Zimnicowate

Zimnicowate
Ilustracja
Diapensia lapponica
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

wrzosowce

Rodzina

zimnicowate

Nazwa systematyczna
Diapensiaceae Lindl.
Nat. Syst. Bot., ed. 2: 233. 13 Jun 1836[3]
Shortia soldanelloides
Galax urceolata

Zimnicowate (Diapensiaceae) – rodzina roślin z rzędu wrzosowców. Obejmuje 6 rodzajów z około 15 gatunkami występujących w rejonie Himalajów (tu jest największe zróżnicowanie przedstawicieli) poza tym na Dalekim Wschodzie oraz w północnej części Ameryki Północnej i Europy[2]. Rosną w górach i tundrze, poza tym w lasach[4].

Morfologia

Pokrój
Zimozielone krzewinki tworzące spłaszczone lub półkuliste poduszki (rosną bardzo wolno, gatunki tundrowe osiągają po 10 latach wzrostu 5 cm średnicy) i byliny z płożącymi rozłogami i liśćmi skupionymi w rozetę[5]. Rośliny zwykle nagie, niskie, płożące[6].
Liście
W przypadku bylin sercowate, zebrane w rozetę, z charakterystycznymi nerwami bocznymi wygiętymi do tyłu. W przypadku krzewinek liście są sztywne, drobne i błyszczące[5]. Liście bez przylistków, ogonkowe lub siedzące[6]
Kwiaty
Pięciokrotne z wyjątkiem zalążni, która jest trójkomorowa[5]. Promieniste i obupłciowe. Wyrastają pojedynczo lub skupione w gęstym gronie liczącym do 15 kwiatów[4]. Działek kielicha jest 5, są one wolne. Płatki korony są u nasady zrośnięte, rzadziej wolne (rodzaj Galax), w rodzaju Shortia końce płatków są frędzlowate. Pręcików jest 5 lub 10 (czasem podzielonych na 5 płodnych pręcików i 5 prątniczków)[6], pylniki otwierają się szparami. Charakterystyczny dla rodziny jest pyłek składający się z pojedynczych ziaren (pyłek innych wrzosowców występuje w tetradach)[5]. Zalążnia jest górna, zwykle trójkomorowa, rzadko pięciokomorowa. Zawiera liczne zalążki. Na szczycie z pojedynczym słupkiem, zwieńczonym płatowato podzielonym, główkowatym lub dyskowatym znamieniem[6].
Owoce
Torebki trój-, rzadko pięciokomorowe, pękające wzdłuż osi. Zawierają liczne nasiona[6].

Systematyka

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Zimnicowate stanowią jedną z wielu rodzin zaliczanych do rzędu wrzosowców (w jego obrębie jest siostrzaną dla styrakowatych), wchodzącego w skład grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[2].

wrzosowce


Marcgraviaceae




Balsaminaceaeniecierpkowate



Tetrameristaceae







Polemoniaceaewielosiłowate



Fouquieriaceaeokotijowate




Lecythidaceaeczaszniowate





Sladeniaceae



Pentaphylacaceae





Sapotaceaesączyńcowate




Ebenaceaehebankowate



Primulaceaepierwiosnkowate





?

Mitrastemonaceae



Theaceaeherbatowate




Symplocaceaesymplokowate




Styracaceaestyrakowate



Diapensiaceaezimnicowate







Sarraceniaceaekapturnicowate




Actinidiaceaeaktinidiowate



Roridulaceaetuliłezkowate






Clethraceaeorszelinowate




Cyrillaceaezwichrotowate



Ericaceaewrzosowate









Wykaz rodzajów[2]
  • Berneuxia Decne.
  • Diapensia L.zimnica
  • Galax Sims
  • Pyxidanthera Michx.
  • Schizocodon Siebold & Zuccarini
  • Shortia Torrey & A. Gray

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  2. a b c d Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
  3. Robert W. Kiger, James L. Reveal: A comprehensive scheme for standardized abbreviation of usable plant-family names and type-based suprafamilial names. University of Maryland. [dostęp 2014-03-14].
  4. a b Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 123. ISBN 1-55407-206-9. (ang.).
  5. a b c d Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 113. ISBN 83-7079-778-4.
  6. a b c d e Haining Qin, Bruce Bartholomew: Diapensiaceae. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-03-14].

Media użyte na tej stronie

Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Schizocodon soldanelloides 09062.JPG
Schizocodon soldanelloides,Aizu area,Fukushima pref.,Japan
Galax urceolata.jpg
Autor: Ted Bodner, Southern Weed Science Society, Bugwood.org, Licencja: CC BY 3.0
Galax urceolata, image taken in may.