Aleksander August Zamoyski
| ||
![]() | ||
Jelita | ||
Rodzina | Zamoyscy herbu Jelita | |
---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 1770 Warszawa | |
Data śmierci | 6 grudnia 1800 | |
Ojciec | Andrzej Hieronim Zamoyski | |
Matka | Konstancja Czartoryska | |
Żona | Marianna Granowska |
Aleksander August Zamoyski herbu Jelita (ur. 1770 w Warszawie, zm. 6 grudnia 1800) – od 1792 roku XI ordynat Ordynacji Zamojskiej.
Życiorys
Syn kanclerza Andrzeja Zamoyskiego i Konstancji z Czartorsykich. Od 1781 roku wraz z bratem Stanisławem Kostką byli wychowankami Stanisława Sztaszcia. W roku 1790 rodzina Zamoyskich udała się w kilkunastomiesięczną podróż do Włoch. Pamiątką z tej podróży był portret przedstawiający Andrzeja Zamoyskiego z dziećmi wykonany w Rzymie przez malarkę Angelikę Kauffmann na zamówienie Konstancji Zamoyskiej[1].
Po śmierci ojca w lutym 1792 jako najstarszy syn odziedziczył Ordynację Zamojską. Jako że nie miał skończonych 30 lat wymaganych statutem ordynacji, jego matka musiała uzyskać zgodę króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i cesarza Leopolda II (znaczna część ziemi Ordynacji Zamojskiej w wyniku I rozbioru Polski znajdowała się w monarchii Habsburgów). Dwudziestodwuletni Aleksander Zamoyski złożył przysięgę ordynacką 12 marca 1792 roku.
W wyniku współpracy ordynata oraz ceramika Franciszka Mezera na terenie Ordynacji Zamojskiej, w Tomaszowie Lubelskim, w 1794 roku założona została manufaktura fajansu i porcelany[2].
W roku 1796 poślubił Mariannę z Granowskich, rozwiedzioną z Adamem Chreptowiczem. Rok po ślubie, Aleksander i Maria przenieśli się do otoczonego lasami dworu w Zwierzyńcu. Małżeństwo nie doczekało się dzieci.
W 1799 roku XI ordynat na Zamościu kupił od Franciszka Bielińskiego dobra kozłowieckie w tym zespół pałacowo-parkowy.
Aleksander zmarł nagle 6 grudnia 1800 roku, podczas zabiegu chirurgicznego. Lekarz, który przecinał wrzodziankę na karku ordynata, uszkodził tętnicę i pacjent wykrwawił się. Jak wszyscy ordynaci, pochowany został w kolegiacie zamojskiej.
Po śmierci Aleksandra Ordynację Zamojską objął jego młodszy brat, Stanisław Kostka. Kozłówka przypadła jego siostrze Annie Sapieżynie, a wdowa – Maria z Granowskich, otrzymała prawo do dożywocia na całych dobrach kozłowieckich.
Przypisy
- ↑ Aleksander August Zamoyski - Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, www.muzeumzamoyskich.pl [dostęp 2019-07-03] [zarchiwizowane z adresu 2019-07-03] .
- ↑ Historia manufaktury w Tomaszowie Lubelskim · Manufaktury ceramiki na Lubelszczyźnie · wirtualne wystawy, wystawy.biblioteka.pollub.pl [dostęp 2019-07-03] .
Media użyte na tej stronie
Autor:
- Tadeusz Gajl – projekt graficzny – Herb Jelita.jpg
- Bastianow (Bastian) – wersja wektorowa
Herb Jelita