnego dnia dotarł do Puszczy Kozienickiej. 17 września został otoczony, lecz po ciężkiej walce przerwał pierścień okrążenia. Następnego dnia został powtórnie otoczony w rejonie Augustowa i rozbity. Tylko nieliczne grupki żołnierzy dotarły do Wisły. Pułk przestał istnieć.
Za kampanię wrześniową 1939 pułk został odznaczony orderem Virtuti Militari[10].
- Mapy bitew
![]() | ![]() |
Struktura organizacyjna i obsada personalna we wrześniu 1939 | |
Dowództwo | |
dowódca | ppłk Wincenty Wnuk |
I adiutant | kpt. Aleksander Ogrodnik |
kwatermistrz | kpt. Władysław Michalewski |
I batalion | |
dowódca | mjr Bolesław Raczkowski |
dowódca 1 kompanii strzeleckiej | kpt. Władysław Czyż |
dowódca 2 kompania strzelecka | kpt. Czesław Stępień |
dowódca 3 kompania strzelecka | por. rez. Jan Łączyński |
szef 3 kompanii - sierż. Jan Raczyński | |
dowódca 1 kompanii ckm | por. Jan Zaremba |
II batalion | |
dowódca | mjr Antoni Zwoliński |
dowódca 4 kompanii strzeleckiej | por. Józef Kozal |
dowódca 5 kompanii strzeleckiej | kpt. Feliks Sitny |
dowódca 6 kompanii strzeleckiej | ppor. Alfred Smolczyński |
dowódca 2 kompanii ckm | por. Antoni Paroński |
III batalion | |
dowódca | mjr Tadeusz Ujwary |
dowódca 7 kompanii strzeleckiej | por. Zenon Janiakowski |
dowódca 8 kompanii strzeleckiej | kpt. Kazimierz Skorupski |
dowódca 9 kompanii strzeleckiej | por. rez. Jan Ewiak |
dowódca 3 kompanii ckm | por. Antoni Malanowicz |
Pododdziały specjalne | |
dowódca kompanii zwiadu | por. Mieczysław Chrzanowski |
dowódca kompanii przeciwpancernej | por. Zygmunt Bielawski |
dowódca plutonu artylerii piechoty | |
dowódca plutonu przeciwgazowego | ppor. rez. Edward Lubowski |
dowódca plutonu pionierów | |
dowódca plutonu łączności |
Symbole pułkowe
Chorągiew/sztandar
W niedzielę 27 lutego 1927 roku, w Zgierzu, generał broni Lucjan Żeligowski wręczył dowódcy pułku, pułkownikowi Alfredowi Vogel chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo powiatu łódzkiego. Ceremonię poświęcenia i wręczenia chorągwi poprzedziła msza święta odprawiona przez biskupa łódzkiego księdza Wincentego Tymienieckiego. Po zakończeniu ceremonii odsłonięto tablicę pamiątkową w Ratuszu. Następnie odbyła się defilada, a po niej uroczyste śniadanie w szkole miejskiej. Wieczorem w salonach Grand Hotelu w Łodzi odbył się bal wydany przez 31 Pułk Strzelców Kaniowskich[11][a]. Obecnie sztandar przechowywany jest w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[12].
Odznaka pamiątkowa
25 lipca 1925 roku generał dywizji Stefan Majewski, w zastępstwie Ministra Spraw Wojskowych, zatwierdził odznakę pamiątkową 31 pułku Strzelców Kaniowskich[13]. Odznaka o wymiarach 41x41 mm ma kształt równoramiennego krzyża pokrytego niebieską emalią z żółtym obramowaniem. W środku krzyża jest nałożona tarcza z inicjałami pułku „PSK” (Pułk Strzelców Kaniowskich). Na górnym ramieniu krzyża znajduje się numer pułku „31”, a na dolnym rok utworzenia oddziału „1918”. Na lewe ramię krzyża nałożony został srebrny herb ziemi kujawskiej, a na ramię prawe - miniatura odznaki II Korpusu Polskiego w Rosji. Między ramionami cztery srebrne orły nawiązujące do orłów jagiellońskich. Odznaka oficerska, trzyczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana, herby łączone nitami. Wykonawcą odznaki był Wincenty Wabia-Wabiński z Warszawy[14]. Odznaki oficerskie wykonane w Zakładach Przemysłowych Bronisława Grabskiego przy ulicy Kapitana Pogonowskiego 61 w Łodzi miały wymiary 44x44 mm.
