37 Łęczycki Pułk Piechoty

37 Łęczycki Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo II Rzeczpospolita
Sformowanie25 lutego 1919
Rozformowanie1939
Nazwa wyróżniającaŁęczycki
PatronKsiążę Józef Poniatowski
Tradycje
Święto9 września (1921-1934)
26 maja (1934–1939)
Nadanie sztandaru25 czerwca 1933
Rodowód4 Pułk Piechoty Księstwa Warszawskiego
Dowódcy
Pierwszyppłk Adam Jaroszewski
Ostatnippłk Stanisław Kurcz
Działania zbrojne
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
bitwa pod Korcem (VII 1920)
bitwa pod Chodorowem (19 VIII–9 IX 1920)
bitwa pod Rohatynem (9–12 IX 1820)
bitwa nad Niemnem (20–26 IX 1920)
kampania wrześniowa
bitwa nad Bzurą (9–18 IX 1939)
Organizacja
DyslokacjaGrodno, Ostrołęka (1920-1921)
Kutno[1] i Łęczyca (1921-1939)
Powązki (1923)
Rodzaj sił zbrojnychwojsko
Rodzaj wojskpiechota
Podległość4 Dywizja Piechoty
26 Dywizja Piechoty

37 Łęczycki Pułk Piechoty im. ks. Józefa Poniatowskiegooddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

W swej tradycji pułk nawiązywał do 4 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego. Zalążek pułku powstał w Przemyślu w listopadzie 1918. Od 25 lutego 1919 nosił nazwę 37 pułku piechoty, a w latach 1920–1937 – 37 pułku piechoty Ziemi Łęczyckiej. W wojnie polsko-ukraińskiej walczył o otwarcie drogi do broniącego się Lwowa zajmując Gródek Jagielloński a następnie brał udział w walkach o Sambor, Drohobycz i Stanisławów, nad Dniestrem i Zbruczem.

W wojnie polsko-bolszewickiej, do lipca 1920, brał udział w walkach pod Korosteniem, Koziatynem i Żukowcem, nad Berezyną, Niemnem i Bugiem. W sierpniu uczestniczył w zwycięskim boju pod Baboszewem, po czym został przetransportowany w rejon Lwowa, gdzie po ciężkich walkach zajął Rohatyn i w pogoni za nieprzyjacielem doszedł do Wiśniowca. Po zakończonej wojnie został rozlokowany w Kutnie i Łęczycy.

W przewrocie majowym 1926 wziął udział w walkach w Warszawie po stronie marszałka Józefa Piłsudskiego.

W składzie Armii „Poznań”, a później Armii „Pomorze” brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Od Wągrowca przez Inowrocław, okolice Kutna dotarł na pola bitwy nad Bzurą, gdzie walczył do 18 września 1939, po czym resztki pułku przekroczyły Bzurę i przez Puszczę Kampinoską dotarły do Warszawy. Po kampanii wrześniowej pułk został rozwiązany.

4 Pułk Piechoty Księstwa Warszawskiego w latach 1806-1813

Książę Józef Poniatowski – patron pułku

Historia 37 pułku piechoty sięga czasów napoleońskich i Księstwa Warszawskiego, gdyż 37 pp przejął tradycje bojowe 4 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego z lat 1806-1813.

4 pp brał udział w walkach na Pomorzu, północnym Mazowszu oraz w rejonie Narwi i Bugu. Walczył też w bojach o Grudziądz i nad Narwią. Od grudnia 1808 pułk walczył w Hiszpanii pod dowództwem płk Feliksa Potockiego. Pułk bił się w Starej i Nowej Kastylii, Asturii i Królestwie León. 4 pp brał udział w bitwach pod: Almaraz, Consuegrą, Talaverą, Fuengirolą, Almonacid, Ocaną (w prowincji Toledo), Coien Monbellą i Ximenes de la Frontare.

4 pp brał też udział w wyprawie na Moskwę. Toczył walki o Czaśniki, Krasnoje, pod Smoleńskiem i nad Berezyną w trakcie odwrotu Napoleona. Poniósłszy ciężkie straty trafił pod Poznań celem dokonania uzupełnień. Następnie w ramach Korpusu gen. Jana Henryka Dąbrowskiego walczył pod Szpandawą, Belzig, Jüterbog, Wittenbergą, Düben i Lipskiem. Po zakończeniu działań żołnierze zdziesiątkowanego 4 pp powrócili do kraju w ramach innych jednostek.

Utworzenie 37 pułku piechoty i pierwsze boje

Tereny działań bojowych pułku w latach 1918–1920)

Po rozpadzie Austro-Węgier 28 października 1918 powstała w Krakowie Polska Komisja Likwidacyjna, która organizowała w Galicji polskie struktury administracyjne i wojskowe. W Przemyślu powstała 1 listopada 1918 Rada Rządząca i Komenda Placu, które zaczęły organizować wojsko polskie i administrację. W koszarach po c. i k. 45 pułku piechoty zaczęto zbierać luźne oddziały wojskowe i na ich bazie powstał zalążek 37 pułku piechoty. Pierwszym dowódcą oddziału został porucznik saperów Leon Kazubski, 3 listopada 1918 odbity uwolniony z miejscowego więzienia, który następnie został komendantem placu (wart i koszar) oddziałów polskich na Zasaniu w Przemyślu[2], od 5 listopada dowódca wszystkich sił zbrojnych i komendant Przemyśla[3].

Około 7 listopada 1918 wykształcił się pułk piechoty w Przemyślu, któremu dowódca por. Kazubski 9 listopada nadał nazwę 18 pułk strzelców[4][5]. Dowódcami batalionów byli wówczas: I – ppor. Zając, II – ppor. Dudziński, III – Marian Doskowski[6]. Żołnierze przeszli chrzest bojowy w walkach z Ukraińcami w dniach 9–11 listopada 1918 na przemyskim Zasaniu. 13 listopada 1918 pułk zmienił nazwę na 10 pułk piechoty[7].

