Antwerpia

Antwerpia
Antwerpen
Ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo

 Belgia

Region

 Flamandzki

Prowincja

Antwerpia

Dystrykt

Antwerpia

Burmistrz

Bart De Wever

Powierzchnia

204,51 km²

Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość


510 610
2496 os./km²

Nr kierunkowy

03

Kod pocztowy

2000

Plan Antwerpii
Położenie na mapie prowincji Antwerpia
Mapa konturowa prowincji Antwerpia, po lewej znajduje się punkt z opisem „Antwerpia”
Położenie na mapie Belgii
Ziemia51°13′N 4°23′E/51,216667 4,383333
Strona internetowa
Panorama miasta z katedrą
Dworzec kolejowy
Zamek Het Steen

Antwerpia (niderl. Antwerpen, wym. [ˈɑntˌʋɛrpə(n)]; fr. Anvers, wym. [ɑ̃vɛʁs]) – miasto w północnej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w dystrykcie Antwerpia, położone nad Skaldą. Jest drugim co do wielkości ośrodkiem miejskim w Belgii, po regionie stołecznym Brukseli.

Wraz z miastami: Berchem, Berendrecht-Zandvliet-Lillo, Borgerhout, Deurne, Ekeren, Hoboken, Merksem, Wilrijk tworzy aglomerację.

W 2011 roku otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży[1].

Dane ogólne

Centrum przemysłowe, handlowe, finansowe i naukowe, m.in. uniwersytetu (w 2003 roku połączyły się trzy niezależne instytucje o randze uniwersyteckiej), Akademia Sztuk Pięknych, Konserwatorium Królewskie, Instytut Medycyny Tropikalnej, Akademia Morska. Siedziba 40 banków, wielu towarzystw ubezpieczeniowych, spółek akcyjnych, giełdy. W mieście działa polski konsulat honorowy.

Historia

  • pierwsze dane o Antwerpii z VIII wieku
  • prawa miejskie od 1291
  • w XVI wieku najważniejsze i najbogatsze handlowe miasto Europy
  • rok 1531 – założenie pierwszej na świecie giełdy
  • rok 1605 (XVII w.) – pierwsze czasopismo tygodniowe z nowinkami polityczno-handlowymi
  • Akademia Sztuk Pięknych zał. w 1663 r.
  • od połowy XVII wieku do roku 1870 walki religijne
  • regres rozwoju miasta i jego ponowny rozwój po pogłębieniu Skaldy i utworzeniu połączenia z Mozą za pomocą Kanału Alberta
  • w XIX wieku wybudowano port wojenny i twierdzę
  • w 1920 roku w mieście odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie
  • w 1930 roku miasto było organizatorem Wystawy Światowej[2]
  • 4 września 1944 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. W ostatnich miesiącach wojny port w Antwerpii odegrał kluczową rolę w transporcie zaopatrzenia dla sił alianckich w Europie Zachodniej. Z tego powodu był celem dla niemieckich pocisków V-1 i V-2.

Do XV wieku

Dzięki wykopaliskom wiadomo, że zakole rzeki tak jak wiele miast flamandzkich było zamieszkiwane już w czasach rzymskich, czyli w II i III wieku. Antwerpia wyrosła z dwóch osad: aanwerp i Caloes, położonych 500 metrów na południe. Fortyfikacja została zbudowana w VII wieku. W tym samym czasie rozpoczęła się też chrystianizacja tego obszaru. W IX wieku Antwerpia została częścią Lotaryngii.

Pod koniec X wieku Antwerpia została margrabiostwem (prowincją graniczną) Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Granicą była rzeka Skalda. Hrabstwo Flandrii leżało po drugiej stronie rzeki. W XII wieku Święty Norbert ufundował opactwo świętego Michała w Caloes. Kanonicy z małego kościoła, który znajdował się w Caloes przenieśli się na północ i utworzyli nową parafię w kaplicy Naszej Pani, która z czasem została przekształcona w katedrę.

Miasto, które należało wówczas do księstwa Brabancji rozwijało się dość szybko. W XIV wieku Antwerpia stała się najważniejszym centrum handlowym i finansowym zachodniej Europy – zyskała ona tę reputację głównie dzięki portowi morskiemu i wełnie.

W 1356 roku miasto zostało włączone do hrabstwa Flandrii i przez to straciło wiele przywilejów, przeważnie na korzyść Brugii. Pięćdziesiąt lat później fortuna się odwróciła i rozpoczęła się złota era dla Antwerpii – stała się ona ważnym centrum ówczesnego świata. Miasto było centrum handlowym i kulturalnym. najbardziej znane osobistości tej epoki to malarze Quinten Metsys i Pieter Bruegel, drukarz Christophe Plantin, humaniści i naukowcy: Justus Lipsius, Merkator, Rembert Dodoens i Abraham Ortelius.

XVI–XXI wiek

Jednakże druga połowa XVI wieku to polityczno-religijno walka pomiędzy protestantami z północy i katolicką Hiszpanią. Mamy wtedy do czynienia z ikonoklazmem (1566), Hiszpańską Furią (1576) i ostatecznie upadkiem Antwerpii (1585). Po upadku miasta, znalazło się ono ponownie pod rządami Filipa II i północne Niderlandy zamknęły rzekę Skaldę. Z ekonomicznego punktu widzenia była to klęska. Co więcej nie tylko protestanci opuścili miasto, ale także handlarze i elita intelektualna. Miasto, które w 1570 liczyło 100 tys. mieszkańców, w 1590 miało ich tylko 40 tys.

Jednakże miasto rozwijało się kulturalnie do połowy XVII wieku, dzięki malarzom taki jak Rubens, Antoon van Dyck, Jacob Jordaens i Dawid Teniers, rzeźbiarskim rodzinom Quellinów i Verbrugghenów, drukarzom takim jak Jan Moretus itd.

Niewiele działo się pomiędzy rokiem 1650 i XIX stuleciem – rzeka Skalda pozostawała ciągle zamknięta i Antwerpia stała się prowincjonalnym miasteczkiem. Pod rządami Austrii (1715-1792) Józef II próbował siłą uwolnić rzekę, ale plan się nie powiódł. W 1795, pod okupacją francuską, udało się uwolnić rzekę, ale statki natknęły się na angielską blokadę, ponieważ Napoleon Bonaparte uważał port w Antwerpii za pistolet wymierzony w serce Anglii. Choć prawdą było że w tym okresie miasto posiadało dość nowoczesny jak na tamte czasy port, w tym samym czasie kulturalne dziedzictwo było rozgrabiane i niszczone jak nigdy przedtem. Planowano nawet zburzyć katedrę.

Po porażce Napoleona pod Waterloo (1815), Antwerpia na krótko została przyłączona do Północnych Niderlandów i cieszyła się dobrą passą aż do rewolucji belgijskiej w (1830) roku i ponownego zamknięcia Skaldy. Ostatecznie rzeka została otwarta w 1863 roku. Wtedy rozpoczął się trzeci dobry okres dla miasta. Ponowny rozwój ekonomiczny spowodował także rozwój kulturalny i wzrost międzynarodowego znaczenia miasta. W 1993 roku Antwerpia została wybrana na Europejską Stolicę Kultury.

Podczas II wojny światowej Antwerpia została wyzwolona 4 września 1944 przez oddziały brytyjskie. Wraz z miastem został zdobyty wielki port w nieuszkodzonym stanie. Po wyparciu oddziałów niemieckich z ujścia Skaldy i otwarciu drogi do portu, miasto stało się ważnym centrum zaopatrzeniowym dla sił alianckich w Europie Zachodniej. Jako takie było celem ataków rakiet V-2 (w miasto trafiło ponad 1600 tych rakiet, około 50% z wszystkich wystrzelonych które dotarły do celów) i pocisków V-1. Miasto było również celem nieudanej niemieckiej ofensywy w Ardenach w grudniu 1944.

Zabytki i turystyka

Demografia

Ewolucja ludności Antwerpii[3]
RokLudność
169967 000
175542 000
2006461 496

Gospodarka

Jest to największe miasto portowe tego kraju i drugie po Rotterdamie miasto portowe Europy z łącznym przeładunkiem 110 mln ton rocznie, gł. ropa naftowa i rudy metali; kompleks rafinerii, hut. Antwerpia jest największym na świecie ośrodkiem szlifierstwa diamentów (np. na Pelikaanstraat). Ważny ośrodek przemysłowy m.in. do 2010 istniały zakłady General Motors (produkcja m.in. modelu Opel Astra) i Forda, produkcja silników okrętowych, nawozów sztucznych, maszyn, hutnictwo miedzi.

Fragment zniszczeń dokonanych za pomocą rakiety V-2 podczas II wojny światowej w Antwerpii
Antwerpia
Rynek miasta

Transport

Wielki węzeł drogowy (A1, A12, A13, A14), kolejowy, morski (należy – jako wiodący – do ESPO) i lotniczy (międzynarodowy port lotniczy). Sześciopasmowa obwodnica otacza większość centrum miasta i przebiega przez mieszkalne dzielnice Antwerpii.

Miasta partnerskie

Zobacz też

Przypisy

  1. UniaEuropejska.org: Europejskie stolice roku 2011.
  2. Jef Vrelust: Blog 7 Back to the future: de Antwerpse wereldtentoonstellingen (niderl.). W: Media & Nieuws [on-line]. antwerpenmorgen.be, 2021-06-17. [dostęp 2022-07-11].
  3. Dane dla lat 1699 i 1755 za: Pierre Chaunu: Cywilizacja wieku Oświecenia. Warszawa: PIW, 1993, s. 401. ISBN 83-06-02339-0.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Flag of Israel.svg
Flag of Israel. Shows a Magen David (“Shield of David”) between two stripes. The Shield of David is a traditional Jewish symbol. The stripes symbolize a Jewish prayer shawl (tallit).
Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal, created by Columbano Bordalo Pinheiro (1857-1929), officially adopted by Portuguese government in June 30th 1911 (in use since about November 1910). Color shades matching the RGB values officially reccomended here. (PMS values should be used for direct ink or textile; CMYK for 4-color offset printing on paper; this is an image for screen display, RGB should be used.)
Flag of Finland.svg
Flaga Finlandii
Flag of Croatia.svg
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Flag of UNESCO.svg
Flag of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)
Flag of Flanders.svg
Autor: Tom Lemmens, Licencja: CC0
Flag of Flanders (Belgium), the region and community.
OLV-Kathedraal.jpg
Autor: Fuss, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Antwerp's cathedral, and urban smog
Dworzec kolejowy w Antwerpii.jpg
Autor: Trysta2017, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dworzec kolejowy w Antwerpii. zdjęcie wykonane pod koniec 2017
Steen.jpg
Autor: bert76, Licencja: GPL
Het Steen (literally: 'The Stone')
Flag of Antwerp (City).svg
Flag of the Belgian city of Antwerp (Antwerpen - Anvers). Description from FOTW: The municipal flag of Antwerp is made of three horizontal stripes red-white-red (1:3:1).
This boy's dead body, aflame, bears ghastly witness of the horror of the damage done by V-2 on main intersection in... - NARA - 531329.tif
  • Uwagi ogólne: Use War and Conflict Number 1340 when ordering a reproduction or requesting information about this image.
Skyline Antwerpen.jpg
Autor: Rafaël Delaedt (Arafi), Licencja: CC BY-SA 2.5
Skyline van Antwerpen met de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (links) en de Boerentoren (rechts)