Antoni Pawlak
Data i miejsce urodzenia | 4 sierpnia 1952 |
---|---|
Zawód, zajęcie | poeta, publicysta, urzędnik samorządowy |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Antoni Bogdan Pawlak (ur. 4 sierpnia 1952 w Sopocie) – polski poeta, publicysta i urzędnik samorządowy.
Życiorys
Urodził się w rodzinie prawnika Jerzego Pawlaka i księgowej Barbary z domu Jasińskiej[1]. Ukończył II Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku[2]. Studiował także historię na Uniwersytecie Warszawskim (1974–1975) oraz historię filozofii (1975–1980)[3] na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie; studiów nie ukończył[1].
Podczas nauki w szkole średniej uczestniczył w grupie samokształceniowej prowadzonej przez Ludwika Wiśniewskiego. W 1972 został skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na trzyletni okres próby za kolportaż ulotek wzywających do bojkotu wyborów do Sejmu PRL. Współpracował później z redakcjami pism drugiego obiegu („Biuletyn Informacyjny KSS „KOR”” i „Zapis”), współredagował również kwartalnik „Puls”. W trakcie wydarzeń sierpniowych w 1980 uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej, po czym wstąpił do „Solidarności”. Był etatowym pracownikiem związku (przy zarządzie Regionu Mazowsze), m.in. współredaktorem pisma „Głos Wolny” wydawanego w czasie I Krajowego Zjazdu Delegatów w Gdańsku[2]. Po wprowadzeniu stanu wojennego internowano go na okres od grudnia 1981 do lipca 1982. Przebywał w ośrodkach internowania na Białołęce, w Jaworzu i w Darłówku[2][4].
Po zwolnieniu nadal współpracował z wydawnictwami podziemnymi. Współpracował też z Agnieszką Holland nad scenariuszem do filmu biograficznego o Lechu Wałęsie, który to projekt nie został zrealizowany[5]. W latach 80. pracował w miesięczniku „Powściągliwość i Praca”[3].
W 1989 dołączył do redakcji „Gazety Wyborczej”, pracował w niej do 1993[2], w tym od 1991 jako redaktor dodatku „Gazeta o Książkach”. Później do 1997 był zatrudniony w redakcji „Super Expressu[1][3]”. Był także współredaktorem kwartalnika literackiego „Migotania, przejaśnienia”[6], redaktorem naczelnym wydawnictwa Tower Press[1][3] i wiceprezesem wydawnictwa Literatura.net.pl[7].
W czerwcu 2006 objął funkcję doradcy prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza ds. kultury. Od kwietnia 2007 do stycznia 2017 był rzecznikiem prasowym prezydenta Gdańska, pozostał w Urzędzie Miasta Gdańska jako doradca i główny specjalista w kancelarii prezydenta Gdańska[8].
Twórczość literacka
Wiersze zaczął pisać podczas nauki w liceum. W październiku 1972 wziął udział w prowadzonej przez Alinę Kietrys audycji w Radiu Gdańsk, podczas której zaprezentował swoją twórczość[9]. Pierwsze publikacje wydał w 1973 w periodyku „Litery”[1]. Jego dorobek literacki obejmuje około 20 książek, wśród których przeważa poezja. Jego wiersze przekładano na języki angielski, duński, francuski, niemiecki, rosyjski, serbsko-chorwacki i węgierski[6].
Życie prywatne
Żonaty, ma dwóch synów. Przyjaźnił się z Jackiem Kaczmarskim[4].
Odznaczenia i wyróżnienia
W 2011 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[10]. W 2009 otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[11].
W 1983 wyróżniony Nagrodą Fundacji im. Kościelskich. W 2021 został laureatem Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”[12].
Twórczość
Poezja
- Czynny całą dobę (1975)
- Jestem twoim powolnym mordercą (1976)
- Czy jesteś gotów… (1981)
- Obudzimy się nagle w pędzących pociągach (1981)
- Portret wspólny (współautor Marian Terlecki, 1981)
- Trzęsą się portki pętakom (1981)
- Grypsy (1982)
- Brulion wojenny (1983)
- Cztery poematy (1983)
- Wbrew nam (1983)
- *** (1984)
- Każdy z was jest Wałęsą (współautor Marian Terlecki, 1984)
- Powtórka (1984)
- Zmierzch i grypsy (1984)
- Tryptyk o klęsce; Nie jestem poetą (1989)
- Zamiast (1989)
- Kilka słów o strachu (1990)[13]
- Nasze kobiety się starzeją (1995)[14]
- Zmarli tak lubią podróże (1998)[15]
- Strach w moich oczach jest głęboki jak studnia (2002)[16]
- Mroczne tajemnice małych dziewczynek (2012)[17]
- Walizka światła (2016)[18]
- Ale bez rozgrzeszenia (2020)[19]
Proza
- Książeczka wojskowa (1981)[20]
- Zapiski na paczce papierosów (2018)[21]
- Niespodziewany koniec świata (2021)[22]
Wybór wierszy
- Trudny wybór wierszy – Schwierige Gedicht-Auswahl (1987)
- Długie noże, krótkie sukienki (1990)[23]
- Akt personalny: wiersze z lat 70., 80., 90. (1999)[24]
Przypisy
- ↑ a b c d e Antoni Pawlak, wbpg.org.pl [dostęp 2022-10-11] .
- ↑ a b c d Arkadiusz Kazański , Antoni Pawlak, Encyklopedia Solidarności [dostęp 2021-11-06] .
- ↑ a b c d Pawlak Antoni, gedanopedia.pl [dostęp 2022-10-11] .
- ↑ a b Antoni Pawlak, poeta, przyjaciel Jacka Kaczmarskiego m.in. o stanie wojennym, radiogdansk.pl, 13 grudnia 2013 [dostęp 2021-11-06] .
- ↑ Tadeusz Sobolewski , Cannes 2017. Agnieszka Holland: Kiedyś polskie kino miało władzę. Dziś władzy nie mamy, ale mamy dobre kino, wyborcza.pl, 22 maja 2017 [dostęp 2021-11-06] .
- ↑ a b Barbara Blacharska , ALE BEZ ROZGRZESZENIA – Antoni Pawlak, wbpg.org.pl, 2021 [dostęp 2022-10-11] .
- ↑ „Zapiski na paczce papierosów”. Spotkanie z Antonim Pawlakiem, gdansk.pl, 2018 [dostęp 2022-10-11] .
- ↑ Antoni Pawlak po 10 latach przestaje być rzecznikiem prezydenta Gdańska. W zamian Magdalena Skorupka-Kaczmarek, gdansk.pl, 31 stycznia 2017 [zarchiwizowane 2018-04-03] .
- ↑ Antoni Pawlak , Pisanie wierszy było dla mnie wstydliwą sprawą, „Zawsze Pomorze”, Nr 40, 2022, s. 18, ISSN 27203700 .
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 grudnia 2011 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2012 r. poz. 394).
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis, mkidn.gov.pl [zarchiwizowane 2021-10-04] .
- ↑ IV edycja literackiej nagrody Wiatr od morza. Laureatami Pawlak, Huelle, Trzaska, Gregorczyk, Jabłoński, Czaja, gdansk.pl, 27 października 2021 [zarchiwizowane 2021-10-30] .
- ↑ Antoni Pawlak , Kilka słów o strachu (1983–1985), Kraków: Oficyna Literacka, 1990, ISBN 83-85158-05-7, OCLC 26193733 .
- ↑ Antoni Pawlak , Nasze kobiety się starzeją, Kraków: Oficyna Literacka, 1995, ISBN 83-7124-028-7, OCLC 35577454 .
- ↑ Antoni Pawlak , Zmarli tak lubią podrȯże, wyd. 1, Kraków: Oficyna Literacka, 1998, ISBN 83-7124-095-3, OCLC 41451333 .
- ↑ Antoni Pawlak , Strach w moich oczach jest głęboki jak studnia, Gdańsk: Tower Press, 2002, ISBN 83-87342-52-1, OCLC 51845697 .
- ↑ Antoni Pawlak , Mroczne tajemnice małych dziewczynek, Kraków: Oficyna Literacka, 2012, ISBN 83-7124-206-9, OCLC 827741861 .
- ↑ Antoni Pawlak: „Walizka światła”, instytutmikolowski.pl [zarchiwizowane 2017-08-17] .
- ↑ Antoni Pawlak , Ale bez rozgrzeszenia, wyd. 1, Mikołów: Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka, 2020, ISBN 978-83-65250-71-1, OCLC 1204354968 .
- ↑ Książeczka wojskowa, Katalog Biblioteki Narodowej [dostęp 2022-10-11] .
- ↑ Antoni Pawlak , Zapiski na paczce papierosów, Warszawa: Wielka Litera, 2018, ISBN 978-83-8032-239-4, OCLC 1150765144 .
- ↑ Antoni Pawlak , Niespodziewany koniec świata, Warszawa 2021, ISBN 978-83-8032-585-2, OCLC 1288700991 .
- ↑ Długie noże, krótkie sukienki, Katalog Biblioteki Narodowej [dostęp 2022-10-11] .
- ↑ Antoni Pawlak , Akt personalny: wiersze z lat 70., 80., 90., Gdańsk: Tower Press, 1999, ISBN 83-87342-14-9, OCLC 45783252 .
Bibliografia
- Arkadiusz Kazański , Antoni Pawlak, Encyklopedia Solidarności [dostęp 2021-11-06] .
Linki zewnętrzne
- Antoni Pawlak, Polona [dostęp 2021-12-15] .
Media użyte na tej stronie
Baretka Srebrnego Medalu "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis"