Chybie (gmina)
gmina wiejska | |||||
Urząd gminy w Chybiu | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||
Powiat | |||||
TERC | 2403052 | ||||
Wójt | Janusz Żydek | ||||
Powierzchnia | 32 km² | ||||
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności |
| ||||
• gęstość | 304,1 os./km² | ||||
Nr kierunkowy | 33 | ||||
Tablice rejestracyjne | SCI | ||||
Adres urzędu: ul. Bielska 7843-520 Chybie | |||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||
| |||||
Położenie na mapie powiatu![]() | |||||
Strona internetowa | |||||
Biuletyn Informacji Publicznej | |||||
Portal ![]() |
Chybie – gmina wiejska w południowym województwie śląskim, w północno-wschodniej części powiatu cieszyńskego. Siedziba gminy to Chybie.
Według danych z 31 grudnia 2013 Chybie miało 9542 mieszkańców. Powierzchnia wynosi 32 km². Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[2] gminę zamieszkiwało 9741 osób.
Położenie
Gmina Chybie położona jest w Kotlinie Oświęcimskiej na średniej wysokości terenu – 254 m n.p.m. Od północy graniczy z gminą Goczałkowice-Zdrój (poprzez Zbiornik Goczałkowicki), od zachodu z gminą Strumień, od wschodu z gminą Czechowice-Dziedzice, od południowego wschodu z gminą Jasienica, a od południa z gminą Skoczów.
Klimat
Gmina leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego. Średnia roczna ilość opadów wynosi 883 mm. Cechą charakterystyczną klimatu gminy jest przewaga wiatrów SW i S. Średnia roczna temperatura wynosi +8 °C. Natomiast w okresie letnim +16 °C. Okres wegetacyjny wynosi od 200 do 220 dni. Gmina Chybie jest najczęściej pod wpływem mas powietrza polarno-morskiego (około 75% dni w roku) oraz kontynentalnego (około 25% dni w roku), ponadto charakteryzuje ją również zwiększona wilgotność powietrza oraz częste mgły, który są spowodowane, graniczącym z gminą, Jeziorem Goczałkowickim.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002[3] gmina Chybie ma obszar 31,8 km², w tym:
- użytki rolne: 53%
- użytki leśne: 27%
Gmina stanowi 4,35% powierzchni powiatu.
Demografia
W 1900 roku Chybie, Frelichów, Mnich, Zaborze (bez przysiółka Uchylany) i Zarzecze miały łączną powierzchnię 4522 ha (45,22 km²) a liczbę ludności 5237 (gęstość zaludnienia 115,8 os./km²) zamieszkałych w 596 budynkach, z czego 4794 (91,5%) było polsko-, 276 (5,3%) niemiecko- a 68 (1,3%) czeskojęzycznymi, 4873 (93%) było katolikami, 241 (4,6%) ewangelikami a 123 (2,3%) wyznawcami judaizmu[4]. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 624 a mieszkańców do 5437[5].
Dane z 31 sierpnia 2009:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
populacja | 9 285 | 100 | 4738 | 51 | 4547 | 49 |
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 283,4 | 144,8 | 138,6 |
- Piramida wieku mieszkańców gminy Chybie w 2014 roku[1].
Historia
Robert Mrózek tłumaczy nazwę "chyb", jako "las wysoki z drzewem budulcowym". Natomiast etymologia ludowa, opierająca się na legendzie powiada, że złośliwemu księciu pszczyńskiemu, który chciał przegrodzić bieg Wisły, żeby zalać tutejsze tereny "chybiło" (zabrakło) wody.
Chybie po raz pierwszy wzmiankowane zostały na przełomie XVI i XVII wieku. Ze względu na położenie wśród mokradeł osadnictwo rozwijało się tu wolno. Przez ten czas Chybie i okoliczne tereny były ośrodkiem hodowli ryb (m.in. z sazana – dzikiej odmiany karpia – wyhodowano tu karpia królewskiego). W 1856 wybudowano jednotorową linię kolejową z Zebrzydowic do Czechowic – fragment Kolei Północnej. W 1880 oddano drugi tor tejże linii.
W latach 1882-1884 z inicjatywy Zarządu Komory Cieszyńskiej należącej do Arcyksięcia Fryderyka Habsburga wybudowano cukrownię[6]. Od tego czasu datuje się znaczniejszy rozwój Chybia. Od 1969 działa tu jedyny w Polsce Amatorski Klub Filmowy "Klaps" – laureat wielu nagród i wyróżnień.
W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa bielskiego.
Sport
W Chybiu funkcjonuje Robotniczy Klub Sportowy Cukrownik założony w 1937 roku. Obecnie prowadzi trzy sekcje:
- piłki nożnej mężczyzn
- gimnastyki sportowej mężczyzn
- tenisa stołowego kobiet i mężczyzn
Obecnie tenisistki grają w I lidze (grupa południowa).
