Carlo Rubbia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Zawód, zajęcie | |
Odznaczenia | |
![]() |
Ten artykuł należy dopracować |
Carlo Rubbia (ur. 31 marca 1934) – włoski fizyk, laureat nagrody Nobla w dziedzinie fizyki[1].
Życiorys
Urodził się w Gorycji, małym włoskim mieście. Po szkole średniej studiował fizykę na Scuola Normale w Pizie. W roku 1958 rozpoczął pracę badawczą na Columbia University w Laboratorium Nevis, gdzie zdobył doświadczenie i zapoznał się z budową i działaniem akceleratorów cząstek[1].
Około roku 1960, powrócił do Europy, zainteresowany nowo założonym ośrodkiem naukowo-badawczym CERN, gdzie pracował nad eksperymentami dotyczącymi struktury słabych oddziaływań. W roku 1970 został mianowany profesorem fizyki na Uniwersytecie Harvarda, jednak mimo to kontynuował częste podróże do Europy. W roku 1976 zasugerował dostosowanie supersynchrotronu protonowego, należącego do CERN-u, do zderzeń protonów z antyprotonami, zachodzących w jednym kręgu, i tym samym powstanie pierwszej na świecie „fabryki antyprotonów”. Zderzacz rozpoczął działanie w roku 1981, a w roku 1983 został „wyprodukowany” bozon W. Kilka miesięcy później udało się zaobserwować nawet „bardziej ulotne” cząstki Z[1].
W kolejnym roku (1984) Carlo Rubbia oraz Simon van der Meer otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Był to jeden z najkrótszych w historii przedziałów czasowych pomiędzy dokonaniem odkrycia a przyznaniem nagrody[1].
Carlo Rubbia wykładał również na włoskim Uniwersytecie w Pawii[2][3] i był konsultantem Romano Prodiego do spraw energetyki. Jest członkiem honorowym wielu towarzystw naukowych, została mu dedykowana planetoida (8398) Rubbia[3]. 30 sierpnia 2013 roku został mianowany, w uznaniu zasług, przez prezydenta Giorgio Napolitano dożywotnim senatorem[4].
Od roku 1991 jest również członkiem zagranicznym PAN (Wydział III)[5]. 10 listopada 1993 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[6].
Przypisy
- ↑ a b c d Carlo Rubbia - Facts. [w:] The Nobel Prize in Physics 1984 > Carlo Rubbia, Simon van der Meer [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-01-31]. (ang.)., autobiografia, Nobel Lecture, December 8, 1984, Experimental Observation of the Intermediate Vector Bosons W+, W- and Z0
- ↑ Universitas Studiorum dal 1361. [w:] Strona internetowa Università di Pavia [on-line]. www.unipv.eu. [dostęp 2014-01-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)].
- ↑ a b Premio Internazionale alla Cultura; Carlo Rubbia, Premio Nobel per la Fisica. [w:] Premio Roma [on-line]. www.premioroma.it. [dostęp 2014-01-31]. (wł.).
- ↑ Nominacje na dożywotnich senatorów. Za zasługi. money.pl. [dostęp 2013-08-30]. (pol.).
- ↑ Członkowie zagraniczni PAN, Wydział III > Rubbia Carlo (prof. CERN). [w:] Strona internetowa Polskiej Akademii Nauk [on-line]. www.instytucja.pan.pl. [dostęp 2014-01-31]. (pol.).
- ↑ Profesor Carlo Rubbia, laureat nagrody Nobla z fizyki, gościem Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego. [w:] Seminarium Instytutu Fizyki im. A. Chełkowskiego [on-line]. www.us.edu.pl. [dostęp 2014-01-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-04)]. (pol.).
- ISNI: 0000 0001 0780 0965
- VIAF: 40581759
- LCCN: n85190821
- GND: 134039866
- NDL: 00621404
- BnF: 14065864m
- SUDOC: 072644117
- SBN: CFIV066168
- NLA: 35279873
- BNE: XX997716
- NTA: 133534456
- BIBSYS: 90507757
- PLWABN: 9812078623005606
- NUKAT: n2014141230
- J9U: 987007438536305171
- PTBNP: 111407
- NSK: 000101163
- CONOR: 76418147
- WorldCat: lccn-n85190821
Media użyte na tej stronie
Autor: KarlHeintz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Baretka Krzyża Komandorskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
Alfred Nobel from public domain photo, in circle. (Photo taken 1896 or earlier).
Carlo Rubbia