Czwórstyk
Niektóre z zamieszczonych tu informacji wymagają weryfikacji. |
Czwórstyk – punkt geograficzny u zbiegu granic czterech państw czy innych jednostek geograficznych, analogiczny do trójstyku. Idealny czwórstyk jest bardzo rzadko występującym przypadkiem.
Przykłady czwórstyków
Polska
Między dwoma województwami a dwoma innymi państwami (54.36435°N 22.79228°E)[1]:
Polska,
województwo warmińsko-mazurskie;
Polska,
województwo podlaskie;
Rosja,
obwód kaliningradzki;
Litwa,
okręg mariampolski.
Między 4 gminami (województwo śląskie):
- miasto
Rydułtowy, powiat wodzisławski;
- wieś Czernica, gmina
Gaszowice, powiat rybnicki;
- wieś Pstrążna, gmina
Lyski, powiat rybnicki;
- wieś Rzuchów, gmina
Kornowac, powiat raciborski.
Między 4 gminami (województwo lubelskie):
- miasto
Lubartów;
- wsie Chlewiska i Szczekarków, gmina
Lubartów (między dwiema jej częściami);
- wieś Pałecznica, gmina
Niedźwiada.
Świat
Między trzema państwami
Półwysep Arabski (19°N 52°E – cztery prowincje trzech państw)[2]:
Arabia Saudyjska, prowincja Asz-Szarkijja;
Oman, gubernatorstwo Zufar;
Jemen, prowincja Hadramaut;
Jemen, prowincja Al-Mahra.
Między dwoma państwami
Baarle (eksklawy – czwórstyk występuje w jednym miejscu)[3]:
Holandia, miasto
Baarle-Nassau;
Belgia, miasto
Baarle-Hertog.
Szczyt Sorgschrofen – enklawa austriackiej gminy Jungholz stykająca się z macierzystym terytorium tylko w jednym punkcie (tzw. granica krzyżowa)[4]:
Austria, gmina
Jungholz;
Niemcy, powiat
Oberallgäu.
Szwecja, region
Jämtland;
Szwecja, region
Västerbotten;
Norwegia, okręg
Nordland;
Norwegia, okręg
Nord-Trøndelag.
W jednym państwie
Stany Zjednoczone, Four Corners (36°59′56.31532″N 109°02′42.62019″W)[5]. Granice stanów:
Kanada. Granice prowincji:
oraz terytoriów:
Meksyk, Mojonera de los cuatro estados (24°33′00″N 100°48′00″W)[a][6]. Granice stanów:
Argentyna (sporne)[b] (37°34′00″S 68°14′00″W). Granice prowincji:
Historyczne czwórstyki między państwami (krajami)
Vaalserberg w latach 1830–1919[7]:
Belgia;
Holandia;
Królestwo Prus, od 1867
Związek Północnoniemiecki, od 1871
Cesarstwo Niemieckie;
Moresnet.
W latach 1922–1981[8]:
Obecnie nigdzie na świecie nie występują czwórstyki tego rodzaju.
Miejsca bliskie wystąpienia czwórstyku
Między 4 gminami (województwo łódzkie, powiat tomaszowski), gdyż 3 metrowa granica między gminami Budziszewice a Czerniewice udaremnia wystąpienie czwórstyku, który by łączył gminy[9]:
Bardzo bliski zjawisku czwórstyku w latach 1967–1990 (do zjednoczenia obydwu państw jemeńskich) był układ granic w cieśninie Bab al-Mandab między: Etiopią, Dżibuti, Jemenem Północnym i Jemenem Południowym. Na zachodnim, afrykańskim brzegu Morza Czerwonego do cieśniny Bab al-Mandab w pobliżu jej najwęższego miejsca (ok. 26 km) schodziła granica między Etiopią a Dżibuti (do 1977 Francuskie Terytorium Afarów i Isów) zaś na wschodnim, azjatyckim (Półwysep Arabski) – granica między Jemenem Północnym i Jemenem Południowym (do którego należała wyspa Perim).
Obecnie idealny czwórstyk między państwami nigdzie nie występuje, ale są miejsca, gdzie dwa trójstyki znajdują się bardzo blisko siebie:
- Botswana, Namibia, Zambia, Zimbabwe – granica botswańsko-zambijska wynosi w tym miejscu zaledwie około 155 metrów.
- Turcja, Iran, Azerbejdżan, Armenia – granica azersko-turecka (Azerbejdżan graniczy z Turcją poprzez swoją eksklawę, Nachiczewańską Republikę Autonomiczną) na rzece Araks wynosi 9 kilometrów i będąc jedną z najkrótszych granic państwowych na świecie oddziela od siebie trójstyki: turecko-azersko-armeński i turecko-azersko-irański
- Egipt, Izrael, Jordania, Arabia Saudyjska – granice tych 4 państw schodzą do Zatoki Akaba, lecz choć są blisko siebie, nie tworzą w niej punktu czwórstyku.
- Szwajcaria, Niemcy, Austria, Liechtenstein – dwa trójstyki granic: Szwajcarii, Niemiec i Austrii (na Jeziorze Bodeńskim) oraz Szwajcarii, Austrii i Liechtensteinu są od siebie oddalone ok. 30 km w linii prostej
- Pakistan, Afganistan, Tadżykistan, Chiny. Odległość między trójstykami granic Afganistanu, Tadżykistanu i Chin, oraz Afganistanu, Pakistanu (zajęta przez Pakistan północna część Kaszmiru) i Chin wynosi w linii prostej ok. 35 km
- Mongolia, Chiny, Rosja, Kazachstan – w rejonie Ałtaju Mongolskiego granice tych 4 państw zbiegają się blisko siebie tworząc 2 trójstyki: rosyjsko-mongolsko-chiński i rosyjsko-kazachsko-chiński, oddzielone granicą chińsko-rosyjską, która w tym miejscu ma długość 55 km.
Stykanie się większej liczby granic
Antarktyda:
Biorąc pod uwagę roszczenia terytorialne na Antarktydzie – które mocą Traktatu Antarktycznego zostały zawieszone do 2041 roku – biegun południowy byłby miejscem zetknięcia się granic stref wpływów aż 6 państw („sześciostyk”), są to: Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zelandia i Wielka Brytania.
Arktyka:
Podobna sytuacja ma miejsce w Arktyce, której statusu nie uregulowano jednak dotąd żadną umową międzynarodową. Według teorii sektorów Arktyka powinna zostać podzielona między: Rosję, USA (Alaska), Kanadę, Danię (Grenlandia) oraz Norwegię, w związku z czym biegun północny stanowiłby punkt zetknięcia się granic tych 5 państw („pięciostyk”)[10].
Filipiny:
W prowincji Albay na szczycie wulkanu Mayon stykają się granice ośmiu gmin – w tym miasta Legazpi, stolicy prowincji.
Uwagi
Przypisy
- ↑ Schengen – Polska – Litwa – Rosja – MAZURY.INFO.PL, mazury.info.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ International Frontiers and Boundaries: Law, Politics and Geography – J.R. John Robert Victor Prescott, Gillian Gillian Doreen Triggs – Google Books, books.google.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ Belgia, Holandia: Baarle-Hertog i Baarle-Nassau, czyli belgijsko-holenderska zabawa w puzzle – Geozeta.pl, www.geozeta.pl [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ The boundary cross at Jungholz.
- ↑ Ute Mountain Ute Indian Reservation.
- ↑ Panoramio – Photo of Mojonera que divide los cuatro Estados, www.panoramio.com [dostęp 2017-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-16] .
- ↑ Vaalserberg – Peakbagger.com, www.peakbagger.com [dostęp 2017-11-22] .
- ↑ The Straight Dope: What’s up with the „neutral zones” near Saudi Arabia?, www.straightdope.com [dostęp 2017-11-22] (ang.).
- ↑ Geo-System, Powiat tomaszowski - System Informacji Przestrzennej - e-mapa.net, tomaszowski.e-mapa.net [dostęp 2022-01-21] (pol.).
- ↑ Do kogo będzie należeć biegun? Status prawny Arktyki | Stosunki Międzynarodowe – Miesięcznik ogólnopolski.
