ARLZ
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Stado_byd%C5%82a_%282-2002%29.jpg/220px-Stado_byd%C5%82a_%282-2002%29.jpg)
ARLZ (Auflockerung, Räumung, Lähmung, Zerstörung; pl. Rozluźnienie, Oczyszczenie, Paraliż, Zniszczenie) – niemiecka taktyka spalonej ziemi stosowana przez Wehrmacht na frontach II wojny światowej.
Przyczyna
Taktyka ARLZ wynikała z instrukcji organizacji Wirtschaftsstab Ost z 1943 roku, w której podsumowano działania, jakie należało wykonać, w sytuacji gdy zagrożone tereny miały być ewakuowane. Celem było pozostawienie wrogowi jak najmniejszej siły roboczej, potencjalnych żołnierzy, żywności, surowców i zakładów przemysłowych, każdy klasyfikowany zgodnie z lokalną sytuacją. Wraz ze zbliżaniem się aliantów w końcowej fazie wojny taktykę rozszerzono także na terytorium nazistowskich Niemiec. 19 marca 1945 roku Adolf Hitler podpisał rozkaz nakazujący zniszczenie wszystkiego, co przeciwnik mógłby wykorzystać do kontynuowania walki, nazwany później rozkazem Nerona[1].
Realizacja
- Gdy wojska nieprzyjaciela zbliżały się do obszaru zajętego przez armię niemiecką, w pierwszej kolejności dokonywano wstępnej ewakuacji, co oznaczało wywiezienie cennych surowców i gotowych produktów przemysłowych oraz zabezpieczenie magazynów i fabryk[1].
- Gdy walki docierały w bezpośrednie sąsiedztwo zajmowanego obszaru, przeprowadzano działania mające na celu paraliż istniejących zakładów przemysłowych, to jest demontaż ważnych części i usunięcie kluczowych materiałów z zakładów przemysłowych, czyniąc je czasowo nieproduktywnymi, ale z możliwością wykorzystania tych zakładów w przypadku ewentualnego ponownego zajęcia danego obszaru do szybkiego przywrócenia ich do eksploatacji[1].
- Dopiero wraz z ostateczną ewakuacją i utratą pewnego zajmowanego obszaru, znajdujące się tam zapasy, instalacje i gotowe produkty przemysłowe, o ile nie mogły zostać wywiezione, były niszczone i zamieniane w tak zwane „strefy pustynne”. Podczas ostatecznej ewakuacji miejscowa ludność cywilna miała być deportowana – w miarę możliwości – na roboty przymusowe według stopni priorytetowych (górnicy i metalurdzy, robotnicy wykwalifikowani oraz specjaliści, rolnicy i inni), często w wyniku łapanek[2][3]. To samo dotyczyło zwierząt gospodarskich, które musiały zostać uśmiercone, jeśli nie było możliwości ich transportu. W ten sposób osoby niezdolne do pracy były pozostawione same sobie w opustoszałych i zniszczonych wsiach.
Taktyka ARLZ została ponownie sprecyzowana 6 września 1944 roku przez szefa Oberkommando der Wehrmacht feldmarszałka Wilhelma Keitla ze względu na niejasne przepisy i powszechną niepewność co do ich interpretacji i stosowania[4].
Od marca do kapitulacji III Rzeszy w maju 1945 roku, powtarzały się spory między środowiskiem przemysłowym skupionym wokół ministra uzbrojenia Alberta Speera z jednej strony a dowództwem Wehrmachtu i Adolfem Hitlerem z drugiej o paraliż lub zniszczenie niektórych zakładów przemysłowych i regionów na terytorium Niemiec. Ich kulminacją było wydanie przez Hitlera rozkazu Nerona, o którym Speer powiedział, że próbował go zneutralizować najlepiej jak potrafił[5].
W procesie głównych niemieckich zbrodniarzy wojennych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze wyjaśniono, że taktyka spalonej ziemi stanowi zbrodnię wojenną w przypadku nieproporcjonalnego zniszczenia, nadmiernej grabieży mienia państwowego lub prywatnego oraz z powodu deportacji ludności cywilnej z okupowanych terytoriów[6].
Przypisy
- ↑ a b c Johann Althaus: Warum die Wehrmacht „verbrannte Erde” hinterließ. Die Welt. [dostęp 2022-10-23]. (niem.).
- ↑ Rolf-Dieter Müller: Die Deutsche Wirtschaftspolitik in den besetzten sowjetischen Gebieten 1941-1943: der Abschlussbericht des Wirtschaftsstabes Ost und Aufzeichnungen eines Angehörigen des Wirtschaftskommandos Kiew. Boppard: Harald Boldt Verlag, 1991, s. 561. ISBN 3-7646-1905-8.
- ↑ Fabian Lemmes: Zwangsarbeit im besetzten Europa. Die Organisation Todt in Frankreich und Italien, 1940-1945. W: Andreas Heusler, Mark Spoerer, Helmuth Trischler: Rüstung, Kriegswirtschaft und Zwangsarbeit im „Dritten Reich”. München: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2010. ISBN 978-3-486-58858-3.
- ↑ Norbert Müller: Okkupation, Raub, Vernichtung. Berlin: Militärverlag der DDR, 1980, s. 409.
- ↑ Matthias Schmidt: Albert Speer - Das Ende eines Mythos. München: Scherz, 1982, s. 135. ISBN 3-502-16668-4.
- ↑ Internationales Militärtribunal 1945. Bayerisches Staatsministerium der Justiz. [dostęp 2022-10-23]. (niem.).
Media użyte na tej stronie
(c) Bundesarchiv, Bild 101I-308-0799R-11 / Fraß / CC-BY-SA 3.0
Die Schwellen wurden nicht zersägt, sondern durch die Kralle herausgerissen.
Stado bydła wypędzane z terenów położonych blisko frontu.
(c) Bundesarchiv, Bild 146-1996-057-10A / Schremmer / CC-BY-SA 3.0
![Info non-talk.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Info_non-talk.svg/15px-Info_non-talk.svg.png)
Jedes Wiederstandnest der Aufständischen muss einzeln ausgeräuchert werden. Die Strahlen eines deutschen Flammenwerfers vernichten hier jeden Widerstand, der aus einem schwer zugänglichen Kellerzugang immer wieder aufflackerte.