Strzelcy kaniowscy
- Dowódcy pułku[15]
- płk Stefan Borowski (XI 1918 – 1 II 1919)
- ppłk Wojciech Gromczyński (1 II – 14 VII 1919[b])
- mjr Albin Skroczyński (14 VII 1919 - 30 IV 1920)
- mjr Stanisław Sobieszczak (V – 15 VI 1920)
- ppłk Wiktor Łapicki (15 VI – 22 VII 1920)
- kpt. Mikołaj Bołtuć (23 VII 1920 – 23 II 1921)
- kpt. Mieczysław Brodziński (23 II – 18 V 1921)
- mjr Mikołaj Bołtuć (18 V – 27 X 1921)
- ppłk Marian Steczkowski (28 X 1921 – 6 VII 1923 → Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK IV[16])
- ppłk piech. Leon Gotkiewicz (p.o. 6 VII 1923 – 20 II 1924)
- płk piech. Wacław Szokalski (20 II – 15 X 1924)
- ppłk SG Zygmunt Dzwonkowski (15 X 1924 – 21 II 1925)
- płk piech. Alfred Vogel (21 II 1925 – 28 I 1928 → członek OTO[17])
- ppłk piech. Leon Grot (20 II 1928 – 15 X 1929 → dowódca 3 pp Leg.)
- płk dypl. Franciszek Dudziński (15 X 1929 – 17 I 1936)
- ppłk dypl. Jan Ciastoń (17 I 1936 – XI 1937)
- ppłk dypl. Stanisław Józef Biegański (19 II 1938 – 30 VIII 1939)
- ppłk Wincenty Wnuk (od 30 VIII 1939)
- Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku – I zastępca dowódcy)
- mjr / ppłk piech. Leon Gotkiewicz (10 VII 1922 – 21 VIII 1926 → dowódca 10 pp)
- ppłk dypl. piech. Józef Urbanek (5 XI 1928 - 1929)
- ppłk dypl. sap. Tadeusz Zieleniewski (23 VIII – 23 XII 1929 → zastępca dowódcy 63 pp)
- ppłk piech. Stefan Cieślak (21 I 1930[18] – II 1932)
- ppłk piech. Mieczysław Łukoski (III 1932 – II 1936)
- ppłk piech. Jan Topczewski (do 24 VIII 1939 → dowódca 146 pp)
Żołnierze 31 pułku piechoty – ofiary zbrodni katyńskiej
Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej znajdują się między innymi w bazach udostępnionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[19] oraz Muzeum Katyńskie[20][c][d].
