Andrzej Baj

Andrzej Bay
Andrzej Bay-Wilski
porucznik piechoty porucznik piechoty
Data i miejsce urodzenia

23 listopada 1894
Dołhobrody

Data i miejsce śmierci

1 marca 1969
Warszawa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie

Jednostki

34 Pułku Piechoty

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)
Grób Andrzeja Baja na cmentarzu Powązkowskim

Andrzej Baj ps. „Wilski”, również używający pisowni „Bay” (ur. 23 listopada 1894[1][2], zm. 1 marca 1969 w Warszawie) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, członek POW, kawaler Krzyża Niepodległości i Krzyża Walecznych, burmistrz Terespola (1935–1939).

Życiorys

Wiosną 1919 roku wstąpił do organizującego się 34 pułku piechoty. W jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami. 3 lipca 1919 roku wyróżnił się męstwem w boju pod Horodyszczem, w czasie którego został ranny. Dowodził wówczas plutonem, który desantował się z motorówki nr IV, której dowódcą był ppor. mar. Karol Taube z Flotylli Pińskiej[3]. Następnie dowodził kompanią i awansował kolejno na chorążego i podporucznika[4]. W sierpniu 1920 roku wysadził most na Bugu pod Sławatyczami przed atakiem Armii Czerwonej. W 1921 roku został przeniesiony do rezerwy.

Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 6278. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych piechoty[5][6]. Posiadał przydział w rezerwie do 34 pp[7][8][9]. W 1934 roku, jako oficer pospolitego ruszenia pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Biała Podlaska. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IX. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[10].

W 1935 roku w wyborach samorządowych zostaje wybrany burmistrzem Terespola. Gospodarstwo wraz z młynem zostaje wydzierżawione, a on wraz z żoną przenosi się do Terespola. Był jednym z inicjatorów budowy Hal Targowych w Terespolu[11], nowoczesnej rzeźni miejskiej, wybrukowano kilka odcinków ulic oraz oświetlono miasto, przedłużając sieć elektryczną z Brześcia[12]. Na stanowisku burmistrza pracuje do połowy września 1939 r., a następnie ukrywa się przed Gestapo. Żona przenosi się w tym czasie do rodziny do Warszawy. Na przełomie 1939 i 1940 roku, używając pseudonimów „Wujek” i „Wilski”, organizował struktury Służby Zwycięstwu Polski w powiecie bialskim[13].

Zmarł w 1969 roku w Warszawie. Został pochowany na Starych Powązkach jako Andrzej Bay-Wilski (kwatera 83-4-16)[14].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 13, tu podano, że urodził się 10 listopada 1894 roku.
  2. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. tu także podano 10 listopada 1894 rok, jako datę urodzenia.
  3. Taube i Żukowski 1931 ↓, s. 7-9.
  4. Dyplom nr 8.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 546.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 484.
  7. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 13.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 225, 546.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 209.
  10. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 260, 1023.
  11. 80 lat Hal Targowych w Terespolu
  12. Górny 1939 ↓, s. 255.
  13. Samodzielony Okręg Lublin AK. Radosław Butryk Butryński. [dostęp 2019-02-26].
  14. Cmentarz Stare Powązki: HELENA BROEL-PLATER, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-10-29].
  15. M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 56.
  17. Legitymacja L. 37/6862/Adj. podpisana przez dowódcę 9 Dywizji Piechoty pułkownika Mieczysława Ryś-Trojanowskiego.
  18. Dyplom nr 8 odznaki Dywizji Podlaskiej „Za męstwo” podpisany przez dowódcę dywizji gen. ppor. Antoniego Listowskiego.
  19. Zaświadczenie wystawione 21 marca 1921 roku przez adiutanta 34 pp por. Ignacego Banacha.

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Orzełek II RP.svg
Autor: Poznaniak, Licencja: CC BY-SA 2.5
Orzełek Wojsk Lądowych II RP
PL Epolet por.svg
Naramiennik porucznika Wojska Polskiego (1919-39).
POL Odznaka za rany i kontuzje 1 gwiazdka BAR.png
Odznaka za rany i kontuzje - 1 gwiazdka
Andrzej Baj - grób.jpg
Autor: Krzem Anonim, Licencja: CC BY-SA 4.0
Grób Andrzeja Baja na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 83, rząd 4, grób 16)