Udział w I lidze (grupa południowa):
Piłkarze obecnie grają w Lidze Okręgowej. Najwyższym osiągnięciem klubu w piłce nożnej był awans do III ligi w sezonie 1983/84. Niestety drużyna po sezonie 1984/85 spadła.
Klub ponownie ma aspiracje do zapisania się na kartach historii i walczy obecnie o awans do IV ligi.
Kultura
Chybie posiada Gminną Bibliotekę Publiczną w centralnej części gminy oraz filię biblioteki w Zaborzu oraz prężnie działający Gminny Ośrodek Kultury.
Dni Chybia
W ostatni weekend czerwca organizowane są dni Chybia tzw. Żabionalia. Przez kilka lat trwał do 4 dni, obecnie 2 dni. Organizowane od 1994 roku, przyciągają do gminy tysiące mieszkańców z okolicy, głównie z: Czechowic-Dziedzic, Cieszyna, Bielska-Białej, Jastrzębia-Zdroju, często również z regionu aglomeracji katowickiej. W ostatnich latach pojawiła się także spora grupa z Republiki Czeskiej, dzięki współpracy między Gminami Chybia i Těrlicko (Cierlicko).
Media
Prasa
Na terenie Chybia i okolic jest wydawana co 2 tygodnie w czwartki gazeta "Nowa Formacja", dodatkiem jest "Czas Skoczowa".
Edukacja i nauka
W Chybiu znajdują się następujące placówki oświatowe:
- Przedszkole Publiczne w Chybiu
- Przedszkole Publiczne w Mnichu
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Józefa Piłsudskiego w Chybiu
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. Ludwika Kobieli w Chybiu
- Szkoła Podstawowa im. Pawła Kojzara w Mnichu
- Zespół Szkolno-Przedszkolny w Zaborzu
- Niepubliczne Przedszkole Bajkowy Dworek w Chybiu
W latach 1999-2019 na terenie gminy funkcjonowały dwa gimnazja: jedno w Chybiu, drugie na Mnichu.
Życie religijne
Kościoły katolickie:
- Kościół rzymskokatolicki - na terenie gminy Chybie znajdują się dwie parafie: Chrystusa Króla w Chybiu oraz Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Zaborzu
Sanktuarium:
- Sanktuarium Matki Boskiej Gołyskiej
Inne:
- Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Zaborzu
Osoby związane z gminą Chybie
Sołectwa
Herb | Sołectwo | Powierzchnia (w ha)[7] | Ludność (2012)[7] | Gęstość zaludnienia (os./km²) | Położenie |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Chybie (wieś gminna) | 1122 | 3903 | 347,9 | ![]() |
![]() | Frelichów | 294 | 627 | 213,3 | ![]() |
![]() | Mnich | 835 | 3622 | 433,8 | ![]() |
![]() | Zaborze | 592 | 1036 | 175 | ![]() |
![]() | Zarzecze | 337 | 312 | 92,6 | ![]() |
Gminy partnerskie
Przypisy
- ↑ a b Gmina Chybie w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-03-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ Gmina Chybie w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2020-05-07] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
- ↑ Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.).
- ↑ Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.).
- ↑ Michał Kajstura, Krzysztof Puzik: Z dziejów gminy Chybie. Cukrownia Chybie w fotografii. Chybie: 2011. ISBN 978-83-60551-33-2
- ↑ a b Gmina Chybie: Informacje podstawowe. [w:] www.chybie.pl [on-line]. 2010. [dostęp 31/12/2012].zły zapis daty dostępu
Media użyte na tej stronie
Herb gminy Chybie
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Rada Gminy, Urząd Gminy i Urząd Stanu Cywilnego w Chybiu
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Fontanna w Chybie, widoczny Urząd Gminy i kościół Chrystusa Króla
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Przedszkole Publiczne w Chybiu
Autor: D T G, Licencja: CC0
Gmina Chybie na mapie powiatu cieszyńskiego
Herb Chybia
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Kościół Chrystusa Króla w Chybiu
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Szkoła Podstawowa nr 1 i Gimnazjum (w tle po lewej) w Chybiu
Herb Mnicha
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Kościół NMP w Zaborzu
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Filia Przedszkola Publicznego (nr 3) w Chybiu i Szkoła Podstawowa nr 2 im. Ludwika Kobieli w Chybiu, powstała w 1959, kilka lat po tym jak zalaniu uległo większość Zarzecza, jest wieć niejako kontynuatorem tamtejszego szkolnictwa.
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Szkoła Podstawowa im. Pawła Kojzara i Gimnazjum w Mnichu
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców gminy Chybie, 2014
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Hala sportowa przy stadionie w Chybiu
Herb Zarzecza
Herb Frelichowa
Autor: D T G, Licencja: CC BY 3.0
Zespół Szkolno-Przedszkolny (Szkoła Podstawowa im. Karola Miarki i Przedszkole Publiczne)