Diecezja mazurska
![]() Kościół św. Jana w Kętrzynie | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | Kętrzyn |
Data powołania | |
Wyznanie | |
Kościół | |
Biskup diecezjalny | bp Paweł Hause |
Biskup senior | |
Dane statystyczne (2020[1]) | |
Liczba wiernych | 3375 |
Liczba kapłanów | 17 |
Liczba parafii | 15 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() | |
Strona internetowa |
Diecezja mazurska – diecezja Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Diecezja liczy 15 parafii oraz 27 filiałów obsługiwanych przez 17 duchownych i w 2020 skupiała 3404 wiernych[1]. Aktualnie siedzibą władz diecezjalnych jest Kętrzyn (w latach 1992–2018 Olsztyn).
Historia
W 1945 władze Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego mianowały ks. Ewalda Lodwicha-Ledwy jako pełnomocnika kościoła do organizowania struktur kościelnych na terenie dawnych Prus Wschodnich określanych jako "Okręg Mazurski"[2]. Niezależnie od tego 13 sierpnia 1945 grupa polskich Mazurów utworzyła Radę Kościoła Ewangelickiego - w jej skład weszli Jan Sczech, Bogumił Labusz, Fryderyk Leyk, Gustaw Leyding, Edward Małłek, Hieronim Skrupski i Bogdan Wilamowski[2].
Pierwsze zebranie senioralne nowej diecezji zebrało się 12 kwietnia 1946 na którym wybrano seniora nowej diecezji, kuratora (Karol Małłek) oraz zastępcę kuratora (Emil Leyk)[3]
Liczebność wiernych jak i parafii wykazywały ogromną fluktuację. Związane to było przede wszystkim z ciągłymi wyjazdami ludności mazurskiej do Niemiec po 1945 trwającymi do lat 90 XX wieku kiedy to jej liczebność się ustabilizowała. Już w latach 60 diecezja ta przestała być najliczniejszą w ramach Koscioła Ewangelicko-Augsburskiego[4][5][6].
Liczba wiernych | Liczba parafii w diecezji i filiałów | Liczba duchownych pracujących w dieceji | |
---|---|---|---|
1946[6] | 77 000 -80 000 | 53 parafii i 12 filiałów | 7 księży i 1 diakon |
1950[6] | ok. 68 000 | 88 parafii i 8 filiałów | 11 księży |
1961[5] | 21 357 | 21 księży | |
1967[5] | 12 676 | 18 parafii i 80 stacji kaznodziejkich | 18 księży |
1969[5] | 91444 | ||
1975[5] | 6454 | 13 księży | |
1985[5] | 4222 | 13 parafii | 9 księży |
1991[4] | 3887 |
Władze
- Biskup diecezjalny – bp Paweł Hause (parafia Kętrzyn)
- Kurator diecezjalny – Wanda Wróblewska (parafia Kętrzyn)
- Radca duchowny – ks. mjr Tomasz Wigłasz (parafia Białystok)
- Radca diecezjalny – Ryszard Jerosz (parafia Szczytno)
Zwierzchnicy diecezji mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP
Lata posługi | Zwierzchnik diecezji | Lata życia | Uwagi | |
---|---|---|---|---|
1946–1958 | ks. senior Edmund Friszke | 1902–1958 | ||
1959–1963 | ks. senior Alfred Jagucki | 1914–2004 | został zmuszony do rezygnacji w 1963 roku | |
1963-1966 | ks. senior Edward Busse | 1916-1985 | wcześniej konsenior diecezji mazurskiej | |
1966–1991 | ks. senior Paweł Kubiczek | 1925–2001 | ||
1992–2018 | bp Rudolf Bażanowski | ur. 1953 | wybrany na kolejne kadencje w 2002 i 2012 roku, na emeryturze od 2018 roku | |
od 2018 | bp Paweł Hause | ur. 1964 |
Parafie
- Parafia Białystok, proboszcz-administrator: ks. mjr Tomasz Wigłasz,
- Parafia Działdowo, proboszcz: ks. Waldemar Kurzawa,
- filiał w Lidzbarku
- Parafia Giżycko, proboszcz: ks. Krystian Borkowski,
- filiał w Pozezdrzu
- filiał w Węgorzewie
- filiał w Wydminach
- Parafia Kętrzyn, proboszcz: bp Paweł Hause,
- filiał w Barcianach
- filiał w Bartoszycach
- filiał w Brzeźnicy
- filiał w Srokowie
- Parafia Mikołajki, proboszcz: ks. Bogusław Juroszek,
- filiał w Ukcie
- Parafia Mrągowo, proboszcz administrator: ks. mjr SG Marcin Pysz, wikariusz ks. inż. Bartłomiej Polok
- filiał w Użrankach
- Parafia Nidzica, proboszcz: ks. Roland Zagóra,
- Parafia Olsztyn, proboszcz: ks. Łukasz Stachelek,
- filiał w Olsztynku
- Parafia Ostróda, proboszcz: ks. ppor. Wojciech Płoszek
- Parafia Pasym, proboszcz: ks. Witold Twardzik,
- filiał w Dźwierzutach
- filiał w Jedwabnie
- Parafia Pisz, ks. mjr SG Marcin Pysz,
- filiał w Ełku
- filiał w Białej Piskiej
- filiał w Wejsunach
- Parafia Ryn, proboszcz: ks. Jan Neumann,
- filiał w Sterławkach Wielkich
- filiał w Koczarkach
- Parafia Sorkwity, proboszcz: ks. Krzysztof Mutschmann,
- filiał w Biskupcu Reszelskim
- filiał w Raszągu
- filiał w Rybnie
- Parafia Suwałki, proboszcz: ks. por. Dawid Robert Banach
- filiał w Gołdapi
- Parafia Szczytno, proboszcz ks. Adrian Lazar
- filiał w Rańsku
Kościoły ewangelicko-augsburskie
- Obecne kościoły ewangelicko-augsburskie
- © Marek i Ewa Wojciechowscy / Trips over Poland, CC BY-SA 3.0
Kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy w Mikołajkach
- Dawne kościoły ewangelicko-augsburskie
Delegaci do Synodu Kościoła
Diecezja mazurska posiada łącznie 7 delegatów na Synod Kościoła
- Z urzędu:
- bp Paweł Hause
- kurator Wanda Wróblewska
- Z wyboru:
- Ryszard Jerosz
- dr Robert Kempa
- dr Krzysztof Maria Różański
- Z wyboru ogólnopolskiej konferencji duchownych:
- ks. radca mjr Tomasz Wigłasz
- ks. mjr SG Marcin Pysz
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Dominik Rozkrut i inni, Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa: GUS, 2021, s. 201, ISSN 1506-0632 .
- ↑ a b Grzegorz Jasiński, Luteranie na Mazurach i Warmii po 1945, Olsztyn 2021, s. 42-44.
- ↑ Grzegorz Jasiński, Luteranie na Mazurach i Warmii po 1945, Olsztyn 2021, s. 56-59
- ↑ a b Grzegorz Jasiński, Luteranie na Mazurach i Warmii po 1945, Olsztyn 2021, s. 314.
- ↑ a b c d e f Grzegorz Jasiński, Luteranie na Mazurach i Warmii po 1945, Olsztyn 2021, s. 254-257.
- ↑ a b c Grzegorz Jasiński, Luteranie na Mazurach i Warmii po 1945, Olsztyn 2021, s. 60-62
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Warmian-Masurian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.52 N
- S: 53.07 N
- W: 19.05 E
- E: 22.95 E
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Kętrzyn County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 54.37 N
- S: 53.92 N
- W: 21.00 E
- E: 21.62 E
Japanese map symbol "Church". U+26EA
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kościół ewang. św. Jana w Kętrzynie.
Autor:
© Marek i Ewa Wojciechowscy / Trips over Poland, CC BY-SA 3.0
Mikołajki - miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim
Autor: Ralf Lotys (Sicherlich), Licencja: CC BY 2.5
Kościół św. Jerzego w Kętrzynie
Autor: Ralf Lotys (Sicherlich), Licencja: CC BY 3.0
Koscioł w Barcianach w Polsce
Autor: Serdelll, Licencja: CC BY 3.0
Kościół ewangelicko-augsburski pod wezwaniem św. Jana w Kętrzynie
![Distinctive emblem for cultural property.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Distinctive_emblem_for_cultural_property.svg/20px-Distinctive_emblem_for_cultural_property.svg.png)
zrobione 27.10.2007
Autor: Loraine, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kościół św. Jerzego/cerkiew św. Onufrego w Pasłęku
Autor: Lesnydzban, Licencja: CC BY-SA 4.0
Budynek przy ul. Zjazdowej 15 w Kętrzynie, siedziba parafii ewangelicko-augsburskiej oraz diecezji mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP
Autor: Diacre, Licencja: CC BY 3.0
Ostróda, ul. Sienkiewicza - kościół ewangelicki, budowla neogotycka, obecnie własność Kościoła ewangelicko-metodystycznego, współużytkowany przez parafię ewangelicko-augsburską. (zabytek nr 1961 z 14.08.1987 i A-526 z 22.08.1960)
Autor: Krzysztof Maria Różański, (Upior polnocy), Licencja: CC BY-SA 3.0
Lutheran church in Suwałki, Poland