Dereń świdwa
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | dereń świdwa | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cornus sanguinea L. Sp. Pl. 1: 117. 1753 | |||
Synonimy | |||
|
Dereń świdwa (Cornus sanguinea L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny dereniowatych. Występuje w Europie i zachodniej Azji. W Polsce jest gatunkiem dość pospolitym, rzadziej występuje tylko na północy. Bywa uprawiany jako roślina ozdobna, niekiedy dziczeje.
Morfologia
- Pokrój
- Krzew o wysokości 2 – 5 m, z brunatnozielonymi gałązkami, które w jesieni i zimie są krwistoczerwone
- Liście
- Jajowate, obustronnie zielone, o długości od 5 do 8 cm. Jesienią przebarwiają się na jaskrawoczerwony kolor.
- Kwiaty
- Białe, 4-płatkowe, skupione w płaskich podbaldachach.
- Owoce
- Jagody, kuliste, dojrzałe w kolorze niebiesko-czarnym.
Biologia i ekologia
Krzew, nanofanerofit. Kwitnie w Polsce w maju i czerwcu. Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, zaroślach i na skrajach polan i lasów. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Rhamno-Prunetea oraz zespołu (Ass.) Rhamno-Cornetum sanguinei[3]. Liczba chromosomów 2n = 22.
Zastosowanie
- Sadzony jako roślina ozdobna. Zazwyczaj używany jest do rekultywacji skarp, wysypisk i nieużytków, gdyż ma małe wymagania, a za pomocą odrostów korzeniowych szybko się rozrasta.[4]
- Owoce są jadalne, ale dopiero gdy całkowicie dojrzeją[4].
- Dawnej nasiona wykorzystywano do produkcji oleju stosowanego przy produkcji mydła.
Uprawa
Jest całkowicie wytrzymały na mrozy i mało wymagający w stosunku do gleby. Znosi zanieczyszczenie powietrza i dobrze rośnie w miastach i w okręgach przemysłowych. Najlepiej rośnie w pełnym oświetleniu. W szkółkach rozmnaża się zazwyczaj z nasion lub przez odkłady.
Zmienność
- Dereń świdwa 'Compressa' – krzew dorastający do 1 metra wysokości. Liście małe, mocno pomarszczone, koloru ciemno zielonego[5]. Roślina nie kwitnie, jesienią przebarwia się na kolor ciemnorubinowy[5]. Ze względu na małą ekspansywność oraz zwarty pokrój jest polecany do małych ogrodów o ograniczonej przestrzeni a także jako element rabat czy skalniaków[5].
Forma szczepiona tworzy kulistą formę bez potrzeby cięcia[5].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-28] (ang.).
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ a b Joachim Mayer, Heinz-Werner Schwegler: Wielki atlas drzew i krzewów. Oficyna Wyd. „Delta W-Z”. ISBN 978-83-7175-627-6.
- ↑ a b c d Dereń świdwa 'Compressa' (pol.). www.drzewa.com.pl. [dostęp 2022-08-17].
Bibliografia
- Jürke Grau, Reinhard Jung, Bertram Münker: Zioła i owoce leśne. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 58-59. ISBN 83-7129-274-0.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- BioLib: 40201
- EoL: 488281
- EUNIS: 168429
- Flora of North America: 242314472
- FloraWeb: 1650
- GBIF: 3082234
- INaturalist: 155124
- IPNI: 271661-1
- ITIS: 501636
- NCBI: 367354
- Plant Finder: 279333
- The Plant List: kew-47495
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:271661-1
- Tela Botanica: 75064
- Tropicos: 8700019
- USDA PLANTS: COSA81
Media użyte na tej stronie
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Cornus sanguinea L. (1753)
Cornus foemina P. Mill. (1768) ?
- Original Caption
- Echter Hartriegel, Cornus femina
Autor: , Licencja: CC BY-SA 4.0
Common dogwood - Leaves and inflorescence
Autor: Guido Gerding, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Autumn leaves. Name: Cornus sanguinea. Family: Cornaceae Location: Münster, NRW, Germany