Czesław Lechicki

Czesław Lechicki
Data i miejsce urodzenia30 marca 1906
Lwów
Data śmierci19 marca 2001
Zawód, zajęciereligioznawca, prasoznawca

Czesław Lechicki (ur. 30 marca 1906 we Lwowie, zm. 19 marca 2001) – religioznawca, prasoznawca.

Życiorys

Rodzina i wykształcenie

Był synem Franciszka Wacława (1872–1938; radca skarbowy) i Jadwigi z Kleiberów (1880–1919; nauczycielka muzyki ze śląskiego ziemiaństwa). Po śmierci matki wychowywali go ojciec i babka. Nie miał rodzeństwa. Po mieczu z pochodzenia był polskim Ormianinem.

Początkowo nauki pobierał w domu. Następnie kształcił się w Zakopanem i we Lwowie. W latach 1924–1929 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza. Promotorem jego pracy Mecenat Zygmunta III i życie umysłowe na jego dworze był Stanisław Łempicki. Problemy z zatrudnieniem na uczelni spowodowały, że zarzucił myśl o karierze uniwersyteckiej[1].

Działalność publicystyczna

Lechicki pierwsze teksty opublikował już w 1924. Był niezwykle płodnym publicystą: do II wojny napisał dziesięć książek i kilkaset artykułów. Atakowany praktycznie przez wszystkich, a zwłaszcza przez środowiska katolickie z którymi współpracował, za książkę Przewodnik po beletrystyce (za autorem ujął się jedynie o. Marian Pirożyński) – zerwał z katolicyzmem i od połowy lat 30. XX w. stał się jednym z czołowych publicystów protestanckich[2].

II wojna światowa

W 1940 we Lwowie zastępował wywiezionego przez bolszewików proboszcza ewangelickiego. Był także nauczycielem religii ewangelickiej (m.in. przygotowywał do chrztu 70 Żydów). W latach 1942–1944 był pomocnikiem pastora metodystycznego, a jednocześnie uczęszczał na spotkania baptystów i adwentystów. W czerwcu 1946 ostatnim transportem repatriacyjnym przybył do Krakowa[3].

Lata powojenne

Przełom lat 40. i 50. XX w. to szeroka aktywność zawodowa i publicystyczna Lechickiego. Pracował w „Czytelniku”, następnie w „Książce i Wiedzy”, publikował w prasie protestanckiej. Od 1953 współpracował z Zakładem Historii Czasopiśmiennictwa PAN. Od tego momentu jego aktywność skupiała się wokół prasoznawstwa. Publikował też biogramy w Polskim Słowniku Biograficznym[4]. Po pogrzebie w obrządku ewangelickim został pochowany 2 kwietnia 2001 na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Współpraca z bezpieką

Do pozyskania doszło w 1953 przez podporucznika Adama Błażejczyka. Kontakty były utrzymywane do lat 80. (wykreślenie z ewidencji nastąpiło w 1988). Motywem nawiązania współpracy była nieustabilizowana sytuacja zawodowa i materialna Lechickiego. Przygotowywał on stojące na wysokim poziomie i merytoryczne analizy dotyczące Kościoła katolickiego, o charakterze personalnym (sylwetki arcybiskupów Wojtyły i Wyszyńskiego oraz osób związanych z „Tygodnikiem Powszechnym”)[5].

Publikacje

Książki

  • Kościół ormiański w Polsce, Lwów 1928
  • Jezuici i Skarga na dworze Zygmunta III, Lwów 1929
  • Mecenat Zygmunta III i życie umysłowe na jego dworze, Warszawa 1932
  • W walce z demoralizacją, Miejsce Piastowe 1932
  • Z dziejów satyry polskiej XVI wieku, Lwów 1933
  • Prawda o Boyu-Żeleńskim, Warszawa 1933
  • Dokoła mecenatu Zygmunta III, Lwów 1935
  • M. Porcius Cato Starszy, Lwów 1935
  • Przewodnik po beletrystyce, Poznań 1935
  • Nauka religii chrześcijańskiej Kalwina i jej znaczenie, Warszawa 1937
  • Krakowski "Kraj" (1869-1874), Wrocław 1975

Artykuły i artykuły recenzyjne

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne