Bitwa o Mosul (2014)
Wojna w Iraku (2014–2017) | |||
![]() Mosul | |||
Czas | |||
---|---|---|---|
Miejsce | |||
Terytorium | |||
Przyczyna | działalność islamistów | ||
Wynik | zajęcie miasta przez ISIS | ||
Strony konfliktu | |||
| |||
Dowódcy | |||
| |||
Siły | |||
| |||
Straty | |||
| |||
36°20′14″N 43°08′09″E/36,337222 43,135833 |
Bitwa o Mosul – szturm sunnickich ekstremistów z ugrupowania Państwo Islamskie (ISIS) oraz bojowników z dawnej Partii Baas na dwumilionowe, drugie co do wielkości miasto Iraku, bronione przez armię rządową, rozpoczęty 5 czerwca 2014. Po kilku dniach walk miejskich, siły bezpieczeństwa poddały miasto.
Przebieg walk
W dniu 5 czerwca 2014 ISIS dokonało ataku na Mosul, drugie co do wielkości miasto kraju. Szturm nastąpił od strony zachodniej i te sektory stolicy muhafazie Niniwa zostały bez większych problemów zajęte przez islamistów[1]. W pierwszej fazie bitwy pociski moździerzowe spadły na dzielnicę Tink, na zachodzie Mosulu, zabijając 40 osób[2]. W międzyczasie pięciu zamachowców przeprowadziło operację w południowym sektorze miasta, wysadzając się w wojskowym magazynie broni. W wyniku eksplozji zginęło 11 żołnierzy. Liczbę operujących w Mosulu dżihadystów oceniano na 1,5 tys. Podczas dwóch dni ciężkich walk śmierć poniosło 54 ekstremistów, 28 żołnierzy i policjantów oraz siedmiu cywilów[3][4].
W dniach 6-8 czerwca 2014 podczas ostrzeliwania dzielnic mieszkalnych śmierć poniosło 30 cywilów[5]. Punktem kulminacyjnym walk okazał się wieczór 9 czerwca 2014, kiedy to 2. Dywizja Piechoty i 3. Dywizja Zmotoryzowana irackiej armii uciekła z dwumilionowego Mosulu. Dzięki temu dżihadyści zdobyli budynek władz miasta i prowincji przy użyciu broni maszynowej i ręcznych granatników (RPG). Rebelianci atakowali również posterunki policyjne, uwalniając łącznie 2,4 tys. tamtejszych aresztowanych. Miasto zostało zdobyte przez ekstremistów w południe 10 czerwca 2014. Rebelianci kontrolowali również port lotniczy Mosul, przechwytując tamtejsze śmigłowce[6]. Bitwa ta uznawana jest za jedną z największych klęsk wojsk irackich w historii. Około 1000 bojowników ISIS pokonało 30 000 żołnierzy irackich sił bezpieczeństwa[7].
Konsekwencje
Po zajęciu Mosulu, z którego uciekło pół miliona cywilów, dżihadyści uprowadzili z tureckiego konsulatu 48 osób w tym konsula generalnego i członków tureckich sił specjalnych. Napastnicy uprowadzili też 29 tureckich kierowców ciężarówek, którzy dostarczali paliwo do elektrowni w Mosulu. Po dwóch dniach kierowcy zostali uwolnieni. W rękach islamistów znalazło się również 40 indyjskich pracowników budowlanych przebywających w Mosulu na tureckim kontrakcie. Ponadto rebelianci splądrowali magazyny z bronią, zajmując duże ilości dostarczonego przez Stany Zjednoczone sprzętu wojskowego. Terroryści rzekomo[8] zrabowali również z siedziby oddziału banku centralnego 500 miliardów dinarów, czyli równowartość 429 mln dolarów. Podejrzewa się także, iż obrabowali oni kilkanaście innych banków w mieście[9][10]. Oznaczało to by, iż ISIS stał się najbogatszą organizacją terrorystyczną w historii, gdyż budżet samej Al-Ka’idy wahał się od 70 do 400 mln dolarów[11].
W trakcie walk dżihadyści dokonywali egzekucji na pojmanych członkach irackich sił bezpieczeństwa oraz dopuszczali się gwałtów na kobietach. Osoby oswobodzone z więzień były wcielane w szeregi islamistycznych bojówek[5]. Ekstremiści uchwalili na terenie Mosulu obowiązywanie prawa szariatu, jednak pod wpływem innych grup bojowych, dekret ten został uchylony 13 czerwca 2014[12]. Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Navanethem Pillay, podała, że dżihadyści rozstrzelali także 13 imamów za odmowę deklaracji lojalności wobec ISIS[13].