Przybyłym w listopadzie 1918 do Przemyśla batalionem zapasowym b. austriackiego 10 pułku piechoty dowodził wówczas kpt. Wilhelm Zwonarz, który pod koniec tego miesiąca był tymczasowym komendantem tzw. 10 pułku piechoty „Dzieci Przemyskich”[8][9]. W 30 listopada cieszący się szacunkiem podkomendnych por. Kazubski został odwołany ze stanowiska dowódcy pułku, a nowym dowódcą został tego dnia ppłk Adam Jaroszewski[10].

Część pułku walczyła o otwarcie drogi do broniącego się Lwowa w Grupie ppłk Tokarzewskiego-Karaszewicza, zaś pozostali toczyli walki w rejonie Niżankowic, Siedlisk i Medyki, a także Chyrowa. Pułk zdobył Stodółki, Uherce Niezabitowskie, Czerlany i Lubień Wielki. Utrzymał też Gródek Jagielloński oraz obronił przed wojskiem ukraińskim połączenie kolejowe Lwów–Przemyśl.

25 lutego 1919 roku dokonano zmiany nazwy pułku – odtąd nosił nazwę 37 pułku piechoty. Wiosną 1919 roku pułk zdobył Sambor i Drohobycz. Brał też udział w zdobyciu miasta Stanisławów. Od 13 do 16 czerwca 1919 pułk bronił przepraw nad rzeką Dniestr.

Od 28 czerwca brał udział w walkach nad rzeką Zbrucz, a w lipcu 1919 przerzucony został na front wołyński, gdzie toczył walki z oddziałami ukraińskimi. Od 5 sierpnia pełnił rolę zabezpieczającą. 3 kwietnia 1920 dowódcą 37 pułku piechoty został mjr Józef Kuś.

W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Łęczycy[11].

Obsada personalna pułku w 1920[12]
StanowiskoStopień, imię i nazwisko
Dowódcappłk Michał Remizowski
Adiutantpor, Alfred Łuczyński
Oficer wywiadowczyppor. Eugeniusz Fieldorf
Oficer bronippor. Ludwik Sklenarz
Oficer łącznościppor. Bronisław Sitarski
Oficer prowiantowyppor. Adolf Kozubal
Lekarzpor. lek. dr Mieczysław Henoch
Kapelanks. Tadeusz Borzęcki
Dowódca taborówpor. Marian Bukowski
Dowódca kompanii szturmowejppor. Otton Jiruszka
Dowódca I batalionukpt. Franciszek Gwizdak
Adiutantpor. Franciszek Kielar
Lekarzppor. lek. dr Józef Eisenbruch
Dowódca 1 kompaniipor. Jan Wójciak (zginął 9 IX)
Dowódca plutonuppor. Bronisław Nowakowski
Dowódca 2 kompaniipor. Aram Mantel
Dowódca 3 kompaniipor. Józef Markiel (z 7 IX)
Dowódca plutonuppor. Zachariasz Rucker
Dowódca plutonuppor. Kazimierz Wacławski
Dowódca 4 kompaniipor. Roman Szlapa
Dowódca plutonuppor. Roman Wojnar
Dowódca I KKMppor. Antoni Kulesza
Dowódca plutonuppor. Jan Koszykiewicz
Dowódca II batalionupor. Marian Żelnio
Nast.kpt. Michał Drzystek
Adiutantppor. Michał Maćkowiak
Oficer gospodarczyppor. Władysław Maryniak
Oficer prowiantowyppor. Rudolf Linscheid
Lekarzpor. lek. dr Jan Czernik
Dowódca 5 kompaniippor. Wojciech Gil
Dowódca 6 kompaniipor. Michał Ciesielski
Dowódca plutonuppor. Bernard Tepper
Dowódca 7 kompaniipor. Beniamin Kotarba
Dowódca plutonupor. Filip Feli
Dowódca 8 kompaniipor. Jerzy Tramer
Dowódca plutonuppor. Bogusław Bilik (z. 10 IX)
Dowódca 2 KKMppor. Alfred Rycerz
Dowódca plutonuppor. Franciszek Gęsior
Dowódca III batalionumjr Józef Kuś
Adiutantpor. Mieczysław Kowalski
Oficer prowiantowyppor. Władysław Rogalski
Lekarzppor. san. Stanisław Komarnicki
Dowódca 9 kompaniippor. Roman Leeg (z.7 IX)
Dowódca plutonuppor. Karol Rydel
Dowódca 10 kompaniippor. Jan Dyszkiewicz
Dowódca plutonuppor. Tadeusz Szymański
Dowódca 11 kompaniipor. Stanisław Kukla
Dowódca 12 kompaniippor. Jan Szymański
Dowódca 3 KKMpor. Mieczysław Jus
Oficer pułkupchor, Józef Cajgier (z. 12 IX)

Udział w wojnie polsko-bolszewickiej

Pułk znalazł się w składzie 4 Dywizji Piechoty, która miała za zadanie zająć w czasie ofensywy polskiej miasto Korosteń. 37 pp zajął węzeł kolejowy i inne wyznaczone tereny, a następnie umocnił się pozostając w odwodzie swej dywizji do czasu zajęcia Kijowa.

W związku z kontrofensywą sowiecką I i III batalion 21 maja 1920 wyruszyły nad Berezynę, gdzie powstrzymywały ataki Sowietów w kierunku na Mińsk. W bitwach pod Borowiną i Żukowcem (26 maja 1920) pułk zadał napastnikom poważne straty. Nad Berezyną pułk walczył do 7 czerwca 1920 tocząc bitwy pod Murawą, Czerniewiczami i pod Wielkim Stachowem (3 czerwca 1920). Spod Wielkiego Stachowa przez Zamosze, Zawidne i Mińsk pułk pomaszerował do stacji Grodzianki. Tydzień później przetransportowany został na stację Ratmirowicze i podporządkowany dowódcy 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej, w składzie której miał wziąć udział w natarciu na przedpolu Bobrujska. Do zaplanowanego działania nie doszło na skutek przerwania frontu przez bolszewików. Odwrót rozpoczął się 7 lipca 1920.

