Diecezja spiska
![]() Katedra św. Marcina w Spiskiej Kapitule | |
Państwo | |
---|---|
Kraj | |
Siedziba | Spiskie Podgrodzie |
Data powołania | 13 marca 1776 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Metropolia | |
Katedra diecezjalna | św. Marcina |
Biskup diecezjalny | |
Biskup pomocniczy | |
Biskup senior | |
Dane statystyczne (2017) | |
Liczba wiernych • odsetek wiernych | 449 084 |
Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych | 323 |
Liczba osób zakonnych | zakonnicy – 58 |
Liczba dekanatów | 14 |
Liczba parafii | 178 |
Powierzchnia | 7802 km² |
![]() | |
Strona internetowa |
Diecezja spiska (łac. Dioecesis Scepusiensis, słow. Spišská diecéza) słowacka rzymskokatolicka diecezja położona w północnej części kraju. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Marcina w Spiskim Podgrodziu.
Historia
13 marca 1776 papież Pius VI dokonał reorganizacji struktury kościelnej na obszarze tzw. Górnych Węgier na podstawie bulli Romanus pontifex, ustanawiając trzy nowe diecezje: spiską, bańskobystrzycką i rożnawską, na obszarach wydzielonych z archidiecezji ostrzyhomskiej. Ich utworzenie było inicjatywą cesarzowej Marii Teresy, która uznała, że po przyłączeniu do cesarstwa ziem z I rozbioru Polski arcybiskupstwo ostrzyhomskie zajmuje za dużą powierzchnię, aby można było nim sprawnie zarządzać.
Po I wojnie światowej doszło do połączenia się Słowacji z Czechami w jedno wspólne państwo zwane Czechosłowacją, a w 1920 roku Polsce przydzielono część Orawy i Spiszu, gdzie funkcjonowało wówczas 18 parafii diecezji spiskiej:
- na Spiszu: Frydman, Jurgów, Kacwin, Krempachy, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne, Niedzica, Nowa Biała, Trybsz;
- na Orawie: Chyżne, Jabłonka, Lipnica Mała, Lipnica Wielka, Orawka, Piekielnik, Podszkle, Podwilk, Zubrzyca Górna;
W 1925 na mocy bulli papieża Piusa XI Vixdum Poloniae unitas podporządkowano je archidiecezji krakowskiej. Diecezja spiska pozostała sufraganią archidiecezji jagierskiej. Sytuacja ta miała miejsc do 1977 roku, kiedy to dokonano normalizacji stosunków państwo-Kościół. Papież Paweł VI przyłączył biskupstwo spiskie do nowo utworzonej metropolii słowackiej z siedzibą arcybiskupa metropolity w Trnawie. Ostatnia zmiana miała miejsce podczas pontyfikatu papieża Jana Pawła II, który dokonał zmiany granic diecezji oraz ustanowił ją sufraganią archidiecezji koszyckiej.
Biskupi
- ordynariusz – sede vacante
- biskup pomocniczy – bp Ján Kuboš
- emerytowany biskup pomocniczy – bp Andrej Imrich
Dekanaty
Współcześnie diecezja dzieli się na 14 następujących dekanatów:
- Dekanat Dolný Kubín,
- Dekanat Kieżmark,
- Dekanat Lewocza,
- Dekanat Liptowski Mikułasz,
- Dekanat Namiestów,
- Dekanat Poprad,
- Dekanat Rużomberk,
- Dekanat Nowa Wieś Spiska
- Dekanat Stara Wieś Spiska
- Dekanat Spiskie Podgrodzie
- Dekanat Spišský Štiavnik,
- Dekanat Stara Lubowla,
- Dekanat Trzciana
- Dekanat Zakamienny Klin
Statystyki
Rok | Ludność | Rzymscy katolicy | Procent katolików | Parafie | Księża diecezjalni | Księża zakonni | Księża łącznie | Bracia zakonni | Siostry zakonne |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1949 | 324 780 | 306 931 | 94,5% | 162 | 264 | 42 | 306 | 53 | 485 |
1969 | 479 005 | 392 594 | 82,0% | 152 | 187 | ? | 187 | ? | 19 |
1980 | 504 841 | 411 137 | 81,4% | 155 | 203 | 25 | 228 | 29 | 139 |
1990 | 546 413 | 439 392 | 80,4% | 155 | 186 | 42 | 228 | 44 | 206 |
2000 | 585 432 | 435 894 | 74,5% | 172 | 291 | 31 | 322 | 37 | 307 |
2002 | 584 667 | 441 554 | 75.5% | 175 | 295 | 42 | 337 | 49 | 286 |
Przypisy
Bibliografia
Media użyte na tej stronie
Autor: Caroig, Licencja: CC BY-SA 3.0
Outline map of the prešov Region, Slovakia, ready for the Geobox template, calibrated at en:Template:Geobox locator Prešov Region
Japanese map symbol "Church". U+26EA
Autor: Original image uploaded by [user:Civertan], Licencja: CC BY-SA 2.5
Ta ilustracja pokazuje chroniony obiekt zabytkowy, posiadający numer 704-782/0 na Słowacji.
Mappa della diocesi cattolica (roman catholic) di Spis, in Slovacchia. Lavoro personale.