Dąbrówka Polska (Sanok)
część miasta | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Miasto | |
SIMC | 0953579 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Portal ![]() |
Dąbrówka Polska – część miasta Sanok, dawniej wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim[1], przy drodze krajowej nr 28.
W stanowi zachodnią część dzielnicy Dąbrówka miasta Sanoka.
Historia
Osada powstała w XVI wieku i była zwana początkowo Dąbrówką Niemiecką[2].
Wieś leżała przy trakcie z Sanoka w kierunku na Rymanów pomiędzy Sanokiem a Dąbrówką Ruską.
W XIX wieku do końca życia właścicielem posiadłości tabularnej w Dąbrówce Polskiej i Ruskiej był Jan Tchorznicki (zm. 1868)[3][4][5].
W 1880 wieś liczyła 44 domy i ok. 268 mieszkańców, prawie wyłącznie Polaków, należących do parafii rzymskokatolickiej w Sanoku. Były w niej obszary dworskie (180 morgów) i włościańskie.
Pod koniec XIX wieku właścicielami wsi byli potomkowie Jana Tchorznickiego (jego żoną była Kornelia, z domu Stankiewicz[6], zm. 1885[7]). Na przełomie XIX i XX wieku właścicielem tego terenu był Aleksander Mniszek-Tchorznicki[8][9]. W 1905 Józefa Rylska posiadała we wsi obszar 126,7 ha (w pobliskiej Dąbrówce Ruskiej 12 ha)[10]. W sierpniu 1905 Józefa Rylska zbyła Dąbrówkę Polską i Dąbrówkę Ruską na rzecz Marii Strzelbickiej, z domu Ścibor-Rylskiej, żony Mieczysława Strzelbickiego[11][12][13] (kwota zakupu wyniosła 50 tys. koron[14]). Po śmierci właścicielki dobra odziedziczyły jej dzieci jako małoletni spadkobiercy, zaś jej mąż Mieczysław został zarządcą tychże dóbr[14]. Według stanu z 1911 właścicielami tabularnymi Dąbrówki Polskiej byli St. I. i St. Strzelbiccy, którzy posiadali 124 ha[15].
Na obszarze Dąbrówki Polskiej istniał gaj „Sędziówka”, na którym w 1897 powstało wielofunkcyjne boisko sportowe (teren przekazany przez Józefę Rylską), z którego korzystał Sanocki Klub Sportowy, a jego prezesem był Michał Jorkasch-Koch[16][17].
Do 1939 dzierżawcą majątku w Dąbrówce Polskiej był Piotr Linscheid, trudniący się rolnictwem, który zamieszkał tamże wraz z rodziną (żona Olga i dzieci Ferdynand, Ryszard, Waleria i Helena (1903-1942)[18][19][20][21].
U kresu II wojny światowej wraz z nadejściem frontu wschodniego na początku sierpnia 1944 trwały walki niemiecko-radzieckie, w wyniku których doszło do zniszczeń na Dąbrówce[22]. Po nastaniu władzy komunistycznej anonsowano przymusowe wysiedlenie ludności wsi, zaś w obawie przed tym na początku września 1944 samowolnie wyjechało 73 rodziny (80 zostało)[23]. Do początku grudnia 1944 dokonano administracyjnego podziału ziem we wsi wraz z rozdziałem między mieszkańców[24]. We wrześniu 1946 w Dąbrówce Polskiej powstało Państwowe Gimnazjum Męskie i Liceum Gospodarstwa Wiejskiego[25].
15 października 1948 wsie Dąbrówka Polska i Dąbrówka Ruska zostały połączone w jedną wieś Dąbrówkę[26][27]. Uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1 stycznia 1962 roku wieś przyłączono do miasta Sanoka i od tego czasu stanowi dzielnicę Dąbrówka[28][29].
Na terenie byłej wsi Dąbrówka Polska istnieje zachowany zespół pałacowo-parkowy Rylskich i Tchorznickich.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 sierpnia 2022
- ↑ Adam Fastnacht: Zarys dziejów Sanoka. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 18.
- ↑ Hipolit Stupnicki: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 42, 192.
- ↑ Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w Królestwie Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. Lwów: 1868, s. 41, 193.
- ↑ Monarchya austriacka. Sprawy krajowe. „Gazeta Lwowska”. Nr 167, s. 1, 23 lipca 1852.
- ↑ Historia rodziny Mniszek Tchorznickich. dir.icm.edu.pl. [dostęp 2014-11-03].
- ↑ Kronika. „Echo z nad Sanu”. Nr 23, s. 3, 4 października 1885.
- ↑ Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 405.
- ↑ Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 164, 215. ISBN 83-909787-0-9.
- ↑ Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
- ↑ Kronika. Zmiany własności. „Gazeta Lwowska”. Nr 194, s. 4, 26 sierpnia 1905.
- ↑ Według Mieczysława Strzelbickiego doszło do tego jeszcze w 1904. Nieprostujące sprostowanie. „Gazeta Sanocka”. Nr 220, s. 4, 5 kwietnia 1908.
- ↑ Według Stefanii Skwarczyńskiej dobra w Dąbrówce Polskiej zostały odziedziczone przez Marię Strzelbicką. Stefania Skwarczyńska. U źródeł autobiografii naukowej. „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”. Tom 32, nr 2, s. 279, 32/2 (1987).
- ↑ a b Nieprostujące sprostowanie. „Gazeta Sanocka”. Nr 220, s. 4, 5 kwietnia 1908.
- ↑ Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 4.
- ↑ Okręg IV. przemyski. Sanok. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 9, s. 105, 1897.
- ↑ Samobójstwo. „Kurjer Lwowski”. Nr 317, s. 4, 15 listopada 1904.
- ↑ 106. Komunikat. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”. Nr 14, s. 170, 15 lipca 1939.
- ↑ Spis Abonentów sieci telefonicznych Państwowych i Koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1938 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1938, s. 622.
- ↑ Książka telefoniczna. 1939. s. 706. [dostęp 2015-05-26].
- ↑ Jolanta Ziobro. Dąb dla porucznika Ryszarda. „Tygodnik Sanocki”. Nr 30 (1129), s. 6, 2 sierpnia 2013.
- ↑ Burnatowski 1993 ↓, s. 19.
- ↑ Burnatowski 1993 ↓, s. 24.
- ↑ Burnatowski 1993 ↓, s. 32.
- ↑ Nowe Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego. „Dziennik Rzeszowski”. Nr 219, s. 3, 26 września 1946.
- ↑ Rzeszowski Dziennik Wojewódzki. R.5, nr 8 (15 października 1948) = 27, poz. 95
- ↑ Ks. Antoni Szypuła. 25 lat Parafii Rzymsko - Katolickiej w Sanoku - Dąbrówce (fragmenty). „Tygodnik Sanocki”. Nr 22, s. 10, 16 października 1991.
- ↑ Dz.U. z 1961 r. nr 46, poz. 249
- ↑ Królowie, włościanie i mieszczanie czyli wycieczka pierwsza po dawnym i współczesnym Sanoku. powiatsanok.nazwa.pl. [dostęp 2014-10-27]. (pdf) s. 16.
Bibliografia
- Dąbrówka Polska (10), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 937 .
- Alfred Andrzej Burnatowski: Dziennik młodzieńca. Sanok: Exodus, 1992, s. 1-97.
Media użyte na tej stronie
Autor: OpenStreetMap contributors, Licencja: ODbL
OpenStreepMap location map of Sanok, Poland:
- top = 49.5905
- bottom = 49.5234
- left = 22.1468
- right = 22.2844
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Podkarpackie Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 50.9 N
- S: 48.95 N
- W: 21.03 E
- E: 23.66 E
Flaga województwa podkarpackiego
Autor: Lowdown, Licencja: CC BY-SA 3.0
Dwór Mniszek-Tchorznickich w dzielnicy Dąbrówka w Sanoku