Byczyna (Jaworzno)
część miasta Jaworzna | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
W granicach Jaworzna | 1 lutego 1977[1] |
SIMC | 0991500 |
Plan![]() | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Byczyna – dzielnica miasta Jaworzna. Położona w południowo-wschodniej części miasta. Od północy graniczy z dzielnicą Jeziorki, od wschodu z dzielnicami: Koźmin oraz Cezarówka, od południa z dzielnicą Jeleń, z południowego zachodu graniczy z dzielnicami: Stara Huta oraz Bory.
Przez tę dzielnicę przepływa potok Byczynka, znajduje się tu Góra Pietrusowa mierząca 305 m n.p.m.
Przez tę dzielnicę przebiega droga krajowa nr 79, łącząca Warszawę z Bytomiem.
Nazwa
Nazwa dawnej wsi Byczyna pochodzi od potocznego słowa – byczyna, gwarowo brzmiącego bycina, które oznaczało miejsce wypasu i hodowli bydła. Jednak nie było to całkowicie zwyczajne miejsce hodowli, gdyż nazwa wiązała się z faktem, że na początku swych dziejów Byczyna była osadą książęcych służebników – hodowców bydła i koni[2].
Historia
Pierwsza wzmianka pisana o Byczynie pochodzi z bulli papieża Grzegorza IX z 26 maja 1229 r., w której papież bierze pod opiekę posiadłości zakonu benedyktynów w Tyńcu koło Krakowa. Wśród wielu innych miejscowości wówczas wymienionych znajduje się też – "de Bycina”, którą zidentyfikowano, jako wieś Byczyna pod Chrzanowem. Istnienie Byczyny oraz jej przynależność do zakonu tynieckiego została również potwierdzona w przywileju Pawła z Przemankowa biskupa krakowskiego z 15 maja 1287 r[3].
Nazwę miejscowości w zlatynizowanej formie Biczina wymienia także w latach 1470-1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[4].
Według rozgraniczania z 1527 r. Byczyna była własnością biskupów krakowskich i wchodziła w skład klucza sławkowskiego[5].
W okresie międzywojennym, ze względu na silne wpływy Komunistycznej Partii Polski i Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica, miejscowość zyskała popularne miana "Mała Moskwa" lub "Czerwona Byczyna"[6].
W pierwszych dniach września 1939 r. do Byczyny wkroczyli Niemcy, wywołując panikę wśród mieszkańców. Powołali zarząd gminy, którego przewodniczącym był nie-Polak. Utworzyli też posterunek policji niemieckiej na plebanii, który funkcjonował tu do 1943 r[7].
W latach 1973-1977 miejscowość była siedzibą gminy Byczyna.
Obiekty i miejsca
- Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (parafia pod tym wezwaniem)
- Szkoła Podstawowa nr 20 im. Oddziału Armii Ludowej im. gen. Jarosława Dąbrowskiego
- Boisko Sportowe LKS "Zgoda Byczyna"
- Klub "NIKO"
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Dz.U. z 1977 r. nr 3, poz. 15
- ↑ Redakcja, Dzielnice: tak, a nie inaczej – Byczyna – historia nazwy - Jaworzno - Portal Społecznościowy - jaw.pl, 22 lipca 2018 [dostęp 2022-10-06] (pol.).
- ↑ Historia Byczyny, jaworzno-byczyna.pl [dostęp 2022-10-06] .
- ↑ Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 187.
- ↑ J. Łepkowski: Przegląd zabytków przeszłości z okolic Krakowa, Warszawa 1863, s. 29 [1].
- ↑ Redakcja, Jaworzno mało znane – Mała Moskwa – Byczyna - Jaworzno - Portal Społecznościowy - jaw.pl, 2 października 2021 [dostęp 2022-10-06] (pol.).
- ↑ Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Jaworznie, www.parafia-byczyna.pl [dostęp 2022-10-06] .
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona internetowa Jaworzna. jaworzno.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-18)].
- Strona Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Jaworznie-Byczynie
- Oficjalna strona Zespołu Szkół nr 1. zs1.jaworzno.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-18)].
- Oficjalna strona klubu LKS Zgoda Byczyna
- Byczyna, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 490 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Autor: Skyblue - jpg, Darek Pojda - svg, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Districts of Jaworzno (Poland)
Autor: