Cryptosporidium parvum
Oocysty C. parvum (mniejsze) oraz cysty Giardia intestinalis widziane pod mikroskopem fluorescencyjnym. | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Typ | |
Gromada | Conoidasida |
Rząd | |
Rodzina | Cryptosporidiidae |
Rodzaj | |
Gatunek | Cryptosporidium parvum |
Nazwa systematyczna | |
Cryptosporidium parvum Tyzzer 1907 |
Cryptosporidium parvum – gatunek chorobotwórczego pierwotniaka powodującego choroby układu pokarmowego człowieka oraz wielu gatunków zwierząt.
Budowa
Pierwotniaki te mają wielkość 1,5 – 6 µm w postaci trofozoitu, a 4-6 µm wielkości w postaci oocysty[1].
Występowanie i żywiciele
Pasożyt występuje powszechnie. Żywicielami są przeżuwacze (bydło, kozy, owce) a także inne gatunki ssaków oraz człowiek[1].
Cykl rozwojowy
Sporozoity uwolnione w jelitach wnikają do nabłonka. Tam następuje schizogonia, a dalej w wyniku gamogonii powstaje zygota, przekształcająca się w oocystę[1]. Oocysty wydalane są kałem do środowiska zewnętrznego, a w przypadku części z nich dochodzi do wykształcenia sporozoitów (autoinwazja)[1].
Chorobotwórczość
C. parvum jest pasożytem wewnątrzkomórkowym powodującym choroby układu pokarmowego. U człowieka wywołuje chorobę kryptosporydiozę, która objawia się nudnościami, wymiotami, biegunką, niekiedy występują duszności, kaszel oraz podwyższona temperatura. Zakażenie następuje po spożyciu oocyst, których dawka infekcyjna wynosi u zdrowego człowieka ok. 30. U osób ze zmniejszoną odpornością do zainfekowania niekiedy wystarczy tylko jedna cysta, zaś przebieg choroby jest znacznie poważniejszy, czasami może skończyć się śmiercią[2][3].
Oocysty posiadają dość wysoką odporność, pewna ich część może oprzeć się procesom uzdatniania wody przeznaczonej do picia.
Pierwotniaki te były przyczyną wielu epidemii, głównie w USA oraz w krajach o złych warunkach sanitarno epidemiologicznych. Powtarzające się co jakiś czas epidemie w Stanach Zjednoczonych spowodowały zainteresowanie problemem naukowców i rządu tego kraju. Zaowocowało to wprowadzeniem obowiązkowego wykrywania cyst tego pierwotniaka w wodzie przeznaczonej do spożycia.
Jeszcze przed wprowadzeniem badań, w USA w 1993 roku miała miejsce epidemia zachorowań na kryptosporidiozę która zebrała najkrwawsze żniwo z odnotowanych. W Milwaukee w systemie wodociągowym znalazła się ogromna ilość zdolnych do zarażenia cyst. Odnotowano wtedy 403 000 zachorowań, zmarło ok. 100 osób.
U zwierząt zarażenie zwykle przebiega bezobjawowo, u młodych zwierząt mogą pojawiać się objawy z układu pokarmowego[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e Jerzy Gundłach , Andrzej Sadzikowski , Parazytologia i parazytozy zwierząt, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2004, ISBN 83-09-01825-8 .
- ↑ Gabriel Virella , Mikrobiologia i choroby zakaźne, Piotr B. Heczko (red.), Wrocław 2009, s. 434-435 .
- ↑ Kryptosporydioza u ludzi - przyczyny, objawy i leczenie, medonet.pl [dostęp 2021-01-25] (pol.).
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.
Media użyte na tej stronie
The Star of Life, medical symbol used on some ambulances.
Star of Life was designed/created by a National Highway Traffic Safety Administration (US Gov) employee and is thus in the public domain.Cryptosporidiosis [Cryptosporidium spp.]
Oocysts of C. parvum (upper left) and cysts of Giardia intestinalis (lower right) labeled with immunofluorescent antibodies.