Artur Radziwiłł
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska | dowódca kompanii |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Artur książę Radziwiłł na Nieświeżu herbu Trąby (ur. 10 stycznia 1901 w Sichowie, zm. 13 września 1939 pod Ołtarzewem) – polski ziemianin, ostatni właściciel Rytwian (od 1927), porucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Macieja Mikołaja Radziwiłła i Róży z Potockich. Ukończył Gimnazjum im. Św. Stanisława w Warszawie. W 1920 roku wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego. W szeregach 4 pułku piechoty Legionów walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Został odznaczony Krzyżem Walecznych. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 marca 1920, a na stopień porucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 13. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[1].
Po zakończeniu wojny zarządzał dobrami rodzinnymi, potem prowadził interesy w Indochinach. W 1927 pojął za żonę Krystynę Broel-Plater herbu Plater, w wyniku podziału ojcowizny uposażony Rytwianami. Małżeństwo doczekało się 3 dzieci: Joanny Marii, Macieja Mikołaja i Róży Gabrieli.
W czasie kampanii wrześniowej dowodził 2. kompanią strzelecką 2 pułku piechoty Legionów. Walczył pod Borową Górą, zginął pod Ołtarzewem. Pochowany został w zbiorowym grobie. W 1940 szczątki ekshumowano i przeniesiono do mogiły rodzinnej w klasztorze pokamedulskim Pustelni Złotego Lasu w Rytwianach. W latach 50. XX wieku na miejscu śmierci księcia ustawiono tablicę pamiątkową.
W 1990 w Rytwianach ostatni Prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski wręczył rodzinie Order Virtuti Militari[2]. Odznaczenia bojowe Artura Radziwiłła rodzina przekazała zarządcy klasztoru w Rytwianach i obecnie są eksponowane w gablocie przy rodzinnym grobowcu.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari – pośmiertnie 29 września 1939 przez dowódcę Armii „Łódź” i Armii „Warszawa” gen. Juliusza Rómmla[3]
- Krzyż Walecznych „za czyny męstwa i odwagi wykazane w bojach toczonych w latach 1918-1921”
Przypisy
- ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 521.
- ↑ Kiljański 2009 ↓, s. 80.
- ↑ Rómmel 1958 ↓, s. 391.
Bibliografia
- Józef Kiljański. Wrześniowe boje 1939 r. w rejonie Ożarowa–Ołtarzewa: próba rekonstrukcji wypadków na podstawie dostępnych lektur. „Przegląd Pruszkowski”. 1, 2009.
- Juliusz Rómmel: Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1958.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.
Linki zewnętrzne
- Strona szkoły podstawowej w Ożarowie Mazowieckim. sp.ozarow.mazowiecki.ids.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-03-23)].
- Wzmianka na stronie poświęconej VII Obwodowi "Obroża" Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej. ibprs.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)].
- Genealogia postaci w serwisie p. M. J. Minakowskiego
Media użyte na tej stronie
Baretka: Krzyż Walecznych (1920).
Naramiennik porucznika Wojska Polskiego (1919-39).