Część oddziałów wycofywało się do miejscowości Miratycze przez Mińsk i Niemen. I i III batalion po próbie zdobycia Słonimia wycofały się na zachód w ramach 4 DP. III batalion zdobył Kazimierz Litewski, a następnie po ciężkich walkach pod wsią Wierzchy przedarł się do wsi Stawy w pobliżu Bugu, gdzie połączył się z I batalionem. Bataliony te wkrótce ponownie rozdzieliły się: I batalion trafił do VIII Brygady Piechoty, a III do odwodu II Brygady Jazdy. 4 sierpnia 1920 pułk odniósł sukcesy w czasie próby – podjętej przez 4 Armię – wyrzucenia bolszewików za Bug. Pułk wycofano w rejon miasta Siedlce.

II batalion por. Beniamina Kotarby z kompanią techniczną pozostawał poza pułkiem od 21 maja 1920. Na początku obsadził Korosteń, a po otrzymaniu rozkazu wycofał się do Koziatyna. Następnie po przegrupowaniu brał udział w nieudanym ostatecznie, choć z początku obiecującym, ataku na Korzec.

Pod naciskiem Sowietów, a w szczególności konnicy Budionnego 3 i 6 DP rozpoczęły odwrót na zachód. II batalion, stanowiąc straż tylną, został okrążony i zniszczony przez kawalerię sowiecką. Poległo i dostało się do niewoli 10 oficerów i 374 szeregowych. 22 lipca 1920 resztki II batalionu dotarły do Siedlec, gdzie dowództwo objął ppłk Michał Remizowski, a następnie do Łęczycy i Kutna[13]. Tam został odtworzony. 13 sierpnia 1920 batalion stawił się w Górze Kalwarii, gdzie stacjonowały już bataliony I i III.

W Pilawie pułk otrzymał wzmocnienie w postaci jednej kompanii marszowej- Harcerskiej Kompanii Szturmowej 37 pułku piechoty Ziemi Łęczyckiej- złożonej głównie z ochotników (uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. J.H. Dąbrowskiego i harcerzy z I Kutnowskiej Drużyny Wędrowniczej im. T. Rejtana) z Kutna, Mieczysławowa i Łęczycy. W tym czasie pułk skutecznie bronił dostępu do przeprawy mostowej w Górze Kalwarii. W walkach tych wzięli udział też młodzi żołnierze z ochotniczej kompanii. 19 sierpnia 1920 żołnierze 37 pułku piechoty przerzuceni zostali koleją w rejon Płońska, gdzie wzięli udział w zwycięskiej bitwie pod Baboszowem. Szczególnym męstwem odznaczyła się tam kompania ochotnicza.

W czasie, kiedy Bitwa Warszawska zakończyła się pełnym zwycięstwem i armie polskie przeszły do pościgu za wrogiem, na froncie południowym pod Lwowem toczyły się nadal ciężkie walki. W celu powstrzymania ewentualnej ofensywy wojsk sowieckich przerzucono w ten rejon 4 Dywizję Piechoty, a w jej składzie pułk, który został skierowany do Chodorowa. 7 września 1920 pułk stacza ciężkie walki z oddziałami sowieckimi zagrażającymi linii kolejowej Lwów – Chodorów. Zdobył kolejno: Knihynicze, Nowosielce, Okrześnice. Nazajutrz przystępuje do forsowania rzeki Stryj, z zamiarem zajęcia miejscowości Rohatyn, co nastąpiło 9 września 1920.

Pamięć tych walk, w których po raz pierwszy w czasie wojny polsko-bolszewickiej wzięły udział wszystkie bataliony razem, pułk uwiecznił obierając datę 9 września za dzień święta pułkowego. Jeszcze przez kolejne dni broni Rohatyna przed kontratakami oddziałów sowieckich. Pułk, uzupełniony trzema kompaniami marszowymi w dniu 13 września, w składzie 4 Dywizji Piechoty, w pościgu za nieprzyjacielem doszedł do Wiśniowca, by 25 września, transportem kolejowym, przebazować się do Grodna jako odwód naczelnego dowództwa. Skierowany przez 2 Dywizję Piechoty Legionów, w dniu 12 listopada pułk przez Grodno i Łomżę odszedł do Ostrołęki, gdzie do 28 kwietnia 1921 pełnił służbę graniczną, po czym wrócił do Kutna i Łęczycy.

Mapy walk pułku

Kawalerowie Orderu Virtuti Militari

Order Virtuti Militari
Żołnierze 37 pułku piechoty odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1921[14][15][16]
sierż. Marian Danielewiczsierż. Henryk Daszkowski[17]por. Franciszek Dudziński
ś.p. płk Adam Jaroszewski (8022)sierż. Karol Jelonekkpt. Mieczysław Jus
sierż. Roch Konarskiś.p. por. Józef Kowalski (8023)ppor. Antoni Kulesza
por. Stanisław Kuklaplut. Wincenty Landaś.p. por. Józef Markiel (8024)
ppor. Władysław Nosowiczpor. Bolesław Pędzikiewicz (4504)por. Władysław Pokorny
ppłk Michał Remizowskiś.p. ppor. Kazimierz Schaller[18] (8026)plut. Jan Siusta
sierż. Tomasz Smyczyńskipor. Bolesław Feliks Stachońkpt. Władysław Starzecki
por. Roman Szłapast. sierż. Ludwik Szubapor. Jerzy Tramer
por. Czesław Wawroszś.p. chor. Kazimierz Winiarski[19] (8027)plut. Jan Wójcik
ś.p. por. Jan Wójciak[20][21] (8028)

Pułk w okresie pokoju

Kompania honorowa z nowym sztandarem oraz po prawej ze sztandarem Harcerskiej Kompanii Szturmowej 37 Pułku Piechoty
26 DP w 1938.jpg
Dziedziniec pułku w latach 30. XX w
Budynki byłych koszar 37 Pułku Piechoty w Kutnie[a],