Nazwisko i imię | stopień | zawód | miejsce pracy przed mobilizacją | zamordowany |
---|---|---|---|---|
Andrzejewski Czesław[23]? | porucznik | żołnierz zawodowy? | Katyń | |
Bubik Witold | por. rez. | urzędnik | kopania w Karwinie | Katyń |
Chitlerski Antoni | por. rez. | urzędnik | kancelaria komornicza Łódź | Katyń |
Grodzicki Adam Jan | por. w st. sp. | PKP w Warszawie | Katyń | |
Kacer Jan | ppor. rez. | nauczyciel | szkoła powszechna w Patokach | Katyń |
Kałczyński Mieczysław | ppor. rez. | Katyń | ||
Kamieniecki Pinkus | ppor. rez. | lekarz | Katyń | |
Lichoń Julian[24] | podporucznik | żołnierz zawodowy? | Katyń | |
Mączyński Stanisław | ppor. rez. | nauczyciel | Katyń | |
Neugebauer Adam | ppor. rez. | Katyń | ||
Paliszewski Jerzy | ppor. rez. | prawnik | Katyń | |
Pegza Henryk | ppor. rez. | technik włókiennictwa | Katyń | |
Ulrichs Otto | por. rez. | nauczyciel | szkoła powszechna w Łodzi | Katyń |
Wajs Bronisław | ppor. rez. | Katyń | ||
Wołoszyn Zygmunt[25] | kapitan | żołnierz zawodowy | oficer adm.-mat. | Katyń |
Zielenkiewicz Józef[26] | porucznik | żołnierz zawodowy | ? | Katyń |
Bukowiecki Jan Jerzy | ppor. rez. | urzędnik | Izba Przemysłowo-Handlowa w Łodzi | Charków |
Dybka Czesław | ppor. rez. | nauczyciel | szkoła powszechna w Burzeninie | Charków |
Jędrzejczyk Jan | ppor. rez. | handlowiec | Charków | |
Kolanowski Zdzisław | ppor. rez. | absolwent UAM | Charków | |
Kołakowski Karol | ppor. rez. | nauczyciel | szkoła powszechna w Piotrkowie Tryb. | Charków |
Lewandowski Kazimierz | ppor. rez. | technik włókiennictwa | Zakład Bullego w Łodzi | Charków |
Lichtenstein Wiktor | ppor. rez. | inżynier chemik | Charków | |
Ludwicki Stanisław | ppor. rez. | nauczyciel | Charków | |
Michalewski Władysław[27] | kapitan | żołnierz zawodowy | ? | Charków |
Poznański Leon | por. rez. | prawnik, mgr | praktyka w Łodzi | Charków |
Władyka Józef | por. rez. | naczelnik Urzędu Skarbowego w Sieradzu | Charków | |
Zakrzewski Bohdan | por. rez. | student | Charków |
Uwagi
- ↑ Satora podał, że ceremonia wręczenia chorągwi miała miejsce w poniedziałek 28 lutego 1927 roku, a fundatorem chorągwi było społeczeństwo miasta Łodzi[2].
- ↑ Ppłk Wojciech Gromczyński dowódcą pułku został mianowany 14 czerwca 1919 roku. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 72 z 3 lipca 1919 roku, poz. 2330
- ↑ Jeśli nie zaznaczono inaczej, miejsce służby żołnierzy zawodowych przed mobilizacją podano za: Ryszard Rybka, Kamil Stepan; Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939[21].
- ↑ Jeśli nie zaznaczono inaczej, informacje o żołnierzach znajdujących się na Białoruskiej Liście Katyńskiej pochodzą z książki: Maciej Wyrwa; Nieodnalezione ofiary Katynia? : lista osób zaginionych na obszarze północno-wschodnich województw II RP od 17 września 1939 do czerwca 1940[22].
Przypisy
- ↑ Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 63.
- ↑ a b c Satora 1990 ↓, s. 72.
- ↑ Odziemkowski 2010 ↓, s. 226.
- ↑ Libert 1928 ↓, s. 4.
- ↑ Libert 1928 ↓, s. 40.
- ↑ a b Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 51.
- ↑ Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
- ↑ Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
- ↑ Czernielewski K., Jarno W., Garnizon łódzki Wojska Polskiego w latach 1918-1939; Toruń 2008, s. 431.
- ↑ Zarządzenie gen. W Andersa z 11 listopada 1966 r. Instytut Polski i Muzeum im. gen Sikorskiego w Londynie, sygn. A XII 77.
- ↑ Uroczyste wręczenie chorągwi 31 p.strz.kan., „Polska Zbrojna” Nr 58 z 28 lutego 1927 roku, s. 1.
- ↑ Satora 1990 ↓, s. 74.
- ↑ Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 25 lipca 1925 roku, poz. 258.
- ↑ Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 63-64.
- ↑ Prugar-Ketling (red.) 1992 ↓, metryka.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 20 czerwca 1923 roku, s. 402.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 24.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 21 stycznia 1930 roku, s. 8.
- ↑ Katyń – miejsca pamięci. [dostęp 2022-01-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-12-19)].
- ↑ Muzeum Katyńskie – Księgi Cmentarne.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓.
