Biegus arktyczny
Calidris melanotos[1] | |||
(Vieillot, 1819) | |||
![]() Biegus arktyczny w szacie godowej | |||
![]() Biegus arktyczny w szacie spoczynkowej | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | biegus arktyczny | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() lęgowiska przeloty zimowiska |
Biegus arktyczny[4] (Calidris melanotos) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie wyróżnia się podgatunków[2][5]. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Występowanie
Zamieszkuje tundrę od Półwyspu Jamalskiego w Rosji na wschód po zachodnie wybrzeża Zatoki Hudsona w Kanadzie. Zimuje głównie w środkowej i południowej części Ameryki Południowej, rzadziej w południowo-wschodniej Australii, na Tasmanii i Nowej Zelandii, rzadko na Hawajach.
Do Polski zalatuje – do 2018 roku stwierdzono go 113 razy (obserwowano łącznie 123 osobniki)[6].
Morfologia
- Wygląd
- Obie płci ubarwione identycznie, jednak samiec znacznie większy od samicy[7]. W szacie godowej pióra na wierzchu ciała są ciemnobrązowe z płowymi brzegami. Szyja, wole i góra piersi ciemnobrązowe z jasnymi plamami. Spód ciała i podgardle białe. W szacie spoczynkowej wierzch ciała jaśnieje, a pokrywają go ciemne plamy.
- Wymiary średnie[2]
- długość ciała 19–23 cm
rozpiętość skrzydeł 37–45 cm
masa ciała: samce 45–126 g, samice 31–97 g
Ekologia i zachowanie
- Biotop
- Suche obszary tundry. Zimą morskie wybrzeża.
- Gniazdo
- Na ziemi.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w czerwcu–lipcu 4 jaja.
- Wysiadywanie
- Jaja wysiadywane są przez okres około 22 dni przez samicę. Samiec strzeże wysiadującej samicy. Samce często opuszczają partnerkę tuż przed wylęgiem, ale niekiedy biorą udział w opiece nad pisklętami.
- Pożywienie
- Bezkręgowce.
Status i ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje biegusa arktycznego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2006 roku, zawiera się w przedziale 25–100 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny[3].
W Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą[8].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Calidris melanotos, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
- ↑ a b c Van Gils, J., Wiersma, P., Christie, D.A. & Kirwan, G.M.: Pectoral Sandpiper (Calidris melanotos). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-27].
- ↑ a b Calidris melanotos, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Arenariinae Stejneger, 1885 (1840) - biegusy (wersja: 2020-01-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-28].
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sandpipers, snipes, coursers. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-28]. (ang.).
- ↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 35. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2018. „Ornis Polonica”. 60, s. 125–160, 2019.
- ↑ Pectoral sandpiper. [w:] New Zealand Birds Online [on-line]. [dostęp 2020-04-28]. (ang.).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania audio i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Pectoral Sandpiper. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-04-28]. (ang.).
Media użyte na tej stronie
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Autor: Benjamint444, Licencja: GFDL 1.2
Pectoral Sandpiper on Floreana island, Galapagos
Autor: Cephas, Licencja: CC BY-SA 4.0
Geographical distribution of Pectoral sandpiper.