Cykoria endywia
| ||
![]() | ||
Systematyka[1][2] | ||
Domena | eukarionty | |
Królestwo | rośliny | |
Podkrólestwo | rośliny zielone | |
Nadgromada | rośliny telomowe | |
Gromada | rośliny naczyniowe | |
Podgromada | rośliny nasienne | |
Nadklasa | okrytonasienne | |
Klasa | Magnoliopsida | |
Nadrząd | astropodobne | |
Rząd | astrowce | |
Rodzina | astrowate | |
Podrodzina | Cichorioideae | |
Rodzaj | cykoria | |
Gatunek | cykoria endywia | |
Nazwa systematyczna | ||
Cichorium endivia L. Sp. pl. 2:813. 1753 |
Cykoria endywia, endywia (Cichorium endivia L.) – gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej, należący do rodziny astrowatych. Endywia pochodzi z wybrzeży Morza Śródziemnego i Azji Zachodniej. Znana była już w starożytności. W Europie uprawiana od XVI wieku.
Morfologia
- Łodyga
- Ma wysokość 0,5 – 1,5 m, zwykle naga. Roślina zawiera sok mleczny.
- Liście
- Dolne liście podłużne i pierzaste, górne jajowate, siedzące.
- Kwiaty
- Koszyczki kwiatowe umieszczone w kątach górnych liści i na szczytach łodyg.
Zastosowanie
Sztuka kulinarna – należy do warzyw i jej liście odziomkowe używane są w charakterze sałaty. Ma pikantny, gorzkawy smak. Dobrze komponuje się z ostrymi serami i z dodatkiem orzechów. Zawiera więcej związków mineralnych i witamin niż sałata. Pobudza apetyt dzięki zawartości inuliny oraz substancji gorzkiej – intybiny. Z jej liści przyrządza się sałatki.
Uprawa
Udaje się na glebach średnio zwięzłych bądź lekkich. Jej rozwojowi sprzyja łagodna jesień i wysoka wilgotność powietrza. Siew na przełomie lutego i marca pod osłonami lub w czerwcu – lipcu na rozsadniku. Zbiór w maju – czerwcu lub we wrześniu – październiku. Endywię bieli się, aby pozbawić ją gorzkiego smaku.
Zmienność
- endywia eskariola (Cichorium endivia L. var. latifolium Lam.) – o liściach gładkich.
- endywia kędzierzawa (Cichorium endivia L. var. crispum Lam.) – o karbowanych, postrzępionych liściach.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
Media użyte na tej stronie
(c) Montréalais,, CC-BY-SA-3.0
Endive at the Jardin botanique de Montréal.
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Farbenfreude (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0
zelfgemaakte foto van bloeiende andijvie half juni, Rasbak
- first upload nl.wikipedia 22 jun 2004 09:43 . . Rasbak (186317 bytes) (zelfgemaakte foto van bloeiende andijvie half juni)