Aleksander Karnicki
![]() jako zastępca dowódcy I Korpusu Polskiego, Bobrujsk 1918 | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 30 stycznia 1869 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 listopada 1942 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1887–1921 |
Siły zbrojne | |
Główne wojny i bitwy | powstanie bokserów, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Aleksander Karnicki (ur. 30 stycznia 1869 w Częstochowie, zm. 12 listopada 1942 w Kutnie[1]) – generał lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się 30 stycznia 1869 w Częstochowie[2][3][4][5][6], w rodzinie Stanisława i Leontyny[3][7].
W 1887, po ukończeniu gimnazjum w Warszawie, wstąpił do armii rosyjskiej[8]. W 1900 ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii w Twerze[8]. Uczestniczył w tłumieniu powstania bokserów w Chinach (1900-1901) i w wojnie rosyjsko-japońskiej (1904-1905)[8]. Podczas I wojny światowej był dowódcą 2. Zaamurskiego Pułku Konnego, następnie brygady i dywizji jazdy na froncie niemieckim. 26 marca 1916 awansował na generała majora ze starszeństwem z 28 kwietnia 1915. Od 10 lutego do 12 czerwca 1918 był zastępcą dowódcy I Korpusu Polskiego w Rosji gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego.
27 stycznia 1919 przyjęty został do Wojska Polskiego, „z zatwierdzeniem posiadanego stopnia generała porucznika, jako warunkowego, do czasu ułożenia przez komisję weryfikacyjną ogólnej listy starszeństwa oficerów WP i mianowany inspektorem kawalerii Wojska Polskiego”[9]. Potem na froncie bolszewickim był dowódcą Frontu Wołyńskiego (marzec – czerwiec 1919). W okresie lipiec 1919 – kwiecień 1920 był szefem Misji Wojskowej przy kwaterze dowódcy Białych Sił Zbrojnych Południa Rosji gen. Antona Denikina w Taganrogu, z zadaniem nawiązania współpracy i uzgodnienia działań przeciw bolszewikom. Misja zakończyła się fiaskiem, ponieważ przywódcy Rosji nie zamierzali tolerować wolnej Polski. W kwietniu 1920 powrócił do kraju, a w maju objął dowództwo Dywizji Jazdy na Ukrainie.
1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia tego roku w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej[10]. 4 czerwca 1920 minister spraw wojskowych, gen. por. Józef Leśniewski zezwolił mu „korzystać tytularnie ze stopnia generała porucznika”[11].
W lipcu i sierpniu 1920 dowodził VIII Brygady Jazdy i Grupą Jazdy przy 5 Armii. Odznaczył się w bojach z 1 Armią Konną Budionnego. Na skutek intryg gen. Eugeniusza de Henning-Michaelisa, od kwietnia 1921 w stanie spoczynku. 26 października 1923 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu rzeczywistego generała dywizji[12]. Na emeryturze osiadł w Bydgoszczy przy ulicy Cieszkowskiego 11 (od czerwca 1921).
Po kampanii wrześniowej i rozpoczęciu okupacji niemieckiej jesienią 1939 został wysiedlony przez Niemców do Kutna. Zmarł tam po ciężkiej chorobie. W 1964 prochy przewieziono do Bydgoszczy, gdzie spoczęły na cmentarzu przy ul. Kcyńskiej[2].
Starszy syn generała – podporucznik pilot-obserwator Jerzy Karnicki z 1 Pułku Lotniczego zginął 23 października 1930 w katastrofie lotniczej na warszawskiej Woli, kiedy to pilotowany przez niego samolot Breguet XIX spadł na halę fabryki „Parowóz”. Drugi syn – komandor porucznik Borys Karnicki w czasie II wojny światowej był między innymi dowódcą okrętu podwodnego ORP „Sokół”.
Ordery i Odznaczenia
W czasie służby w armii rosyjskiej otrzymał:
- Order Wojenny św. Jerzego III klasy (15 czerwca 1917),
- Order Wojenny św. Jerzego IV klasy (30 grudnia 1915),
- Order św. Włodzimierza III klasy (1913),
- Order Podwójnego Smoka III klasy 2. stopnia (1913),
- Order Wschodzącego Słońca III klasy (1912),
- Order św. Anny IV klasy (1905),
- Order św. Anny II klasy z Mieczami (1904),
- Order Korony III klasy z Mieczami (1903),
- Order św. Stanisława II klasy z Mieczami (1902),
- Order św. Włodzimierza IV klasy z Mieczami i Kokardą (1901),
- Order św. Anny III klasy z Mieczami i Kokardą (1901),
- Order św. Stanisława III klasy z Mieczami i Kokardą (1901)[13].
Był przedstawiony do odznaczenia Orderem Virtuti Militari[14]. Figuruje w kartotece odznaczonych Krzyżem Walecznych[15]. 23 maja 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[6].
Przypisy
- ↑ „Album bydgoski” – dodatek do „Gazety Pomorskiej” podaje daty 30.01.1867 – 13.11.1943
- ↑ a b Nicman ↓.
- ↑ a b Stawecki 1994 ↓, s. 160.
- ↑ Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 41.
- ↑ Encyklopedia Wojskowa 1934 ↓, s. 60, tu 31 stycznia 1869 w Warszawie.
- ↑ a b Tu podano, że urodził się w Łowiczu. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-19]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-20]..
- ↑ a b c Encyklopedia Wojskowa 1934 ↓, s. 60.
- ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 12 z 04.02.1919 r.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 15 maja 1920, s. 353.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 9 czerwca 1920, s. 419.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 70 z 7 listopada 1923, s. 737.
- ↑ Карницкий Александр Станиславович, Русская армия в Великой войне: Картотека проекта [dostęp 2014-11-13] (ros.).
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-20]..
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-20]..
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Henryk Piotr Kosk: Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 1 A-Ł. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1998. ISBN 83-87103-55-1.
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
- Encyklopedia Wojskowa. Otton Laskowski (red.). T. IV: Karabin – Lehmann. Warszawa: Towarzystwo Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowy, 1934.
- Zdzisław Nicman. Aleksander Karnicki. „Polska Zbrojna”. Warszawa.
- Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Baretka Orderu św. Jerzego
Baretka Orderu św. Włodzimierza.
Baretka Orderu św. Anny.
Baretka Orderu św. Stanisława.
Autor: Boroduntalk, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar: Order of the Crown. Prussia.
Naramiennik generała dywizji Wojska Polskiego (1919-39).
Grób rodziny Karnickich, cmentarz komunalny w Bydgoszczy, ul. Kcyńska.
Aleksander Karnicki (1869-1942) - General of Russian Tsarist Army, then of the Polish Army
Autor: McOleo, Licencja: CC BY 3.0
Ribbon bar of the Imperial Order of the Double Dragon (The Empire of China)