Athil an-Nudżajfi, gubernator prowincji Niniwa, po zakończeniu bitwy o Mosul oskarżył dowódców wojskowych, iż nakazali podległym oddziałom rezygnację z walki i ucieczkę z pola bitwy. Gubernator zażądał osądzenia ich w sądzie wojskowym. Samorządowiec stwierdził również, że Mosulu nie zajęło same ISIS ale również plemienne milicje, sympatyzujące z terrorystami[14].
Natomiast premier Nuri al-Maliki poprosił o zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia parlamentu i ogłoszenie stanu wyjątkowego[15]. Po uprowadzeniu Turków, na wniosek Ankary, 11 czerwca 2014 odbyło się nadzwyczajne spotkanie ambasadorów przy NATO. Turcja zagroziła podjęciem „niezbędnych działań” w przypadku skrzywdzenia zakładników. Pomoc dla Iraku zaaferowały Stany Zjednoczone. Z kolei Premier Nuri al-Maliki zapewnił, że Irakijczycy rozwiążą kryzys „na własną rękę i niezależnie od kogokolwiek”. Zapowiedział, że odbuduje iracką armię z pomocą ochotników, a także zagroził surowymi karami dezerterom oraz wyższym rangą wojskowym i urzędnikom, którzy opuszczą swoje stanowiska[16]. W międzyczasie zebrała się również Rada Bezpieczeństwa ONZ, która potępiła działania dżihadystów. Sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon wezwał wspólnotę międzynarodową do zjednoczenia się na rzecz Iraku, „wyrażenia solidarności z Irakiem, który stoi w obliczu poważnego wyzwania w obszarze bezpieczeństwa”[17].
Kilka dni po zakończeniu bitwy o Mosul, radykalni islamiści ustąpili na rzecz basistowskiej Armii Naszkbandi, kierowanej przez byłego wiceprezydenta Izzata Ibrahima ad-Duriego. Byli oficerowie za administracji rządów Saddama Husajna, przejęli funkcje administracyjne i policyjne w mieście, jak i później w Tikricie. Gubernatorem Mosulu obwołano byłego generała z partii Baas – Azhara al-Ubejdiego, z kolei zarządcą Tikritu, które padło 11 czerwca 2014[18].
29 czerwca 2014, Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie ogłosiło powstanie kalifatu pod nazwą „Państwo Islamskie” (IS; „Islamic State”) na ziemiach przez siebie kontrolowanych. Duży wpływ na powstanie kalifatu miało zajęcie Mosulu, głównego miasta kontrolowanego przez dżihadystów w Iraku[19].
12 lipca 2014 Państwo Islamskie, rozpoczęło nabór do „Islamskiej Policji”. Opublikowali również zdjęcia, na których członkowie ugrupowania dystrybuowali żywność dla mieszkańców miasta[20]. 18 lipca 2014 dżihadyści dali chrześcijanom z Mosulu dwudniowe ultimatum na opuszczenie miasta. Rebelianci dali także trzy wyjścia chrześcijanom – przejście na islam, płacenie podatku religijnego albo ścięcie[21]. Po upływie ultimatum ekstremiści zniszczyli m.in. liczący 1800 lat kościół w Mosulu. Pod koniec lipca 2014 islamiści zdewastowali także Grobowiec Jonasza oraz mauzolea i meczety[22]. 20 lipca 2014 irackie lotnictwo dokonało nalotu na dzielnicę Wihda w Mosulu w wyniku czego śmierć poniosło dziewięć osób, a dwa dni później na Ba'adż, gdzie zginęło pięć cywilów[23].
W sierpniu 2014 roku Państwo Islamskie rozpoczęło szeroko zakrojoną operację w prowincji Niniwa na ziemiach zamieszkiwanych przez Kurdów, jezydów oraz chrześcijan. W czasie walk, sunniccy rebelianci zajęli największą w Iraku zaporę wodną na Tygrysie pod Mosulem. Postępy islamistów i czystki dokonywane na cywilach spowodowały interwencję lotniczą Stanów Zjednoczonych na północy Iraku, dzięki czemu kurdyjskie siły peszmergów dokonały ataku na dzielnice Mosulu zajmowane przez dżihadystów.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ ISIS Activity in Mosul and Beyond. Institute for the Study of War, 2014-06-11. [dostęp 2014-06-21]. (ang.).
- ↑ ISIS Launches Major Multi-Front Assault. Institute for the Study of War, 2014-01-08. [dostęp 2014-06-14]. (ang.).
- ↑ Heavy clashes, suicide bombings kill 36 in north Iraq. Rappler, 2014-06-07. [dostęp 2014-06-17]. (ang.).
- ↑ At least 59 Iraqis killed in Mosul violence. Albawaba News, 2014-06-07. [dostęp 2014-06-17]. (ang.).