Media użyte na tej stronie
The flag of Navassa Island is simply the United States flag. It does not have a "local" flag or "unofficial" flag; it is an uninhabited island. The version with a profile view was based on Flags of the World and as a fictional design has no status warranting a place on any Wiki. It was made up by a random person with no connection to the island, it has never flown on the island, and it has never received any sort of recognition or validation by any authority. The person quoted on that page has no authority to bestow a flag, "unofficial" or otherwise, on the island.
Bundesflagge und Handelsflagge des Norddeutschen Bundes (1866-1871) und Reichsflagge des Deutschen Reiches (1871-1918)
Bundesflagge und Handelsflagge des Norddeutschen Bundes (1866-1871) und Reichsflagge des Deutschen Reiches (1871-1918)
(c) Lokal_Profil, CC BY-SA 2.5
This coat of arms was drawn based on its blazon which – being a written description – is free from copyright. Any illustration conforming with the blazon of the arms is considered to be heraldically correct. Thus several different artistic interpretations of the same coat of arms can exist. The design officially used by the armiger is likely protected by copyright, in which case it cannot be used here.
Individual representations of a coat of arms, drawn from a blazon, may have a copyright belonging to the artist, but are not necessarily derivative works.
Flag of Río Negro Province, Argentina.
Flag of Utah. Please do not revert to the "21:58, July 26, 2011" or any earlier version, as those versions are factually inaccurate.
Baarle-Nassau flag
Herb gminy Kornowac
Coat of arms for Nord-Trøndelag; until 31 December 2017 county (fylke), Norway
Autor: Eugene Alvin Villar (seav), Licencja: CC BY-SA 3.0
Locator map of Legazpi in Albay, Philippines.
Autor: Juame Ollé (escudo), Dexxter (composición), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Flag of La Pampa province, Argentina
Autor: Oryginalnym przesyłającym był Ninane z niderlandzkiej Wikipedii, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Dit materiaal is afkomstig van http://www.fotw.us/ of http://www.angelfire.com/realm/jolle/ en is door de auteur Jaume Ollé als GFDL beschikbaar gesteld, zie de toestemmingsemail. Hiermee vervallen de strictere voorwaarden in de disclaimers op de genoemde sites.
Escudo de San Luis Potosí (México) con pergamino
Autor: MW MMX, Licencja: CC BY-SA 3.0
Coat of arms of zacatecas with color of Nueva Galicia flag.
Coat of arms of Coahuila
Flag of Mendoza Province, Argentina. It is also the flag of the Army of the Andes.
Flag of Neuquén Province of Argentina.
Flag of the Northwest Territories.
gemeentevlag Baarle-Hertog
Flag of Nunavut
Gmina Gaszowice coat of arms
(c) Lokal_Profil, CC BY-SA 2.5
This coat of arms was drawn based on its blazon which – being a written description – is free from copyright. Any illustration conforming with the blazon of the arms is considered to be heraldically correct. Thus several different artistic interpretations of the same coat of arms can exist. The design officially used by the armiger is likely protected by copyright, in which case it cannot be used here.
Individual representations of a coat of arms, drawn from a blazon, may have a copyright belonging to the artist, but are not necessarily derivative works.
Border between Belgium and the Netherlands at Baarle Nassau & Baarle Hertog
Autor: rdb, translated by Grawiton, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Schemat podziału Arktyki zgodnie z teorią sektorów
Coat of arms of Nuevo Leon
Coat of arms for Nordland county (fylke), Norway.
Autor: Aerian photography by Brian McMorrow, borders added by Julieta39, Licencja: CC BY-SA 2.5
Derivative work from Brian McMorrow's Zambezi River at junction of Namibia, Zambia, Zimbabwe & Botswana, borders added by Julieta39
Autor: , Licencja: CC BY-SA 2.5
Flaga gminy gmina Czerniewice w Polsce.
Blazon:„Argent, a left eagle wing gules, charged with a trifoil Or, ahead out of the wing, a seven-leaved branch issuant vert.“
The arms were officially granted on February 28, 1978. The eagle wing is taken from the arms of Tyrol and thus indicates that the area has been part of Tyrol for many centuries. The young sprig is canting (Jungholz means "young wood").
Flag of Manitoba.