Anne Sullivan
![]() Anne Sullivan w 1887 roku. | |
Data i miejsce urodzenia | 14 kwietnia 1866 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 października 1936 |
Miejsce spoczynku | Katedra Św. Piotra i Pawła w Waszyngtonie |
Zawód, zajęcie | nauczycielka |
Małżeństwo | John Albert Macy (1905–1932) |
Anne Sullivan Macy (ur. jako Johanna Mansfield Sullivan 14 kwietnia 1866 w Feeding Hills, Agawam, w Massachusetts, zm. 20 października 1936 w Forest Hills, Queens, w Nowym Jorku) – amerykańska nauczycielka, mentorka i towarzyszka Helen Keller przez prawie 50 lat[1]. Przeszła do historii dzięki autorskiemu sposobowi nauczania dzieci z niepełnosprawnymi narządami słuchu i wzroku. Otworzyła tym samym drogę do wykształcenia wielu osobom spisanym dotąd na straty.
Dzieciństwo
Zgodnie z aktem chrztu jej pełne nazwisko brzmiało Johanna Mansfield Sullivan. Do historii przeszła jednak jako Anne lub też Annie, jak zwykło było nazywać się ją w dzieciństwie. Była najstarsza z piątki dzieci (dwójka zmarła w wieku niemowlęcym) Thomasa i Alice (z d. Cloesy) Sullivan, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych z Irlandii podczas okresu Wielkiego głodu[2].
W wieku 5 lat Sullivan przeszła infekcję oka – jaglicę, która prawie całkowicie odebrała jej wzrok. Gdy Anne miała 8 lat, jej matka zmarła na gruźlicę[2], zaś ojciec w dwa lata po śmierci żony opuścił dzieci, nie radząc sobie z samotnym ojcostwem. Anne z siostrą i młodszym bratem Jamesem (Jimmiem) trafili do podupadłego i zatłoczonego przytułku dla niewidomych w Tewksbury w Massachusetts[3]. Jimmie zmarł na gruźlicę 4 miesiące później. Anne pozostała w Tewksbury i przeszła dwie nieudane operacje oka.
Z powodu napływających raportów o okrucieństwie wobec mieszkających w Tewksbury niewidomych, m.in. przemocy seksualnej oraz kanibalizmu, komisja nadzorująca działalność charytatywną w stanie Massachusetts (ang. the Massachusetts Board of State Charities) wszczęła w 1875 dochodzenie w tej sprawie[4]. Śledztwo poprowadzili Franklin Benjamin Sanborn, późniejszy przewodniczący komisji, oraz Samuel Gridley Howe – założyciel Szkoły Perkinsa dla Niewidomych w Bostonie (z ang. Perkins School for the Blind)[3].
W lutym 1877 Anne została wysłana do szpitala Sióstr de la Charite w Lowell w stanie Massachusetts, gdzie przeszła kolejną nieudaną operację. Przebywała tam przez pół roku, pomagając siostrom na oddziałach i załatwiając dla nich drobne sprawunki. Następnie przeniesiono ją do szpitala miejskiego i ponownie nieskutecznie zoperowano. Wróciwszy pod przymusem do Tewksbury, Anne zamieszkała z samotnymi matkami oraz niezamężnymi kobietami w ciąży[5].
W 1880 podczas jednej z wizyt Franklina Benjamina Sanborna w Tewksbury, będącego już wtedy szefem komisji nadzorującej działalność charytatywną w stanie Massachusetts, Anne ubłagała go, by pozwolił jej rozpocząć naukę w Szkole Perkinsa[5].
Edukacja
Zaczęła swoją edukację w Szkole Perkinsa 7 października 1880, mając 14 lat. Brak manier i obycia spowodował, że jej pierwsze kroki w szkole były trudne, jednak wkrótce udało jej się znaleźć wspólny język z nauczycielami. Zaczęła robić postępy w nauce. Podczas pobytu w szkole zaprzyjaźniła się z Laurą Bridgman, która jako pierwsza niesłysząca oraz niewidząca osoba ukończyła Szkołę Perkinsa. To od niej Sullivan nauczyła się języka migowego. W tym okresie przeszła także wiele operacji oka, które znacząco poprawiły jej wzrok[3]. W czerwcu 1886, w wieku 20 lat, zakończyła edukację z najwyższymi notami w klasie.
Kariera
Następnego lata po ukończeniu przez Anne szkoły dyrektor Szkoły Perkinsa Michael Anagnos skontaktował się z Arturem Kellerem, który szukał nauczyciela dla swojej siedmioletniej, niewidomej i niesłyszącej córki Helen. Anagnos od razu polecił na to miejsce Sullivan, która zaczęła swoją pracę w domu Kellerów w Tuscumbii w Alabamie 3 marca 1887. Już pierwszego dnia po przyjeździe Sullivan pokłóciła się z rodzicami Helen z uwagi na fakt, że kiedyś posiadali niewolników[6]. Jednak ze względu na małą Helen Anne nie porzuciła pracy. Był to początek ich 49-letniej relacji: Sullivan z nauczycielki zmieniła się wkrótce w guwernantkę, a potem towarzyszkę i przyjaciółkę[7].
Początkowo program nauczania zaproponowany przez Sullivan był realizowany w oparciu o ścisły plan dnia z ciągłym i regularnym wprowadzaniem nowego słownictwa. Jednakże szybko okazało się, że ta metoda nie była skuteczna. Zamiast tego Anne zaczęła więc uczyć Helen słownictwa bezpośrednio łączącego się z zainteresowaniami dziewczynki, przeliterowując jej każde słowo na dłoni. W ciągu 6 miesięcy to nowe podejście okazało się niezwykle skuteczne. Helen nauczyła się w tym czasie 575 słów, tabliczki mnożenia oraz alfabetu Braille'a[3]. Sullivan wkrótce przekonała rodziców dziewczynki do wysłania jej do Szkoły Perkinsa dla Niewidomych, by miała szansę uzyskać odpowiednie wykształcenie. W 1888 Sullivan zabrała Keller do Bostonu i pozostała tam razem z nią. Dziecko okazało się być niesłychanie utalentowane i mimo ograniczeń związanych z niepełnosprawnością, osiągało świetne wyniki w nauce[8]. Za sprawą dyrektora Michaela Anagnosa Keller stała się żywą reklamą Szkoły Perkinsa, co przełożyło się bezpośrednio na wzrost funduszy i darowizn przekazywanych na rzecz szkoły. Dzięki temu Szkoła Perkinsa dla Niewidomych w Bostonie jest do dziś najbardziej znaną i cenioną szkołą dla osób niewidomych w USA. W kolejnych latach Sullivan pomagała swojej podopiecznej w dalszej edukacji, która ostatecznie objęła również studia (dyplom z Radcliffe College). Pozostała bliską przyjaciółką Helen przez większą część życia.
Życie prywatne
3 maja 1905 Sullivan poślubiła Johna Alberta Macy’ego (1877–1932), który był krytykiem literackim oraz wykładowcą na Uniwersytecie Harvarda. Pomagał Keller w jej publikacjach[9]. John zamieszkał w domu, który dzieliły Keller i Sullivan. Po kilku latach małżeństwo Macy’ch zaczęło jednak przeżywać trudności. W 1914 doszło do separacji, choć według spisu ludności Stanów Zjednoczonych z 1920 Macy formalnie wciąż był zameldowany pod wspólnym adresem[10]. Ostatecznie nie doszło do oficjalnego rozwodu, a Sullivan nie wyszła ponownie za mąż.
Nagrody i upamiętnienie
W 1932 Keller i Sullivan zostały nagrodzone honorowym członkostwem przez Szkocki Instytut Edukacji (Educational Institute of Scotland), a także honorowym tytułem doktora honoris causa przez Uniwersytet Temple[11]. Helen została nagrodzona tym tytułem w 1955 przez Uniwersytet Harvarda[12]. W 1956 budynek należący do dyrektora Szkoły Perkinsa dla Niewidomych został nazwany „Keller-Macy Cottage” na cześć Anny i Helen[13].
W 2003 Sullivan została upamiętniona w narodowej galerii kobiecych sław – National Women’s Hall of Fame[14].
Śmierć
Sullivan przez całe życie zmagała się z problemami ze wzrokiem, jednak po 1935 utraciła go całkowicie. Ze względu na chroniczny ból w jej prawym oku zostało ono usunięte. W 1936 jej drugie oko również zaczęło jej sprawiać ból. Kilka razy podróżowała do Kanady i Long Island, ale nikt nie był w stanie jej pomóc[15]. 15 października, w wieku 70 lat, w Forest Hills Anne zapadła w śpiączkę z powodu zakrzepicy tętnic wieńcowych i zmarła 5 dni później, trzymana za rękę przez Keller[1]. Helen relacjonowała, że Sullivan w ostatnich miesiącach swojego życia była bardzo nerwowa, ale na tydzień przed śmiercią znów stała się życzliwa[16].
Ciało Anne Sullivan został skremowane, a jej prochy pogrzebane w panteonie narodowym USA mieszczącym się w Katedrze Św. Piotra i Pawła w Waszyngtonie. Była pierwszą kobietą, która została w ten sposób wyróżniona za swoje osiągnięcia[17]. Gdy Helen Keller zmarła w 1968, jej prochy złożono koło Sullivan[18].
