Cmentarz Farny we Wrześni
![]() | |
![]() Pomnik bohaterom poległym w walkach o niepodległość Ojczyzny 1918-1919 | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | ul. Gnieźnieńska |
Typ cmentarza | wyznaniowy |
Wyznanie | |
Data otwarcia | ok. 1800 |
Data ostatniego pochówku | 1973 |
Zarządca | Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa Męczennika we Wrześni |
Mapa cmentarza![]() | |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Cmentarz Farny we Wrześni – zabytkowy cmentarz rzymskokatolicki, znajdujący się w centrum Wrześni, w powiecie wrzesińskim, w województwie wielkopolskim.
Zlokalizowany jest między ulicą Gnieźnieńską, 68 Pułku Piechoty i Antoniego Zamysłowskiego, od południa przylegający do terenu Samorządowej Szkoły Podstawowej nr 1 im. 68 Wrzesińskiego Pułku Piechoty oraz Miejskiego Klubu Sportowego Victoria Września. Główna brama do cmentarza znajduje się przy ulicy Gnieźnieńskiej. Cmentarz powstał ok. 1800, ostatnie pochówki miały miejsce w 1973. Na terenie cmentarza znajduje się niewielka kaplica. Na cmentarzu znajdują się groby z różnych okresów, w tym o charakterze pomnikowym, związane z ważnymi wydarzeniami historycznymi.
Mogiła powstańców poległych 2 maja 1848 w bitwie pod Sokołowem
Mogiła powstańców poległych 2 maja 1848 w bitwie pod Sokołowem (powstanie wielkopolskie 1848 roku) powstała ze składek zebranych wśród mieszkańców Wrześni w czasie uroczystego nabożeństwa żałobnego za poległych powstańców, które odbyło się 21 sierpnia 1848 we wrzesińskiej farze. Nabożeństwo odprawiane zostało przez 20 duchownych, przy udziale rannych uczestników bitwy przywiezionych z wrzesińskiego szpitala. Uroczystość uświetnił chór Katedry Gnieźnieńskiej. W wyniku zbiórki zebrano ok. 200 talarów. Mogiła jest najstarszym z grobów zachowanych na wrzesińskim cmentarzu.
Wśród pochowanych są: Kazimierz Gadomski (23 l.), Ludwik Gąsiorowski, Szymon Głębocki (26 l.), Maksymilian Komoroski, Antoni Milski, Maksymilian Ogrodowicz (33 l.) i Jan Żołnierkiewicz (29 l.)[2].
Groby powstańców styczniowych z 1863
Spośród wrzesińskich uczestników powstania styczniowego z 1863 na cmentarzu spoczywają J. Krzywdziński, L. Szablikowski i F. Tasiemski.
Groby uczestników strajku dzieci wrzesińskich z 1901
Na cmentarzu znajdują się groby uczestników strajku dzieci wrzesińskich z 1901.
Zbiorowe mogiły powstańców wielkopolskich z lat 1918-1919
W dwóch zbiorowych mogiłach pochowani są uczestnicy powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919. Pierwsza z nich poświęcona jest bohaterom poległym w walkach o niepodległość ojczyzny 1918-1919. Druga bohaterskim obrońcom ojczyzny czasu Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, obrony Lwowa 1919, wojny z Rosją Bolszewicką 1920, żołnierzom Legii Wrzesińskiej i 68 Pułku Piechoty.
Groby ofiar z 1939 oraz lata okupacji hitlerowskiej
Na cmentarzu pochowane są ofiary z września 1939 oraz lat okupacji hitlerowskiej. Na mogile wzniesiono obelisk z inskrypcją: „Zbiorowa mogiła rodaków, którzy bezbronni padli ofiarą najeźdźcy w latach 1939-1944”[3].
Grób gen. Romana Abrahama
Na cmentarzu spoczywa generał brygady Wojska Polskiego, dowódca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii doktor Roman Abraham.
Groby zasłużonych mieszkańców Wrześni
Na cmentarzu pochowano zasłużonych mieszkańców Wrześni, m.in. Andrzeja Prądzyńskiego i Krystynę Poślednią.
Pomnik Katyński
Na terenie cmentarza znajduje się również Pomnik Katyński, upamiętniający ofiary ludobójstwa sowieckiego w Katyniu, Miednoje i Charkowie w 1940.
Bibliografia
- Września. Wydawnictwo Multimedialne Info-Media, s. 19
- Krzysztof Jodłowski: Zabytki Wrześni. [w:] Marian Torzewski (red.): Września. Historia miasta. Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni, Września, 2006, ISBN 978-83-924220-0-6
- Hanna Bachorz: Września. Historia - Zabytki - legendy. Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich we Wrześni
Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021, s. 257 [dostęp 2012-06-22] .
- ↑ Jarosław D. Górski: Kosynierzy z 1848 roku spoczywający na cmentarzu parafialnym we Wrześni..
- ↑ Września - Mogiła ofiar II wojny światowej. Atrakcje turystyczne Wrześni. Ciekawe miejsca Wrześni, www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2020-06-24] .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.70 N
- S: 51.05 N
- W: 15.68 E
- E: 19.19 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Symbol miejsca kultu do legendy mapy
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Nazwiska Powstańców Wielkopolskich cz.1
Autor: Kierzko, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mogiła powstańców spod Sokołowa2
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Płyta nagrobkowa generała brygady Wojska Polskiego doktora Romana Abrahama na cmentarzu Farnym we Wrześni
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Pomnik Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu Farnym we Wrześni
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Grób generała brygady Wojska Polskiego doktora Romana Abrahama na cmentarzu Farnym we Wrześni
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Plan cmentarza Farnego we Wrześni
Plan cmentarza farnego we Wrześni
Autor:
Mapa powiatu wrzesińskiego, Polska
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Mogiła Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu Farnym we Wrześni
Autor:
Mapa gminy Września, Polska
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Pomnik Katyński na cmentarzu Farnym we Wrześni
Autor:
Mapa Wrześni, Polska
Autor: 0john0, Licencja: CC BY 3.0
Nazwiska Powstańców Wielkopolskich cz.2
Autor: Kierzko, Licencja: CC BY-SA 3.0
Mogiła powstańców spod Sokołowa1