Dowództwo i sztab pułku, oraz bataliony I i II zostały rozlokowane na terenie Okręgu Korpusu Nr IV[22] w Kutnie, w koszarach po byłym rosyjskim 4 pułku strzelców, III batalion został zakwaterowany w Łęczycy w budynku poklasztornym. Koszary były ciasne, brakowało wielu podstawowych sprzętów, koszary nie były skanalizowane, nie było placu ćwiczeń, stosownych magazynów a strzelnica miała długość zaledwie 100 m. Pod koniec 1921 zmienił się dotychczasowy przydział pułku. Został on włączony do 26 Dywizji Piechoty (wraz z 10 pułkiem piechoty, 18 pułkiem piechoty i 26 pułkiem artylerii lekkiej). Ten przydział pozostał aktualny do wybuchu drugiej wojny światowej. Wśród przychodzących corocznie rekrutów znajdował się spory odsetek analfabetów, dla których zorganizowano szkołę prowadzoną przez oficerów i podoficerów zawodowych. Święto pułku początkowo obchodzono 9 września, na pamiątkę zwycięstwa pod Rohatyniem, zaś od 1934 – 26 maja, w rocznicę innej zwycięskiej bitwy stoczonej w 1920 pod Żukowcem.

W związku z napiętą sytuacją społeczną, w okresie od października do grudnia 1923, pułk przebywał w Warszawie (stacjonując na Powązkach w dawnych magazynach rosyjskich), pełniąc służbę wartowniczą.

Bardzo istotnym wydarzeniem w dziejach pułku był udział w przewrocie majowym Marszałka Józefa Piłsudskiego. Większość pułku dowodzonego przez płk SG Władysława Bortnowskiego opowiedziała się zdecydowanie po stronie Marszałka. 13 maja 1926 w godzinach popołudniowych bataliony I i II, transportem kolejowym, przybyły do Warszawy i wzięły udział w walkach z wojskami rządowymi, w rejonie Mokotowa i w centrum miasta. W czasie transportu do stolicy oraz w rejonie wyładowania pododdziały były bombardowane przez lotnictwo. W czasie walk zginęło 9 żołnierzy: sierż. Michał Łuc, kpr. Jan Iwan, st. szer. Jan Moskaluk, st. szer. Wacław Złotowski, szeregowi Józef Cholewa, Lajzer Gutenberg, Leon Siermiński, Wilhelm Tom i Szurek Kalman. Rannych zostało 32 żołnierzy.

Kolejne znaczące wydarzenie, w dziejach pokojowej służby pułku, to akcja pacyfikacyjna na terenie Małopolski Wschodniej w okresie od 16 września do 30 listopada 1930. Pododdziały skierowane do tych działań były w znacznej części dowodzone przez oficerów i podoficerów pochodzenia ukraińskiego a ok. 30% szeregowych było również tej narodowości. Akcja miała miejsce w rejonie: Bolechów, Kołomyja, Dolina, Stryj, Bolesław.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 37 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[23]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu (Batalionu „Wołożyn”) Korpusu Ochrony Pogranicza[24].

Minister Spraw Wojskowych rozkazem z 12 kwietnia 1937 nadał pułkowi, na wniosek jego dowództwa, „szefostwo honorowe” księcia Józefa Poniatowskiego i zezwolił na noszenie przez żołnierzy, na patkach, herbu Ziemi Łęczyckiej, a na naramiennikach inicjałów „JP”. Dotychczasowa nazwa -37 pułk piechoty Ziemi Łęczyckiej, zastąpiona została nową – 37 Łęczycki Pułk Piechoty im. księcia Józefa Poniatowskiego. Na odznace pułkowej umieszczono koronę książęcą (mitrę).

Od października do końca listopada 1938 pułk przebywał w Karpatach, w rejonie miejscowości Nadwórna i Delatyń, w związku z rozbiorem Czechosłowacji na mocy układu monachijskiego.

Społeczeństwo kutnowskie i łęczyckie dawało liczne dowody uznania i szacunku dla tradycji i dokonań pułku – fundując sztandary, tablice pamiątkowe[b][c] i inne.

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939[25][d]
dowódca pułkuppłk dypl. Roman Umiastowski
I zastępca dowódcyppłk Stanisław Ignacy Kurcz
adiutantpor. Zygmunt Klekowicki
starszy lekarzppłk dr Józef Michał Kuś
młodszy lekarzvacat
w dyspozycji dowódcymjr kontr. Józef Mandzenko
II zastępca dowódcy (kwatermistrz)mjr Jan Władysław Smoter
oficer mobilizacyjnykpt. adm. (piech.) Stanisław Skierski
zastępca oficera mobilizacyjnegokpt. int. Teodor Dziedzic
oficer administracyjno-materiałowypor. adm. (piech.) Kazimierz Blajer
oficer gospodarczykpt. int. Jakub Król
oficer żywnościowypor Jan Strzelecki
oficer taborowy[e]por. tab. Jan Wojtal
kapelmistrzpor. adm. (kapelm.) Eugeniusz Wiltos
dowódca plutonu łącznościpor Julian Henryk Dzięciołowski
dowódca plutonu pionierówpor Stanisław Synoradzki
dowódca plutonu artylerii piechotykpt. art. Piotr Kamiński
dowódca plutonu ppanc.por. Stanisław Kaczor
dowódca oddziału zwiaduppor. Damian Edward Silski
I batalion
dowódca batalionumjr Stanisław Molenda
dowódca 1 kompaniipor. kontr. Antoni Sawczenko
dowódca plutonuppor. Stanisław Janusz Purr
dowódca 2 kompaniikpt. Leon Owadiuk
dowódca plutonuppor. Eugeniusz Bronisław Iwański
dowódca plutonuppor. Rudolf Józef König
dowódca 3 kompaniipor. Jerzy Grabski
dowódca plutonuppor. Jan Józef Urbański
dowódca 1 kompanii kmkpt. Witold Marian Jachimowicz
dowódca plutonuppor. Franciszek Kuncyusz
II batalion
dowódca batalionuvacat
dowódca 4 kompaniikpt. Henryk Leon Machnowski
dowódca plutonuppor. Leopold Jan Karol Manz
dowódca 5 kompaniikpt. Brunon Kaliński
dowódca plutonupor. Wiktor Mikiszko
dowódca plutonupor. Stanisław Bronisław Sabor
dowódca plutonuppor. Albin Mrall
dowódca 6 kompaniikpt. Zygmunt Gajewski
dowódca plutonupor. Edward Mataczyński
dowódca plutonuppor. Władysław Olkowski
dowódca 2 kompanii kmp.o. por. Marian Sroka
dowódca plutonuppor. Jerzy Krünes
III batalion
dowódca batalionumjr Henryk Tomasz Reymann
dowódca 7 kompaniikpt. Mieczysław Bobrownicki-Libchen
dowódca plutonupor. Stefan Szczepan Jerzy Miller
dowódca 8 kompaniipor. Wacław Kieża
dowódca plutonuppor. Roman Jan Mazur
dowódca 9 kompaniikpt. Mieczysław Antoni Roszkiewicz
dowódca plutonuppor. Eugeniusz Jaworski
dowódca plutonuppor. Teodor Szwacki
dowódca 3 kompanii kmkpt. Józef Kozieł
dowódca plutonuppor. Adam Tadeusz Podolak
na kursiekpt. Józef II Tenerowicz
na kursiepor. Władysław Kozal
37 obwód przysposobienia wojskowego „Kutno”
kmdt obwodowy PWmjr piech. Józef Kazimierz Skwarnicki
kmdt powiatowy PW Kutnopor. kontr. piech. Jerzy Gajewski
kmdt powiatowy PW Łęczycakpt. piech. Stanisław Stefaniak