- ↑ Wyrwa 2015 ↓.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 32.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 2046.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 4172.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 4327.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 6442.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24 zeszyt 2, dział III. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
- Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
- Witold Jarno, Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939, Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Katedra Historii Polski Współczesnej, Wydawnictwo „Ibidem”, Łódź 2001, ISBN 83-88679-10-4, s. 366.
- Witold Jarno: Strzelcy Kaniowscy w latach 1919–1939, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2004.
- Feliks Libert: Zarys historji wojennej 31-go pułku strzelców kaniowskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Janusz Odziemkowski: Piechota polska w wojnie z Rosją bolszewicką 1919-1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adam”, 2010. ISBN 978-83-7072-650-8.
- Bronisław Prugar-Ketling (red.): Księga chwały piechoty. Warszawa: Departament Piechoty MSWojsk., Warszawa 1937–1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona, 1992.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Pantera Books, 2007. ISBN 978-83-204-3299-2.
- Czernielewski Konrad, Jarno Witold, Garnizon łódzki Wojska Polskiego w latach 1918-1939; Toruń 2008.
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa 15 SBWD
- Stowarzyszenie Historyczne „Strzelcy Kaniowscy”. strzelcy-kaniowscy.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-22)].
Media użyte na tej stronie
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ofensywa wojsk sowieckiego Frontu Zachodniego 4 lipca 1920
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Walki w rejonie Puszczy Białowieskiej (27 lipca 1920)
Flaga Rzeczypospolitej Polskiej, a później Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1928-1980 ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach, Dz. U. z 1927 r. Nr 115, poz. 980 i potwierdzona dekretem z dnia 9 listopada 1955 r. o znakach Sił Zbrojnych, Dz. U. z 1955 r. Nr 47, poz. 315.
Do odwzorowania barwy czerwonej użyto domyślnego odcienia "vermilion" (#E34234, cynober). Proporcje 5:8 (w dekrecie z 1955 roku błędnie ustalone jako 3:8, skorygowane w obwieszczeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1956 r. o sprostowania błędu w dekrecie z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych, Dz.U. z 1955 r. Nr 47 poz. 314).
Flaga Rzeczypospolitej Polskiej, a później Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1928-1980 ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach, Dz. U. z 1927 r. Nr 115, poz. 980 i potwierdzona dekretem z dnia 9 listopada 1955 r. o znakach Sił Zbrojnych, Dz. U. z 1955 r. Nr 47, poz. 315.
Do odwzorowania barwy czerwonej użyto domyślnego odcienia "vermilion" (#E34234, cynober). Proporcje 5:8 (w dekrecie z 1955 roku błędnie ustalone jako 3:8, skorygowane w obwieszczeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1956 r. o sprostowania błędu w dekrecie z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych, Dz.U. z 1955 r. Nr 47 poz. 314).
Srebrny krzyż Virtuti militari
Autor: Magnum045, Licencja: CC BY-SA 3.0
Order Virtuti Militari 5th Class
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Położenie wielkich jednostek Armii "Łódź" i wielkich jednostek niemieckich 29-08-1939 (rano)
Szkic marszów i działań bojowych 31-go Pułku Strzelców Kaniowskich w latach 1918-1920
10 DP w 1938
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Położenie 10 Dywizji Piechoty i Kresowej Brygady Kawalerii - Bitwa nad Wartą - 05-09-1939
Autor: Panek, Licencja: CC BY-SA 4.0
Krzyż pod Augustowem (Puszcza Kozienicka) upamiętniający walki 31 Pułku Strzelców Kaniowskich 17-18.09.1939
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Bitwy: Bitwa o przedmoście warszawskie (13 - 16 sierpnia 1920)
Autor: American1990, Licencja: CC BY 3.0
Odznaka pamiątkowa Związku Kaniowczyków; "1918 - Kaniów - II Korpus"; wykonanie z mosiądzu
Autor: Radosław Botev, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tablica upamiętniająca Pułk Strzelców Kaniowskich, park miejski, Mszczonów