Chwałowice (Rybnik)

Chwałowice
Dzielnica Rybnika
Ilustracja
Familoki w Chwałowicach
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Rybnik

W granicach Rybnika

1 stycznia 1973[1]

Zarządzający

Andrzej Wojaczek

Populacja 
• liczba ludności


7 322

Strefa numeracyjna

(+48) 032

Kod pocztowy

44-206

Tablice rejestracyjne

SR

Położenie na mapie Rybnika
Mapa konturowa Rybnika, na dole znajduje się punkt z opisem „Chwałowice”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Chwałowice”
50°04′02,2800″N 18°32′58,2000″E/50,067300 18,549500
Portal Polska

Chwałowice (niem. Chwallowitz) – dzielnica Rybnika położona na południe od centrum miasta, w latach 1945–1954 siedziba gminy Chwałowice, a w latach 1967–1973 samodzielne miasto. Chwałowice liczą ok. 7000 mieszkańców.

Nazwa

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiej nazwy "chwała" oznaczającej sławę, wielką wartość[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Chwalowice podając jej znaczenie "Herrlicher, gepriesener Ort" czyli po polsku "Wspaniała, chwalebna miejscowość"[2]. Niemcy zgermanizowali nazwę na Chwallowitz[2] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

Jako osobna miejscowość Chwałowice zostały wymienione w łacińskich dokumentach średniowiecznych w 1228 Falevich oraz 1305 Quelowicz[3].

Gospodarka

W dzielnicy znajduje się kopalnia węgla kamiennego KWK "Chwałowice", Wydział Zamiejscowy w Rybniku Okręgowego Urzędu Miar w Katowicach oraz Sanktuarium św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

Na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło w Chwałowicach obóz pracy nr 32 podlegający Centralnemu Zarządowi Przemysłu Węglowego, który działał przy KWK Chwałowice[4].

W południowej części miasta znajduje się osiedle familoków z początku XX wieku.

Przewodniczący Rady Dzielnicy: Joanna Cichecka.
Przewodniczący Zarządu Dzielnicy: Andrzej Wojaczek

Sport

21 września 1919 roku w Chwałowicach utworzone zostało gniazdo najstarszej polskiej organizacji sportowej Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Działalność rozpoczęło 10 maja 1920 roku i w momencie tym liczyło 30 członków, a pod koniec roku 42 członków[5]. Koło to podlegało organizacyjnie Towarzystwu Gimnastycznemu „Sokół” w Rybniku[6] i należało do szeregu sekcji gimnastycznych śląskiego Sokoła.

Prezesem organizacji był Antoni Szukalski, naczelnikiem Konstantyn Neuman. W latach 1922-24 działalność została zawieszona. W 1924 roku organizacja otrzymała sztandar. W 1925 roku funkcję prezesa objął Jan Raszyk, sekretarzem był Ewald Rak, skarbnikiem Leopold Kuczera, a naczelnikiem Marcin Franke[5].

Rozwój działalności Sokoła przerwał w 1939 roku wybuch II wojny światowej. W okresie powojennym nie została reaktywowana ponieważ członkowie oraz sama idea towarzystwa była prześladowana przez władze komunistyczne.

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 325
  2. a b c Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 66, OCLC 456751858 (niem.).
  3. Franz Idzikowski, "Geschichte Stadt udn ehemaligen Herrschaft Rybnik in Oberschlesien", Maruschke&Berendt, Breslau 1861, str. 16.
  4. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-13] (pol.).
  5. a b Wincenty Ogrodziński 1937 ↓, s. 203.
  6. „Działalność Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” na ziemi rybnickiej w latach 1898–1939”, Rybnicki Kurier Muzealny nr 4, czerwiec 2012.

Bibliografia

  • Wincenty Ogrodziński: Dzieje Dzielnicy Śląskiej "Sokoła". Katowice: TG Sokół w Katowicach, 1937.

Media użyte na tej stronie

Silesian Voivodeship location map2.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
  • N: 51.1617 N
  • S: 49.2956 N
  • W: 17.8872 E
  • E: 20.0559 E
Rybnik, Chwałowice, skrzyżowanie ulic Śląska i 1 Maja.jpg
Autor: Kamil Czaiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Apartment building at the corner of Śląska and 1 Maja Street in Chwałowice, a district of Rybnik
Rybnik, Chwałowice, poczta.jpg
Autor: Kamil Czaiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Post office in Chwałowice, a district of Rybnik, Poland
Rybnik Herb.png
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Chwalowice-herb.png
Herb Chwałowic(dzielnica Rybnika) Coat of Arms of Chwałowice (part of Rybnik, Poland)
Rybnik, Chwałowice, ulica 1 Maja tyły 03.jpg
Autor: Kamil Czaiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Heritage coal miners' housing estate in Chwałowice, a district of Rybnik, Poland
Rybnik, Chwałowice, Szkoła Podstawowa nr 13.jpg
Autor: Kamil Czaiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Elementary School No. 13 in Chwałowice, a district of Rybnik, Poland
Rybnik location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Location map of Rybnik, Poland
Ta mapa of Rybnik została utworzona dzięki danym z projektu OpenStreetMap, zbieranym przez społeczność. Mapa ta może być niekompletna i zawierać błędy. Niewskazane jest poleganie wyłącznie na niej w nawigacji.
Rybnik, Chwałowice, nowe osiedle, ulica Pukowca 02.jpg
Autor: Kamil Czaiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Housing estate in Chwałowice, a district of Rybnik; Pukowca Street
Rybnik, kopalnia Chwałowice, dyrekcja 01.jpg
Autor: Kamil Czaiński, Licencja: CC BY-SA 4.0
Administration building of the Chwałowice coal mine in Rybnik