Azydek sodu
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wzór sumaryczny | NaN3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Masa molowa | 65,01 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wygląd | biały lub prawie biały, krystaliczny proszek lub kryształy[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
PubChem | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Inne aniony | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Inne kationy | azydek ołowiu, azydek miedzi, azydek litu | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Podobne związki | azotek sodu | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
Azydek sodu, NaN
3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy azydków, sól azotowodoru i sodu.
Występuje w postaci białego proszku lub kryształów o gęstości 1,8 g/cm³. Rozpuszczalny w wodzie, gdzie powoli hydrolizuje do toksycznego azotowodoru HN
3 (także podczas reakcji z silnymi kwasami). Jest toksyczny.
Azydek sodu można otrzymać w dwuetapowej reakcji[4]:
- 2Na + 2NH
3 → 2NaNH
2 + H
2- NaNH
2 + N
2O → NaN
3 + H
2O - NaNH
Stosowany jest w syntezie organicznej, np. do otrzymywania azydków alkilowych w reakcji z halogenkami alkilowymi[a], w produkcji materiałów wybuchowych, a także jako czynnik generujący gaz w poduszkach powietrznych.
Ze względu na bardzo dużą toksyczność wobec mikroorganizmów, w praktyce laboratoryjnej azydek sodu (w stężeniu rzędu 0,1%) wykorzystywany jest do zabezpieczania roztworów buforowych i in. przed rozwojem pleśni i bakterii.
Zobacz też
Uwagi
- ↑ W preparatyce organicznej azydek sodu często jest zastępowany trudniej dostępnym azydkiem litu ze względu na znacznie lepszą rozpuszczalność LiN
3 w rozpuszczalnikach organicznych.
Przypisy
- ↑ a b c Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4 .
- ↑ a b Azydek sodu (nr 438456) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski.
- ↑ a b Azydek sodu (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
- ↑ Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, ISBN 83-01-06542-7, OCLC 835889201 .[potrzebny numer strony]
Media użyte na tej stronie
The "fire diamond" as defined by NFPA 704. It is a blank template, so as to facilitate populating it using CSS.
Symbol of pollutants to the environment, according to the directive 67/548/EWG of 'European Chemicals Bureau (European Chemicals Agency).
Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS) pictogram for toxic substances
Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS) pictogram for environmentally hazardous substances