Bingu wa Mutharika

Bingu wa Mutharika
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

24 lutego 1934
Thyolo

Data i miejsce śmierci

5 kwietnia 2012
Lilongwe

3. Prezydent Malawi
Okres

od 24 maja 2004
do 5 kwietnia 2012

Przynależność polityczna

Demokratyczna Partia Postępowa

Poprzednik

Bakili Muluzi

Następca

Joyce Banda

Bingu wa Mutharika (ur. 24 lutego 1934 w Thyolo, zm. 5 kwietnia 2012 w Lilongwe[1]) – ekonomista i polityk, prezydent Malawi w latach 2004–2012, od 31 stycznia 2010 do 31 stycznia 2011 przewodniczący Unii Afrykańskiej.

Życiorys

Studiował ekonomię na Uniwersytecie w Delhi (Indie), później obronił doktorat na Pacific Western University w Los Angeles (USA). Odbył także wiele kursów na uczelniach całego świata, m.in. w Ugandzie, Szwecji i USA.

W latach 60. pracował w służbie rządowej Malawi i Zambii, następnie przez wiele lat związany z ONZ i jego agendami. W latach 1991-1997 sekretarz generalny Zjednoczonego Rynku Wschodniej i Południowej Afryki.

Działał w opozycji wobec rządów Partii Kongresowej Malawi, do początku lat 90. zmuszony do przebywania na emigracji. Współtwórca Zjednoczonego Frontu Demokratycznego, zwycięskiej partii w pierwszych wyborach wielopartyjnych w Malawi (1994); odszedł z Frontu po konflikcie z prezydentem Bakili Muluzi i stanął na czele Zjednoczonej Partii (1997). Poniósł w 1999 porażkę w wyborach prezydenckich (na drugą kadencję został wybrany Muluzi)[2].

Po 1999 współpracował ponownie z Muluzi, był m.in. zastępcą gubernatora Banku Rezerw Malawi oraz ministrem rozwoju i planowania gospodarczego. W maju 2004 został wybrany na następcę prezydenta Muluzi (zaprzysiężony 24 maja 2004). W 2005 ponownie wszedł w konflikt z Muluzim i opuścił szeregi Zjednoczonego Frontu Demokratycznego, zakładając własną partię, Demokratyczną Partię Postępową (DPP). W wyborach w 2009 uzyskał reelekcję na stanowisku prezydenta. W czasie pierwszej kadencji prezydenckiej zyskał uznanie za zarządzanie gospodarką, sprawne pozyskiwanie pomocy finansowej od zagranicznych donatorów oraz rozwój rolnictwa, w tym program subsydiowania upraw rolnych. Jednakże, począwszy od lat 2010–2011 sytuacja gospodarcza kraju zaczęła ulegać pogorszeniu[2].

W 2011 wszedł w konflikt dyplomatyczny z Wielką Brytanią, po wycieku poufnych materiałów, w których został określony jako "autokratyczny" i "nietolerujący krytyki". W rezultacie, w kwietniu 2011 wydalił z kraju wysokiego przedstawiciela Wielkiej Brytanii, na co ta odpowiedziała zerwaniem wszelkich kontaktów dyplomatycznych i przerwaniem pomocy finansowej dla Malawi[2].

Styl rządów Muthariki wywołał krytykę ze strony opozycji, która oskarżyła go o tłumienie demokracji i złe zarządzanie gospodarką państwa. W lipcu 2011 w stolicy doszło do antyrządowych protestów przeciwko rosnącym cenom paliw i żywności oraz pogarszającej się sytuacji życiowej. W rezultacie użycia ostrej amunicji przez służby bezpieczeństwa zginęło wówczas co najmniej 19 osób, co jeszcze bardziej spotęgowało krytykę pod adresem prezydenta[2].

5 kwietnia 2012 prezydent Mutharika zmarł w stolicy kraju Lilongwe na atak serca[1]. Jego śmierć wywołała zaskoczenie i zdezorientowanie w kręgach władzy. Zgodnie z konstytucją, sukcesja po zmarłym prezydencie przypadała bowiem wiceprezydent Joyce Bandzie, która w 2010 została wydalona z partii rządzącej z powodu sporu o sukcesję, a rok później założyła własne ugrupowanie polityczne, zostając ostrym krytykiem polityki prezydenta Muthariki.

Ciało zmarłego prezydenta zostało przewiezione w celu wykonania badań do RPA, co jednak początkowo tłumaczone było podjęciem dalszego leczenia. Jego śmierć została oficjalnie potwierdzona i podana do wiadomości publicznej dopiero 7 kwietnia 2012. Zwłoka w tej sprawie wywołała obawy o przebieg procesu sukcesji władzy. O zastosowanie porządku konstytucyjnego zaapelowały władze dwóch największych zagranicznych donatorów Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, przedstawiciele wojska, policji, wymiaru sprawiedliwości, opozycji oraz cześć członków obozu rządzącego[3][4]. 7 kwietnia 2012 Joyce Banda została oficjalnie zaprzysiężona na stanowisku nowego prezydenta Malawi, a w kraju ogłoszono 10-dniową żałobę narodową[4][5].

Bingu wa Mutharika był autorem wielu publikacji, w tym książek:

  • Towards Multinational Economic Cooperatives in Africa (1972)
  • One Africa One Destiny: Towards Democracy, Good Governance and Development (1995)
  • Out of Poverty: The Resumption of Economic Growth in Malawi (2003)
  • Mabizinesi Aphindu (2003)
  • The Sharing of Power: Transition to Multiparty Democracy in Malawi (w rękopisie)

Przypisy

  1. a b "Zmarł prezydent Malawi. Zwłoki zabalsamują". tvn24.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-10)]., tvn24.pl, [dostęp=2012-04-06]
  2. a b c d Obituary: Bingu wa Mutharika, Malawi's president (ang.). BBC News, 7 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-08].
  3. Alarm over delay in swearing in new Malawi leader (ang.). Reuters, 6 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-08].
  4. a b Women's activist Banda becomes Malawi's president (ang.). Reuters, 7 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-08].
  5. Joyce Banda sworn in as new Malawi president (ang.). BBC News, 7 kwietnia 2012. [dostęp 2012-04-08].

Media użyte na tej stronie

Flag of the President of Malawi.svg
The Flag of the President of the Republic of Malawi. A yellow lion passant langued and armed black and below it a yellow scroll reading MALAWI on a field of red.
Bingu Wa Mutharika - World Economic Forum on Africa 2008.jpg
Autor: World Economic Forum, Licencja: CC BY-SA 2.0

CAPE TOWN/SOUTH AFRICA, 4JUN08 - Bingu Wa Mutharika, President of Malawi, captured during the Opening Plenary of the World Economic Forum on Africa 2008 in Cape Town, South Africa, June 4, 2008.

Copyright World Economic Forum/Eric Miller, (mailto:emiller@iafrica.com)