Udział w kampanii wrześniowej 1939

Tereny walk Pułku w 1939 r
Cmentarz w Młodzieszynie – groby żołnierzy poległych w bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939 (czerwony znicz na grobie por. Stanisława Synoradzkiego)

23 marca 1939 pułk zmobilizowany został w alarmie i cztery dni później przewieziony do miejscowości Damasławek w Wielkopolsce. Z Damasławka dwa bataliony udały się do Wągrowca, a jeden do Żnina. Żołnierze przechodzili intensywne szkolenie. Z początkiem lipca bataliony otrzymały rozkaz przystąpienia do budowy umocnień polowych na odcinku około 30 km, na południe i północ od Wągrowca oraz od miejscowości Łęgowo przez Cekanowo, Przysiekę do miejscowości Skoki.

W pierwszej połowie sierpnia dowódca pułku otrzymał rozkaz wycofania się na linię Jezioro Żnińskie DużeJezioro Żnińskie Małe, gdzie miała przebiegać główna linia obrony, budowane wcześniej umocnienia potraktowano jako czołowe pozycje wstrzymujące. 31 sierpnia[f] pułk zajął pozycje obronne wzdłuż granicy i nie atakowany pozostał na nich do 3 września. Tego dnia wieczorem, wykonując rozkazy dowództwa 26 Dywizji Piechoty, działającej już w strukturach Armii „Pomorze”, rozpoczął odwrót. Bataliony pułku skierowały się w kierunku Inowrocławia i dalej Lubienia, okolic Kutna, Żychlina i 13 września dotarły nad Bzurę, kilka kilometrów na wschód od Łowicza. Do tego czasu jednostka nie brała czynnego udziału w walce. I batalion stanął w rejonie Gągolina Północnego, pozostałe pod Emilianowem.

Rankiem 14 września jednostka wzięła udział w natarciu w składzie Grupy Operacyjnej „Wschód” gen. Mikołaja Bołtucia. Pułk nacierał, przy wsparciu 26 pułku artylerii lekkiej, na lewym skrzydle zgrupowania uderzeniowego Armii Pomorze. Po przekroczeniu drogi WarszawaPoznań oddziały sforsowały Bzurę i atakowały na kierunku KarolewJasionnaSierzchów. Nad polem walki dominował niszczący ogień artylerii niemieckiej. Pododdziały podeszły pod miejscowość Bolimów, jednak wykonując rozkaz dowódcy dywizji atak przerwano i rozpoczęto wycofywanie jednostek pod Gągolin. W ataku tym pułk stracił niemal 50% swojego stanu osobowego – poległych, rannych i wziętych do niewoli.

15 września stanowiska obronne pułku biegły wzdłuż Bzury, broniąc dostępu do miejscowości Kompina – Patoki, a za tą linią do Kozłowa Szlacheckiego i Gągolina Południowego. Pułk toczył walki, ze zmiennym szczęściem przez cały dzień. Na 16 września zaplanowano ponowne natarcie na Bzurę. Oddziały uderzyły w kierunku na Kozłów Szlachecki, całodzienny bój nie zmienił sytuacji na tym odcinku. Była to ostatnia walka w rejonie Gągolina. Po dwudniowych walkach, w których Niemcy nie byli w stanie przełamać oporu, pułk praktycznie „zredukowany” do siły batalionu, na rozkaz dowództwa, odszedł w kierunku północnym w rejon: OsiekIłówBudy StareMłodzieszynJustynów. Wieczorem tego samego dnia, na skraju lasu Budy Stare w rejonie Leontynowa, odpierał natarcie niemieckiej piechoty wspartej czołgami i samochodami pancernymi.

W wyniku ciągłych walk i poniesionych strat 18 września jednostka uległa praktycznie rozsypce. Pojedyncze grupy żołnierzy usiłowały jeszcze podejmować walkę. W nocy z 18 na 19 września resztki pułku sforsowały Bzurę na południe od Kamiona Małego[g], kierując się do Puszczy Kampinoskiej, by podążyć na odsiecz Warszawie. Dotarły do stolicy 21 września. Po kampanii wrześniowej pułk nie został odtworzony.

Struktura organizacyjna i obsada personalna we wrześniu 1939[29]
Dowództwo i organa kwatermistrzowskie jednostek pozabatalionowych
dowódca pułkuppłk Stanisław Ignacy Kurcz
I adiutantkpt. Zygmunt Gajewski †16 IX pod Gągolinem[30]
II adiutantppor. rez. Zbigniew Ubysz
oficer informacyjnyppor. rez. Feliks Górkiewicz
oficer łącznościkpt. Brunon Kaliński
kwatermistrzkpt. Leon Owadiuk[h]
oficer płatnikppor. rez. Władysław Wiśniewski
oficer żywnościowyppor. rez. Czesław Motylewski
naczelny lekarzkpt. lek. Zenon Deka
kapelankpl. rez. ks. Henryk Denis
dowódca kompanii gospodarczejpor. rez. Władysław Kossobudzki
I batalion
dowódca I batalionumjr Henryk Tomasz Reymann
adiutant batalionuppor. rez. Mieczysław Danielewski
dowódca 1 kompanii strzeleckiejpor. rez. Mgr Mieczysław Frątczak
dowódca 2 kompanii strzeleckiejppor. Eugeniusz Bronisław Iwański
dowódca 3 kompanii strzeleckiejppor. rez. Jan Bryniczka
dowódca 1 kompanii ckmppor. Franciszek Kuncyusz
II batalion
dowódca II batalionumjr Stanisław Molenda †18 IX nad Bzurą[30]
adiutant batalionupor. rez. Wiktor Józef Niedziałkowski
dowódca 4 kompanii strzeleckiejppor. Albin Mrall
dowódca 5 kompanii strzeleckiejpor. rez. Władysław Pawlak
dowódca 6 kompanii strzeleckiejppor. Leopold Jan Karol Manz
dowódca 2 kompanii ckmpor. Marian Sroka
III batalion
dowódca III batalionumjr Wilhelm Jan Fedorko
adiutant batalionuppor. Jerzy Kriines
dowódca 7 kompanii strzeleckiejpor. Stefan Szczepan Jerzy Miller
dowódca 8 kompanii strzeleckiejpor. Teodor Szwacki
dowódca 9 kompanii strzeleckiejpor. Julian Henryk Dzięciołowski
dowódca 3 kompanii ckmkpt. Józef Kozieł
Pododdziały specjalne
dowódca kompanii przeciwpancernejkpt. Witold Marian Jachimowicz
dowódca plutonu artylerii piechotykpt. art. Piotr Kamiński
dowódca kompanii zwiadowcówpor. Stanisław Bronisław Sabor
ppor. Damian Solski
dowódca plutonu pionierówpor. Stanisław Synoradzki †17 IX w Budy Stare[30]
dowódca plutonu przeciwgazowegopor. Stanisław Kaczor

Symbole pułkowe

Żołnierz 37 pułku ze sztandarem
POL Sztandar 37 PP Strona Prawa.svg
Sztandar 37 Pułku Piechoty lewa.jpg
Sztandary

Staraniem mieszkańców ziemi łęczyckiej powstał „komitet chorągwiany”, który uzyskał zezwolenie na nazwanie pułku 37 pułkiem piechoty Ziemi Łęczyckiej i ufundował chorągiew. Uroczystość wręczenia odbyła się 23 maja 1920. Ponieważ w tym czasie pułk przebywał „w polu” chorągiew, z rąk ministra spraw wojskowych, gen. Józefa Leśniewskiego odebrała delegacja oficerów, podoficerów i szeregowych. Do czasu powrotu pułku z wojny była ona przechowywana w dowództwie batalionu zapasowego. W 1921 roku, w dniu święta pułkowego, chorągiew została udekorowana odznaką ufundowaną przez obywateli Kutna i kutnowski Oddział Czerwonego Krzyża w postaci srebrnego pierścienia z herbem Kutna i odpowiednim napisem[32]. W lipcu 1933 została przekazana do Muzeum Wojska Polskiego[33].

26 czerwca 1933 roku na boisku sportowym „Piaski” w Kutnie Prezydent RP Ignacy Mościcki wręczył pułkowi nową chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo ziemi łęczyckiej. Rodzicami chrzestnymi chorągwi byli: wojewoda łódzki Aleksander Hauke-Nowak i p. Maria Pajdakowa, żona starosty łęczyckiego dr Zygmunta Pajdaka[34]. Od 28 stycznia 1938 roku chorągiew pułkowa zaczęła być oficjalnie nazywana sztandarem[35]. W czasie Bitwy nad Bzurą, koło Iłowa sztandar został oddany na przechowanie miejscowemu rolnikowi i od tamtej pory ślad po nim zaginął.

Odznaka pamiątkowa

22 grudnia 1928 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 37 pułku piechoty[36]. Odznaka o wymiarach 43x43 mm ma kształt krzyża Orderu Virtuti Militari, którego ramiona emaliowane są w kolorze granatowym. Na krzyż nałożona jest tarcza herbowa Ziemi Łęczyckiej, na której wpisano inicjały „ZŁ”. Tarcza zwieńczona jest koroną. Na ramionach krzyża wpisano numer pułku i inicjały pułku „37 PP” oraz datę jego powstania „3 XI 1918”. Odznaka oficerska, dwuczęściowa, wykonana w tombaku srebrzonym i złoconym, emaliowana. Wykonawcami odznak byli: Paweł Bobkowicz i Bronisław Grabski, obaj z Łodzi[37]. Podczas święta pułkowego 9 września 1931 odznaką pułkową wyróżniono oficerów oraz jednostki braterskie: 10 pułk piechoty, 18 pułk piechoty, 4 pułk artylerii polowej, 26 pułk artylerii polowej[38].

Żołnierze pułku

Dowódcy pułku[39][i]
Stanisław Synoradzki – dowódca plutonu pionierów[41]
Zastępcy dowódcy pułku[j]
  • ppłk piech. Wiktor Łapicki (10 VII 1922[43] – 1923)
  • ppłk piech. Julian Żaba (1924)
  • ppłk piech. Albin Skroczyński (I 1925 – 24 VII 1928 → dowódca 64 pp)
  • ppłk piech. Stanisław Trzebunia (24 VII 1928 – 12 III 1929 → komendant PKU Kutno[k])
  • ppłk piech. Józef II Kuś (12 III 1929 – 31 III 1930 → komendant PKU Równe[44])
  • mjr piech. Jan Palewicz (p.o. 31 III 1930[44] – 23 III 1932 → praktyka poborowa w PKU Jarosław[45][46])
  • ppłk piech. Julian Dadlez (23 III 1932[47] – 1937 → komendant PKU Rawa Ruska)
  • ppłk piech. Stanisław Ignacy Kurcz (do III 1939 → dowódca 37 pp)
II zastępca(kwatermistrz)
  • mjr Jan Władysław Smoter

Żołnierze 37 pułku piechoty – ofiary zbrodni katyńskiej

Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej znajdują się między innymi w bazach udostępnionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[48] oraz Muzeum Katyńskie[49][l][m].

Nazwisko i imięstopieńzawódmiejsce pracy przed mobilizacjązamordowany
Bejgier Janppor. rez.nauczycielszkoła w PilichówkuKatyń
Bigoszewski Mieczysławppor. rez.prawnikKatyń
Feliga Kazimierzppor. rez.nauczycielszkoła w CiachcinieKatyń
Jankowski Piotrppor. rez.nauczycielszkoła nr 17 ŁódźKatyń
Kodymowski Stanisławppor. rez.nauczycielszkoła w KrośniewicachKatyń
Landsberg Jakubppor. rez.lekarzKatyń
Mikurda Wiktorppor. rez.technik mechanikKatyń
Okoński Stanisławppor. rez.urzędnikUrząd Pocztowy w SulejowieKatyń
Orłowski Romanppor. rez.nauczycielkier. szkoły w ChojnicachKatyń
Orzechowski Teodorppor. rez.Katyń
Pawłowski Edmundppor. rez.nauczycielszkoła w LućmierzuKatyń
Zapłata Czesławppor. rez.technik rolnictwafolwark ŚwierczynKatyń
Zwierzchowski Romanppor. rez.nauczycielszkoła w StrachnowieKatyń
Bednarek Henrykppor. rez.technik mechanikElektrobudowa SA w ŁodziCharków
Fidala Jerzypor. rez.Charków
Jędrzejczak Romanppor. rez.technikPKP w PoznaniuCharków
Komicz Józefpor. rez.technik rolnictwaziemianinCharków
Kozłowski Tadeuszppor. rez.nauczycielszkoła powszechnaCharków
Kuś Józef[52]ppłk dr med.żołnierz zawodowystarszy lekarz 37 ppCharków
Pakulski Wacławppor. rez.nauczycielszkoła w BodzanowieCharków
Skibiński Marianppor. rez.kupiecCharków

Upamiętnienie

Uwagi

  1. Po wojnie stacjonowała w nich jednostka radziecka, potem zajmowały je Zakłady Podzespołów Radiowych „MIFLEX”
  2. Według Eugeniusz Walczaka i Andrzeja Urbaniaka, autorów opracowań monograficznych pułku, umieszczono tablice w Szkole Rolniczej w Mieczysławowie oraz na murze kościoła farnego w Łęczycy (Powiatowe Życie Kutna nr 13/67 z 21.06.2001 r), tworząc Towarzystwo Przyjaciół 37 pp fundując, dla ubarwienia oprawy uroczystości pułkowych, komplet mundurów historycznych nawiązujących do tradycji 4 Pułku Strzelców Pieszych, nadając imię pułku okolicznym szkołom
  3. Według Eugeniusz Walczaka i Andrzeja Urbaniaka, imię pułku nadano Publicznej Szkole Powszechnej III stopnia w Pleckiej Dąbrowie (Powiatowe Życie Kutna nr 13/67 z 21.06.2001 r).
  4. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[26].
  5. Oficer taborowy był jednocześnie dowódcą kompanii gospodarczej.
  6. „28 sierpnia ppor. Feliks Michalski, pełniący służbę oficera inspekcyjnego 37 pułku, otrzymał zaszyfrowaną depeszę , nadaną przez radio ze sztabu dywizji „Tamiza”. Treść depeszy brzmiała: „Rozkaz nr 228, wykonać”. ...Trzydziestego pierwszego sierpnia ... alarm bojowy poderwał bataliony, które po raz wtóry i ostateczny zajęły stanowiska obronne” – [27].
  7. W forsowaniu Bzury w tym miejscu brał udział gen. Grzmot-Skotnicki[28].
  8. Leon Owadiuk urodził się 10 listopada 1900 roku w Skale Podolskiej. W 1928 roku pełnił służbę w KOP. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Oflagu II A Prenzlau, a następnie w Oflagu II E Neubrandenburg. W 1938 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[31]
  9. Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku[40].
  10. 13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny[42]. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na „I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.
  11. Stanisław Trzebunia urodził się 19 sierpnia 1888 roku w Zakopanem. Zmarł w 1960 roku w Warszawie. Pochowany na Starych Powązkach. Kawaler Virtuti Militari [1].
  12. Jeśli nie zaznaczono inaczej, miejsce służby żołnierzy zawodowych przed mobilizacją podano za: Ryszard Rybka, Kamil Stepan; Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939[50].
  13. Jeśli nie zaznaczono inaczej, informacje o żołnierzach znajdujących się na Białoruskiej Liście Katyńskiej pochodzą z książki: Maciej Wyrwa; Nieodnalezione ofiary Katynia? : lista osób zaginionych na obszarze północno-wschodnich województw II RP od 17 września 1939 do czerwca 1940[51].