- ↑ a b ONZ: radykałowie gwałcą i mordują, a wojsko ostrzeliwuje miasta. tvn24.pl, 2014-06-13. [dostęp 2014-06-20]. (pol.).
- ↑ Sunni Militants Drive Iraqi Army Out of Mosul. Albawaba News, 2014-06-07. [dostęp 2014-06-17]. (ang.).
- ↑ Ofensywa Iraku na Mosul. To będzie Stalingrad dżihadu?. wp.pl, 2016-04-21. [dostęp 2016-04-21]. (pol.).
- ↑ Chcą obrzezać dziewczynki, ukradli z banku 400 mln dolarów? Legendy o dżihadystach. TVN24, 2014-07-25. (ang.).
- ↑ Terriost Group Isis Loots $429 Million Dollars of Fiat and Gold Bullion From Mosul Central Bank. ETF Daily News, 2014-06-12. [dostęp 2014-06-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-17)]. (ang.).
- ↑ 40 Indian Workers kidnapped by Sunni Militants in Mosul, Iraq. Bihar Prabha, 2014-06-18. [dostęp 2014-06-24]. (ang.).
- ↑ Islamiści w Iraku „okradli bank centralny”. Stali się „najbogatszymi terrorystami świata"?. tvn24.pl, 2014-06-13. [dostęp 2014-06-20]. (pol.).
- ↑ Situation Report: 18 June, 2014. Institute for the Study of War, 2014-06-18. [dostęp 2014-06-26]. (ang.).
- ↑ ONZ: ISIL w Iraku prawie na pewno dopuszcza się zbrodni wojennych. tvn24.pl, 2014-06-17. [dostęp 2014-06-24]. (ang.).
- ↑ ISIS just outside Samarra and Iran presents its support to Iraq". Al Hurra, 2014-06-11. [dostęp 2014-06-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-06-20)]. (arab.).
- ↑ Na północy Iraku rządzą dżihadyści. Premier chce stanu wyjątkowego. tvn24.pl, 2014-06-10. [dostęp 2014-06-20]. (pol.).
- ↑ Nadzwyczajne spotkanie NATO ws. Iraku. USA zapowiadają pomoc. tvn24.pl, 2014-06-11. [dostęp 2014-06-20]. (pol.).
- ↑ Rada Bezpieczeństwa murem za Bagdadem. Potępia islamistów w Iraku. tvn24.pl, 2014-06-12. [dostęp 2014-06-20]. (pol.).
- ↑ Maliki asks for US help as ISIS expands in Iraq. Al-Monitor, 2014-06-13. [dostęp 2014-06-24]. (ang.).
- ↑ „Deklaracja ISIL to zagrożenie dla wszystkich państw”. TVN24, 2014-06-30. [dostęp 2014-07-01]. (pol.).
- ↑ Iraq Situation Report: July 10, 2014. Institute for the Study of War Iraq, 2014-07-12. [dostęp 2014-08-13]. (ang.).
- ↑ Iraq Situation Report: July 18, 2014. Institute for the Study of War Iraq, 2014-07-18. [dostęp 2014-08-13]. (ang.).
- ↑ ISIS burns 1,800-year-old church in Mosul. Al Arabiya, 2014-07-19. [dostęp 2014-08-13]. (ang.).
- ↑ Iraq Situation Report: July 20, 2014. Institute for the Study of War Iraq, 2014-07-20. [dostęp 2014-08-13]. (ang.).
Media użyte na tej stronie
Autor: Urutseg, Licencja: CC0
Iraq physical map, parameters equal to File:Iraq location map.svg
Variant of the jihadist black flag. This particular version is used by the "Islamic State of Iraq" and by al-Shabaab in Somalia. It shows the shahada in an arrangement that includes the image of the historical "seal of Muhammad" (more precisely, the "seal" design is based on a 1980s facsimile of Ottoman era copies of letters written and sealed by Muhammad, in which the copyists had manually inked the seal impression; the jihadist flags seen in press photographs do not show the seal as circular but in a slightly irregular shape that faithfully mimicks one particular such specimen; see w:seal of Muhammad for details).
Also note that the representation of this seal formerly uploaded to commons but since deleted is merely a graphist's "fictionalisation" of what the seal might have looked like; the actual artefact on exhibit as the "seal of Muhammad" in Istanbul is rectangular)Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Abstract crossed rifles symbol on sunburst
Former Iraqi flag, used from 1991 to 2004.
The Tigris River as it flows through Mosul, Iraq, as seen from a UH-60 Blackhawk from the 101st Airborne Division (Air Assault), 9th Aviation Battalion, A Company, June 16, 2003 during Operation Iraqi Freedom. U.S. Army photo by Sgt. Michael Bracken.