Dźwig okrężny
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Paternoster_kartouzska.jpg/200px-Paternoster_kartouzska.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/BMF_Paternoster.jpg/200px-BMF_Paternoster.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/GER_Wuppertal_Rathaus_002_2013_-_Paternoster.jpg/200px-GER_Wuppertal_Rathaus_002_2013_-_Paternoster.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Paternoster.jpg/200px-Paternoster.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Paternoster_Hotel_Flemings_Frankfurt_11.12.2010.jpg/200px-Paternoster_Hotel_Flemings_Frankfurt_11.12.2010.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Paternosterlift_HaKa_Rotterdam.jpg/200px-Paternosterlift_HaKa_Rotterdam.jpg)
Paternoster lub dźwig okrężny – dźwig, który pracuje jak przenośnik kubełkowy: składa się z szeregu otwartych kabin (zwykle dwuosobowych) połączonych w łańcuch, poruszających się z niewielką prędkością (0,30 – 0,45 m/s) w zamkniętej pętli w ruchu ciągłym (bez zatrzymywania się), gdy jedna strona porusza się w kierunku do góry, to druga – do dołu.
Zastosowanie
Dźwigi typu paternoster były popularne w pierwszej połowie XX wieku, kiedy mogły przewozić więcej pasażerów niż standardowe dźwigi. W kontynentalnej Europie były stosowane szczególnie w budynkach użyteczności publicznej.
Urządzenia takie znajdowały się np. w Gliwicach na terenie zakładów Bumar Łabędy, w Zabrzu w budynku Urzędu Miejskiego, w Katowicach w tzw. „Drapaczu chmur” oraz w budynku Dyrekcji Północnej DOKP w Gdańsku. Funkcjonują jeszcze:
- w budynku administracyjnym dawnych Zakładów Tkanin Technologicznych Eskord przy ul. Borowskiej w Iłowej (województwo lubuskie)[1];
- w gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach;
- w gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Opolu;
- w budynku Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu;
- w modernistycznym budynku przy wrocławskim Rynku (Rynek 9/11)[2].
Współczesność
W wielu krajach zabronione jest stosowanie takich urządzeń, ze względu na wypadkowość. Także ze względu na dostęp dla osób z niepełnosprawnością[3] takie urządzenia wychodzą z użycia, chociaż w ocenie Urzędu Dozoru Technicznego są one bezpieczne[3]. Eksploatuje się tylko stare urządzenia, których liczba maleje.
Nazwa paternoster (w języku łacińskim „Ojcze Nasz”) została zapożyczona poprzez analogię do sznura modlitewnego paternoster.
Przypisy
- ↑ Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków - Iłowa - dźwig okrężny zw. paternoster, lwkz.pl [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- ↑ Działanie windy typu paciorkowego we wrocławskim budynku
- ↑ a b A. Kołodziejska: 35 tysięcy wind w Polsce stanowią zagrożenie. [w:] Informacyjna Agencja Radiowa [on-line]. 2012-02-04. [dostęp 2014-02-20].
Media użyte na tej stronie
A paternoster at the University of Vienna,
NIG (Neues Institutsgebäude), late 1950s,
still in operation.Autor: Ludek, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Paternoster in health centre in Kartouzská street in Prague
Autor: Anne-theater, Licencja: CC BY-SA 3.0
Paternoster Aufzug im Hotel Flemings Frankfurt
Autor: Der-wuppertaler, Licencja: CC BY-SA 3.0
Paternosteraufzug im Barmer Rathaus (Wuppertal)
(c) ProhibitOnions, CC-BY-SA-3.0
Paternoster elevator at a building belonging to the Normanenstraße campus of the East German Stasi, later used by the Arbeitsamt and in use until 2004. Taken by ProhibitOnions.
Autor: Photo: Andreas Praefcke, Licencja: CC BY 3.0
Paternoster (Aufzug) im Bundesministerium der Finanzen (Detlev-Rohwedder-Haus; früher Reichsluftfahrtministerium bzw. Haus der Ministerien der DDR), Wilhelmstraße 97/Leipziger Straße, Berlin.
Autor: Maurits90, Licencja: CC0
De paternosterlift in het HaKa-gebouw aan de Vierhavensstraat in Rotterdam. De lift staat normaal stil, maar is nog wel werkend. Alleen samen met de gebouwbeheerder kan er van de lift gebruik gemaakt. Zelfstandig mag de lift niet gebruikt worden, aangezien de lift momenteel niet meer veilig wordt geacht. Gezien de historische waarde blijft de lift voorzover mogelijk werkzaam.
Autor: C.Stadler/Bwag, Licencja: CC BY-SA 4.0
Paternosteraufzug im Haus der Industrie an der Adresse Schwarzenbergplatz 4 im 3. Wiener Gemeindebezirk Landstraße.
Der Paternoster wurde von Freissler hergestellt, 1911 offiziell in Betrieb genommen und ist Österreichs ältester in Betrieb befindlicher Paternoster. Die Umlaufgeschwindigkeit der 13 Kabinen beträgt 0,2 Meter pro Sekunde. Aufnahme stammt nicht aus dem Erdgeschoss.