Akcydens (poligrafia)

Przykład akcydensu – bilet kolejowy
Znaczek pocztowy
Afisz

Akcydens, druk akcydensowy (łac. accidens „coś przypadkowego”)[1]wyrób poligraficzny niebędący ani książką, ani czasopismem, ani też zadrukowanym opakowaniem. Zasadniczo jest to wyrób jednoarkuszowy, występujący w postaci jednej kartki lub nierozciętej składki.

Akcydensy to samoistne druki o charakterze użytkowym lub okolicznościowym. Zaliczyć do nich można praktycznie wszystkie pozostałe druki, począwszy od znaczka pocztowego czy wizytówki aż po plakat.

Podział akcydensów

  • akcydensy informacyjne – druki służące do przekazywania informacji, np. afisze, cenniki, kalendarze, katalogi, obwieszczenia, plakaty, programy, prospekty, rozkłady jazdy, ulotki, wizytówki
  • akcydensy manipulacyjne – druki przeznaczone do wypełniania lub wykorzystania w czynnościach urzędowych, handlowych itp., np. blankiety, bilety, banknoty, formularze, kwestionariusze, legitymacje, mandaty, świadectwa, znaczki pocztowe i skarbowe, zaświadczenia; wszelkiego rodzaju oficjalne dokumenty, jak i papiery wartościowe
  • akcydensy opakowaniowe, np. etykiety, metki, obwoluty, banderole
  • akcydensy przemysłowe, np. kalkomania
  • akcydensy wydawnicze, np. mapy, nuty

Potocznie akcydensami nazywane są wszystkie drobne wyroby poligraficzne, nie tylko jednokartkowe, ale także te o niewielkiej liczbie kartek.

Przypisy

Bibliografia

  • J. Cygańska, Akcydensy, [w:] Encyklopedia współczesnego bibliotekarstwa polskiego, pod red. K. Głombiowskiego, B. Świderskiego, H. Więckowskiej, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1976, s. 12.
  • Akcydensy, [w:] Encyklopedia wiedzy o książce, pod red. A. Birkenmajera, B. Kocowskiego, J. Trzynadlowskiego, Wrocław – Warszawa – Kraków 1971, kol. 20.


Media użyte na tej stronie

Karwina1939.jpg
Skan znaczka pocztowego z serii historycznej Poczty Polskiej z 1938 r. z polskim stemplem z Karwiny na Zaolziu z 1939 r.
Pkpicpozber.jpg
Autor: Acubens, Licencja: CC-BY-SA-3.0
PKP - bilet kolejowy na pociąg EuroCity wraz z miejscówką