Arthur Seyss-Inquart

Arthur Seyss-Inquart
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

22 lipca 1892
Stannern, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

16 października 1946
Norymberga, amerykańska strefa okupacyjna Niemiec

Pełniący obowiązki prezydenta Austrii
de iure
Okres

od 13 marca 1938
do 13 marca 1938

Poprzednik

Wilhelm Miklas

Następca

Anschluss
Karl Renner (1945)

Kanclerz Austrii
Okres

od 11 marca 1938
do 13 marca 1938

Poprzednik

Kurt Schuschnigg

Następca

Anschluss
Karl Renner (1945)

Komisarz Rzeszy w Holandii
Okres

od 1940
do 1944

Poprzednik

Alexander von Falkenhausen (gubernator wojskowy)

Minister spraw zagranicznych Rzeszy
Okres

od 30 kwietnia 1945
do 2 maja 1945

Poprzednik

Joachim von Ribbentrop

Następca

Johann Ludwig Graf Schwerin von Krosigk

podpis
Odznaczenia
Odznaka Złota Partii (III Rzesza)
Krzyż Gdański II Klasy (III Rzesza) Krzyż Zasługi Wojennej I klasy (III Rzesza) Krzyż Zasługi Wojennej II klasy (III Rzesza) Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie (III Rzesza) Medal za Kampanię Zimową na Wschodzie 1941/1942 Medal Pamiątkowy 13 marca 1938 Medal Pamiątkowy 1 października 1938 Krzyż Wojskowy Karola Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Pamiątkowy Węgierski Wojny (wojskowy) Medal Rannych – jednokrotnie ranny (Austro-Węgry)

Arthur Seyss-Inquart, właśc. Arthur Seyss (ur. 22 lipca 1892 w Stannern, zm. 16 października 1946 w Norymberdze) – hitlerowski polityk, namiestnik Rzeszy w Austrii, a później komisarz Rzeszy w Holandii w okresie II wojny światowej. W Norymberdze został uznany za winnego zbrodni przeciwko ludzkości i stracony.

Życiorys

Młodość, I wojna światowa

Pochodząca z Moraw rodzina Seyssów przeniosła się w 1907 roku do Wiednia, gdzie dodali nazwisko stryja Heinricha Rittera von Inquarta. Seyss-Inquart studiował prawo na uniwersytecie w Wiedniu, jednak po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku wstąpił ochotniczo do armii austriackiej i po otrzymaniu przydziału do Strzelców Tyrolskich walczył na frontach w Rosji, Rumunii i Włoszech. Był wielokrotnie ranny i odznaczany za odwagę. Po rekonwalescencji w 1917 roku ukończył studia, zdając przewidziane egzaminy.

Republika Austriacka i Federalne Państwo Austriackie

Po wojnie w 1921 roku rozpoczął praktykę prawniczą i szybko zyskał uznanie w tej dziedzinie. W 1933 roku powołano go do rządu kanclerza Dollfussa. Po jego zamordowaniu 25 lipca 1934 roku Seyss-Inquart został radcą stanu w rządzie Kurta von Schuschnigga.

Anschluss

12 lutego 1938 Hitler wysunął pod adresem Austrii serię żądań znoszących właściwie jej suwerenność, wśród nich znajdowało się również żądanie mianowania Seyss-Inquarta ministrem spraw wewnętrznych (umowa z Berchtesgaden(niem.)). Kanclerz Schuschnigg spełnił jedynie część żądań Hitlera, a jednocześnie ogłosił przeprowadzenie plebiscytu w sprawie przyłączenia Austrii do Niemiec. Spotkało się to z szybką reakcją Hitlera; 11 marca 1938 roku armia niemiecka została postawiona w stan gotowości i otrzymała rozkaz przekroczenia granicy z Austrią, a Schuschnigg razem z rządem podał się do dymisji. Tego samego dnia w nocy prezydent Austrii Wilhelm Miklas mianował Seyss-Inquarta kanclerzem, a już rankiem 12 marca wojska niemieckie wkroczyły do Wiednia. Dzień później Seyss-Inquart, któremu prezydent Wilhelm Miklas przekazał swoje obowiązki – podpisał ustawę o Anschlussie, czyli przyłączeniu Austrii do Niemiec w postaci landu Rzeszy Niemieckiej[1]. Od 15 marca 1938 do 30 kwietnia 1939 pełnił funkcje namiestnika Rzeszy w tak zwanej Marchii Wschodniej (Ostmark), jak nazwano Austrię, ówczesną część Niemiec.

W maju 1938 roku Seyss-Inquart wstąpił do NSDAP. Otrzymał też stopień Gruppenführera SS, a w maju 1939 został ministrem bez teki rządu Rzeszy.

II wojna światowa

Po niemieckiej inwazji na Polskę Seyss-Inquart został zarządcą południowych terenów Polski, a od utworzenia Generalnego Gubernatorstwa w październiku 1939 do maja 1940 r. pełnił funkcję sekretarza stanu (szefa) rządu GG i zastępcy generalnego gubernatora Hansa Franka.

Po zajęciu Belgii i Holandii w maju 1940 roku Hitler mianował Seyss-Inquarta Komisarzem Rzeszy (Reichskommissar) okupowanej Holandii i uczynił odpowiedzialnym za kierowanie administracją cywilną i współpracę gospodarczą z Rzeszą. W okresie tym Holandia wpłacała do kasy Rzeszy 50 milionów marek tytułem kosztów okupacji.

Seyss-Inquarta obarcza się odpowiedzialnością za śmierć około 800 osób na terenie okupowanej Holandii w okresie od objęcia rządów do przejęcia jego uprawnień przez dowództwo wojskowe w lipcu 1944 roku. Jest też odpowiedzialny za usuwanie Żydów z administracji rządowej, prasy i ich prześladowania ekonomiczne. Szacuje się, że ze 140 000 Żydów zamieszkujących przed wojną Holandię przeżyło około 13 500.

Proces norymberski

Na procesie norymberskim Seyss-Inquartowi postawiono zarzuty „spiskowania w celu dokonania zbrodni przeciw pokojowi”, „planowania i podżegania do wojny i agresji”, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciw ludzkości. Uznano go winnym wszystkich zarzutów z wyjątkiem pierwszego i skazano na karę śmierci przez powieszenie. Amerykańskie gazety okrzyknęły go mianem „konia trojańskiego nazistów”. Psycholog więzienny Gustave Gilbert podczas swoich badań na osadzonych ustalił ich iloraz inteligencji (IQ) – Seyss-Inquart miał wynik 141 (drugi najwyższy wśród oskarżonych)[2]. Jego ostatnie słowa brzmiały: „Mam nadzieję, że ta egzekucja to ostatnia tragedia podczas drugiej wojny światowej i że nauką płynącą z wojny będzie pokój i zrozumienie, które powinny istnieć wśród ludzi. Wierzę w Niemcy”. Wyrok wykonano 16 października 1946 roku.

Przypisy

  1. „Gazeta Kościerska” 15 marca 1938, s. 3.
  2. Joe Heydecker, Johannes Leeb, Trzecia Rzesza w świetle Norymbergi. Bilans tysiąca lat, Warszawa 1979. s. 113.

Bibliografia

Poprzednik
Szef rządu Generalnego Gubernatorstwa
1939–1941
Następca
Josef Bühler

Media użyte na tej stronie

AUT Karl-Truppenkreuz BAR.svg
Baretka Krzyża Wojskowego Karola – Austro-Węgry. (Karl-Truppenkreuz)
Hitler portrait crop (colorized).jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 183-H1216-0500-002 / CC-BY-SA
Portrait of Adolf Hitler.
DEU KVK 1 Klasse BAR.svg
Baretka: Wojenny Krzyż Zasługi I Klasy (III Rzesza).
Defendants in the dock at nuremberg trials.jpg
View of the defendants in the dock at the International Military Tribunal trial of war criminals in Nuremberg, Bavaria, Germany.
Планка Золотой партийный знак НСДАП.svg
Планка Золотой партийный знак НСДАП
HUN Great War Commemorative Medal (combat) BAR.svg
Autor: Mboro, Licencja: CC0
Baretka: Medal Pamiątkowy za Wielką Wojnę z Mieczami i Hełmem (Magyar Háborús Emlékérem a kardokkal és sisakkal) – Królestwo Węgier.
AUT KuK Kriegsbande schwertern-gold BAR.svg
Baretka: Wstążka Wojenna (Kriegsbande) z okuciem złotych mieczy dla odznaczeń austro-węgierskich (m.in.: Militär-Verdienstkreuz; Militär-Verdienstmedaille (Signum Laudis); Franz-Joseph-Orden; Tapferkeitsmedaille).
DEU KVK 2 Klasse BAR.svg
Baretka: Wojenny Krzyż Zasługi II Klasy (III Rzesza).
AustriaCoA-1918.svg
A reconstruction of the proposoal for a Austrian coat of arms composed by chancellor Renner for use in the peace negotiations after World War I.
Austria Bundesadler.svg
Coat of arms of Austria: Coat of arms of Austria, depicting the black eagle. (Not official Version with several mistakes in colours, dimensions and other.)
DEU Ostmedaille BAR.svg
Baretka: Medal za Kampanię Zimową na Wschodzie 1941/42 – III Rzesza.
Ribbon of Danzig Cross.svg
Gdański Krzyż, baretka Krzyża II Klasy.
Anschluss Medal Bar.PNG
Autor: Realismadder, Licencja: CC-BY-SA-3.0
The ribbon bar for the Anschluss medal, awarded to German military personnel, German officials, Austrian members of the NSDAP and other austrians who participated in the annexation (Anschluss) of Austria in March 1938.
Österreich-Wappen (1934-1938).svg
(c) David Liuzzo, CC-BY-SA-3.0
  • Bildbeschreibung: Wappen Österreichs 1934-1938
  • Fotograf/Zeichner: David Liuzzo
  • Datum: 29.April 2006
  • andere Versionen: ...
Arthur Seyss-Inquart (cropped).jpg
Autor: NieznanyUnknown author, Licencja: CC BY-SA 4.0
Portret van Dr. Arthur Seyss-Inquart, Oostenrijker, door Hitler als Reichskommissar benoemd in Nederland.
  • 1940-1945
DEU Sudetenland Medal.jpg
Autor: Smat, Licencja: CC BY-SA 3.0
Baretka Medalu Pamiątkowego 1 października 1938
DEU Ehrenkreuz des Weltkrieges Frontkaempfer BAR.svg
Baretka: "Krzyż Honoru za Wojnę 1914/1918" (Niemcy, III Rzesza) – dla Frontowców (z mieczami).