Przypisy

  1. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 73.
  2. Kozubal 1929 ↓, s. 3.
  3. Jednodniówka 37 P. P. 1929 ↓, s. 8, 9.
  4. Zieliński 1934 ↓, s. 14-15.
  5. Jednodniówka 37 P. P. 1929 ↓, s. 12.
  6. Zieliński 1934 ↓, s. 15.
  7. Jednodniówka 37 P. P. 1929 ↓, s. 13.
  8. Kronika. Odezwa. „Ziemia Przemyska”. Nr 16, s. 2, 23 listopada 1928. 
  9. Kozubal 1929 ↓, s. 5.
  10. Jednodniówka 37 P. P. 1929 ↓, s. 15.
  11. Odziemkowski 2010 ↓, s. 226.
  12. Tuliński 2020 ↓, s. 834.
  13. Kozubal 1929 ↓, s. 22.
  14. Kozubal 1929 ↓, s. 26.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 23 kwietnia 1921 roku, s. 810-811.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 19 sierpnia 1922 roku, s. 616, 617.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 81 z 22 sierpnia 1924, s. 462, sprostowano nazwisko z „Paszkowski” na „Daszkowski”.
  18. Lista strat 1934 ↓, s. 774. Figuruje pod pozycją 34593, jako porucznik 37 pułku piechoty poległy 30 kwietnia 1919 roku w m. Glinna.
  19. Lista strat 1934 ↓, s. 971. Figuruje pod pozycją 43268, jako podoficer 10 pułku piechoty poległy 17 lutego 1919 roku w m. Porzecze Janowskie.
  20. Lista strat 1934 ↓, s. 999.
  21. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 31 stycznia 1920 roku, s. 26.
  22. Almanach 1923 ↓, s. 51.
  23. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  24. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  25. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 592-593 i 675.
  26. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  27. Kukuła 1977 ↓, s. 28.
  28. Kukuła 1977 ↓, s. 222.
  29. Paradowski, Wojewoda 2018 ↓, s. 92.
  30. a b c Kukuła 1977 ↓, s. 254
  31. Straty ↓.
  32. Kozubal 1929 ↓, s. 22-23.
  33. Satora 1990 ↓, s. 82.
  34. P. Prezydent Rzeczypospolitej w Kutnie na święcie 37 p. s. k.. „Polska Zbrojna”. 175, s. 2, 1933-06-26. Warszawa. 
  35. Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej w: Dz.U. z 1938 r. nr 5, poz. 32.
  36. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 36 z 22 grudnia 1928 roku, poz. 394.
  37. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 73-75.
  38. Święto 37 P. P. Ziemi Łęczyckiej w Kutnie. „Wiarus”. Nr 40, s. 863, 4 października 1931. Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy. 
  39. Prugar-Ketling (red.) 1992 ↓, metryka.
  40. Almanach 1923 ↓, s. 49.
  41. Mundur oficera – Na lewej kieszeni: odznaka oficerska 37 pp, pod nią absolwencka Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi – Komorowo; Na prawej kieszeni: Odznaka Komendancka Przysposobienia Wojskowego.
  42. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 13 czerwca 1922 roku, poz. 357.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 543.
  44. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 234.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 409, we wrześniu 1932 roku został zatwierdzony na stanowisku komendanta PKU Jarosław.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  48. Katyń – miejsca pamięci
  49. Muzeum Katyńskie – Księgi Cmentarne.
  50. Rocznik oficerski 1939 ↓.
  51. Wyrwa 2015 ↓.
  52. Księgi Cmentarne – wpis 6081.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Flag of Poland (1928–1980).svg
Flaga Rzeczypospolitej Polskiej, a później Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1928-1980 ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach, Dz. U. z 1927 r. Nr 115, poz. 980 i potwierdzona dekretem z dnia 9 listopada 1955 r. o znakach Sił Zbrojnych, Dz. U. z 1955 r. Nr 47, poz. 315.
Do odwzorowania barwy czerwonej użyto domyślnego odcienia "vermilion" (#E34234, cynober). Proporcje 5:8 (w dekrecie z 1955 roku błędnie ustalone jako 3:8, skorygowane w obwieszczeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1956 r. o sprostowania błędu w dekrecie z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych, Dz.U. z 1955 r. Nr 47 poz. 314).
Orzełek II RP.svg
Autor: Poznaniak, Licencja: CC BY-SA 2.5
Orzełek Wojsk Lądowych II RP
Kutno, dawne koszary 37pp.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Budynki byłych koszar 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty w Kutnie
37 pp t.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tablica pamiątkowa na budynku dawnych koszar 37 Pułku Piechoty w Kutnie
Bitwa slonim lipiec 1920.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Bitwa pod Słonimem (20-21 lipca 1920)
Sztandar 37 Pułku Piechoty lewa.jpg
Autor: American1990, Licencja: CC BY 3.0
Replika sztandaru 37 Pułku Piechoty z Muzeum Bitwy nad Bzurą w Kutnie
Bitwa rohatyn 1920.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Bitwa pod Rohatynem (9-12 września 1920)
Prince Joseph Poniatowski.PNG
prince Joseph Poniatowski
37pp 2.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tereny działań bojowych 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty w latach 1918 -1920
Order Virtuti Militari Krzyż Srebrny.svg
Autor: Magnum045, Licencja: CC BY-SA 3.0
Order Virtuti Militari 5th Class
26 DP w 1938.jpg
26 DP w 1938
37 pułk piechoty.jpg
poczet sztandarowy i kompania honorowa 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty, zdjęcie pochodzi z 1934 r (26 maja – Święto Pułku?)
Odznaka 37pp.jpg
Autor: Anwit, Licencja: CC BY-SA 4.0
Odznaka 37 pp
POL Sztandar 37 PP Strona Prawa.svg
Autor: Avalokitesvara, modernization Lonio17 Inkscape-ws.svg Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape ., Licencja: CC BY-SA 4.0
Sztandar 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty - strona prawa
Młodzieszyn, cmentarz żołnierzy września 1939.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Cmentarz w Młodzieszynie - groby żołnierzy poległych we wrześniu 1939
37pp 39.png
Autor: Lonio17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tereny walk w 1939 r 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im. Księcia Józefa Poniatowskiego
37pp 3.jpg

Dziedziniec koszar 37 pułku piechoty w Kutnie. Lata 30. XX w. własność W. K

Autor scan Kerim44
Stanisław Synoradzki, porucznik.jpg
Autor: Kerim44, Licencja: CC BY-SA 4.0
Oficer 37 pułku piechoty okresu kampanii wrześniowej Synoradzki Stanisław

Na lewej kieszeni: odznaka oficerska 37pp, pod nią absolwencka Sz. Podchorążych Piechoty w Ostrowi - Komorowo;

Na prawej kieszeni: Odznaka Komendancka Przysposobienia Wojskowego