W mediach
Anne Sullivan, grana przez aktorkę Teresę Wright[19], jest główną bohaterką filmu Williama Gibsona „Cudotwórczyni”, wyprodukowanego na potrzeby telewizyjnej antologii „Playhouse 90” w 1957. „Cudotwórczynię” przeniesiono na scenę na Broadwayu, a w 1962 nakręcono kolejny film o tym samym tytule. Zarówno w późniejszej wersji filmowej, jak i w sztuce, w postać Sullivan wcieliła się Anne Bancroft[20]. Patty Duke, która na Broadwayu i w filmie z 1962 zagrała Keller, odegrała rolę Sullivan w adaptacji z 1979[21]. Z kolei w 1988 w filmie pt. „Między cudem a życiem” w rolę nauczycielki wcieliła się Roma Downey[22]. W kolejnej produkcji z 2000 rolę Sullivan zagrała Alison Elliott[23]. Alison Pill zagrała ją również na Broadwayu w 2010, z Abigail Breslin jako Keller.
Przypisy
- ↑ a b Dorothy Herrmann , Helen Keller: A Life .
- ↑ a b Anne Sullivan, Biography [dostęp 2020-04-14] (ang.).
- ↑ a b c d Anne Sullivan, Perkins School for the Blind [dostęp 2020-04-14] (ang.).
- ↑ Tewksbury Almshouse, www.afb.org [dostęp 2020-04-14] .
- ↑ a b A Brief Exit from Tewksbury – Anne's Formative Years (1866-1886) – Helen Keller Kids Museum, braillebug.org [dostęp 2020-04-14] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-03] .
- ↑ Nielsen K. , The Radical Lives of Helen Keller, „The Journal of Deaf Studies and Deaf Education”, 9 (4), 1 września 2004, s. 464, ISSN 1465-7325 [dostęp 2020-04-14] .
- ↑ Anne Sullivan, [w:] Encyclopædia Britannica [online] [dostęp 2020-04-14] (ang.).
- ↑ McGinnity, Seymour-Ford, & Andries, 2014
- ↑ John Albert Macy: The Greenwich Village Bookshop Door, norman.hrc.utexas.edu [dostęp 2020-04-13] .
- ↑ W spisie ludności Stanów Zjednoczonych z 1920 roku, Keller miała 38 lat i została wpisana jako głowa domu w Queens w Nowym Jorku. Sullivan, która miała 52 lata, została wpisana jako jej prywatna nauczycielka, która z nią mieszkała. John, 44 lata, także został wpisany jako „lokator”, który z zawodu był pisarzem/autorem.
- ↑ Anne Sullivan receiving honorary degree, www.afb.org [dostęp 2020-04-13] .
- ↑ Roger Shattuck , Helen Keller, Harvard Magazine, 1 lipca 2004 [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Keller-Macy Cottage Dedication Collection, Perkins School for the Blind [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Sullivan, Anne, National Women’s Hall of Fame [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Death of Anne Sullivan Macy, www.afb.org [dostęp 2020-04-13] .
- ↑ Kim E. Nielsen , Beyond the Miracle Worker: The Remarkable Life of Anne Sullivan Macy and Her Extraordinary Friendship with Helen Keller.
- ↑ Anne Sullivan [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Helen Keller, Washington National Cathedral [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Teresa Wright, IMDb [dostęp 2020-04-13] .
- ↑ Anne Bancroft, IMDb [dostęp 2020-04-13] .
- ↑ Patty Duke, IMDb [dostęp 2020-04-13] .
- ↑ Deseret News , Roma Downey also stars in CBS movie `Miracle', Deseret News, 15 listopada 1998 [dostęp 2020-04-13] (ang.).
- ↑ Alison Elliott, IMDb [dostęp 2020-04-13] .
- ISNI: 0000 0000 8094 6023
- VIAF: 15027612
- LCCN: n83158977
- GND: 118729993
- NDL: 00458052
- LIBRIS: gdsw11s01cvs9vj
- BnF: 14629950c
- SUDOC: 076338428
- NLA: 36528857
- NKC: xx0139577
- NTA: 072417692
- CiNii: DA01263934
- NUKAT: n2013165013
- J9U: 987007275992205171
- CANTIC: a20203561
- ΕΒΕ: 279280
- BLBNB: 000364406
- WorldCat: lccn-n83158977
Media użyte na tej stronie
Helen Keller and Anne Sullivan in 1898. On the left Helen Keller and on the right Anne Sullivan.
"Anne Sullivan—Helen Keller Memorial" — a bronze sculpture in Tewksbury, Massachusetts. (There is a similar sculpture, but on a rectangular base, in Feeding Hills, Massachusetts.)
- Anne Sullivan transformed the life of young Helen Keller in 1887 and stayed with her for 49 years, first as her teacher, then governess and companion.
Photograph of Helen Keller at age 8 with her tutor Anne Sullivan on vacation in Brewster, Cape Cod, Massachusetts
Howe Building_Watertown_Massachusetts