76 mm armata dywizyjna wz. 1936 (F-22)
![]() Armata F-22 w muzeum w Helsinkach | |
Dane podstawowe | |
Państwo | ![]() |
---|---|
Rodzaj | armata polowa |
Historia | |
Produkcja seryjna | 1936–1939 |
Wyprodukowano | 2932 szt. |
Dane taktyczno-techniczne | |
Kaliber | 76,2 mm |
Długość lufy | 3894 mm (L/51,1) |
Donośność | 13 620 mm |
Odległość strzału bezwzgl. | 825 m |
Prędkość pocz. pocisku | 690–706 m/s |
Długość | 7120 mm |
Szerokość | 1930 mm |
Wysokość | 1710 mm |
Masa | 1620 kg (bojowa) 2820 kg (marszowa) |
Kąt ostrzału | –5° – +75° (w pionie) 60° (w poziomie) |
Szybkostrzelność | 10–15 strz/min |
Obsługa | 6 osób |
Prędkość marszowa | do 30 km/h |
76 mm armata dywizyjna wz. 1936 (F-22) (ros. 76-мм дивизионная пушка образца 1936 года (Ф-22)) – radziecka armata polowa wprowadzona do służby w 1936. W latach 1936–1939 wyprodukowano 2932 egzemplarzy, lecz ponieważ armata okazała się nieudana, w 1939 przerwano jej produkcję, zastępując ją nowszą 76 mm armatą wz. 1939 (USW).
W 1934 roku w ZSRR rozpoczęto prace nad nową armata kalibru 76,2 mm, następcą armaty wz. 1902/30. Według planów nowe działo miało być konstrukcją uniwersalna zdolną nie tylko do zwalczania celów naziemnych, ale także powietrznych. 11 maja 1936 roku do uzbrojenia przyjęto skonstruowaną przez Wasilija Grabina armatę F-22. Otrzymała ona oficjalne oznaczenie 76 mm armata dywizyjna wz. 1936.
Seryjna produkcja działa F-22 rozpoczęła się pod koniec 1936 roku. F-22 była pierwszą radziecką armata wyposażoną w resorowane koła, zaprojektowaną do trakcji mechanicznej. Eksploatacja w jednostkach wykazała że skuteczność ognia przeciwlotniczego prowadzonego przez działo polowe jest bliska zeru. Jednocześnie duży maksymalny kąt podniesienia lufy sprawił że konstrukcją łoża była skomplikowana, a samo działo zbyt ciężkie. Dlatego w 1937 roku rozpoczęto projektowanie kolejnej armaty kalibru 76,2 mm która została przyjęta do uzbrojenia w 1939 roku. Po rozpoczęciu produkcji armaty USW produkcję F-22 zakończono. Wyprodukowano 2932 armaty tego typu: 10 w 1936, 417 w 1937, 1002 w 1938 i 1503 w 1939.
Po raz pierwszy armaty F-22 zostały użyte bojowo podczas walk z Japończykami nad jeziorem Chasan w 1938, a później rzeką Chalchyn gol w 1939 roku.
W 1941 Niemcy zdobyli prawie półtora tysiąca tych armat. Zostały one przyjęte do uzbrojenia pod oznaczeniem 7.62 cm FK 296(r). Większa ich część została zmodyfikowana i przyjęta do służby przez Wehrmacht jako 7,62 cm PaK 36(r). Armia fińska zdobyła 86 dział i używała je pod oznaczeniem 76 K/36. W Rumunii zdobyczne armaty F-22 osadzono na podwoziach czołgów T-60 tworząc w ten sposób działo samobieżne TACAM-60.
Pomimo strat cześć dział F-22 pozostało w rękach radzieckich i była wykorzystywana przez nich do końca wojny w roli dział polowych i przeciwpancernych.
Bibliografia
- Stefan Pataj: Artyleria lądowa 1872-1970. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1975.
- Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.
- А. Иванов: Артиллерия СССР в перод вовторой мировой войны. Санкт-Петербург: Издательский Дом «Нева», 2003.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/76mm_m1936_F22_gun_Hameenlinna_1.jpg/300px-76mm_m1936_F22_gun_Hameenlinna_1.jpg)
Media użyte na tej stronie
this is the flag of the Soviet Union in 1936. It was later replaced by File:Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg.
Autor: Balcer~commonswiki, Licencja: CC BY 2.5
Soviet 76.2 mm M1936 F-22 gun, displayed in Hämeenlinna Artillery Museum. The barrel of this gun was manufactured in 1937 and the gun-carriage in 1939. Right behind is is the improved F-22 USV gun. Photo taken on June 18, 2006.
Source: Photo by me, User:Balcer.Autor: Balcer~commonswiki, Licencja: CC BY 2.5
Soviet 76 mm F22 gun, displayed outside the Finnish Military Museum in Helsinki. Photo taken on May 27, 2006.
Source: Photo by me, User:Balcer.