Dmytro Hrycaj
![]() | |
generał chorąży | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Formacja | |
Główne wojny i bitwy |
Dmytro Hrycaj, ps. Perebyjnis, ukr. Дмитрó Грицáй-Переб́ийніс (ur. 1 kwietnia 1907 w Dorożowie, zm. 22 grudnia 1945 w Pradze) – ukraiński działacz niepodległościowy, nacjonalista, generał-chorąży Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Życiorys
Ukończył gimnazjum w Drohobyczu, działając w tym czasie w Organizacji Wyższych Klas Ukraińskich Gimnazjów. W 1928 rozpoczął studia na wydziale matematyczno-fizycznym Uniwersytetu Lwowskiego. Studiów nie ukończył z powodu powołania do odbycia służby wojskowej w polskiej armii.
Członek OUN od 1929, działacz Referatu Wojskowego OUN, aresztowany w 1934 i osadzony w Berezie Kartuskiej. Po zwolnieniu z Berezy kontynuował studia uniwersyteckie. W 1939 powtórnie aresztowany i osadzony w Berezie Kartuskiej. W latach 1940–1941 członek Krajowego Prowodu OUN-B, w latach 1941–1945 jego referent wojskowy. Aresztowany przez Gestapo w 1943, był więziony we Lwowie. 13 września 1943 został wyprowadzony z więzienia przy Łąckiego przez podziemie OUN-B, dzięki grypsowi przesłanemu przez Lecha Sadowskiego – współwięźnia więzionego tam również Jarosława Starucha i dostarczonemu prawdopodobnie przez Sadowskiego fałszywemu blankietowi doprowadzenia na przesłuchanie. Hrycaja i Starucha wykradło na podstawie tego blankietu sześciu Ukraińców z Sonderdienst, którzy następnie zdezerterowali[1].
W latach 1943–1945 był szefem HWSz (Głównego Sztabu Wojskowego). 1 listopada 1945 mianowany na stopień generała. Podczas przedzierania się na Zachód w grudniu 1945 razem z Dmytrem Majiwśkim, 19 grudnia na granicy czechosłowacko-niemieckiej wpadli w zasadzkę. Majiwśkyj popełnił samobójstwo, a Hrycaj został zatrzymany przez czechosłowacką policję (podporządkowaną ministrowi spraw wewnętrznych - komuniście Vaclavowi Noskovi) i zmarł po torturach w więzieniu w Pradze.
Przypisy
- ↑ Grzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski, Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa 1 IX 1939 – 5 II 1946, Katowice 2007, Wyd. Unia Katowice, ISBN 978-83-86250-49-3 s. 373., por. Ryszard Torzecki: Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993 Wyd. PWN, ISBN 83-01-11126-7. s. 323. Lech Sadowski, szef Oddziału VI Komendy Obszaru Nr 3 Armii Krajowej został uwolniony w akcji AK na szpital na Zamarstynowie. Wasyl Kuk powątpiewał w prawdziwość faktu przekazania blankietu przez Sadowskiego, przypisując jego pochodzenie legalizacyjnym komórkom OUN.
Bibliografia, literatura, linki
- Грицай Дмитро w: Dovidnyk z istorii Ukrainy, opr. Ihor Pidkova, Roman Shust, Kost Bondarenko; Lviv 1999, Wyd. Lvivskyi derzhavnyi universytet im. Ivana Franka i Vydavnyctvo Heneza, ISBN 978-966-504-237-2
- Грицай Дмитро w: Енциклопедія історії України: Т. 9. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. - Київ 2012, Wyd. «Наукова думка». ISBN 966-00-0632-2
- Grzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski, Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa 1 IX 1939 – 5 II 1946, Katowice 2007, Wyd. Unia Katowice, ISBN 978-83-86250-49-3
- Ryszard Torzecki - "Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej", Warszawa 1993, ISBN 83-01-11126-7
- Życiorys na ukraińskim portalu wojskowym
Media użyte na tej stronie
Clockwise: Roman Shukhevych, Dmytro Hrytsai and Catherine Miéchko-Lagouch in Buchach in November 1943, shortly before the penultimate phase of massacres of Poles in Volhynia and Eastern Galicia in Rivne, Lutsk, Volodymyr and Kovel.
Flag of Bandera group of Organization of Ukrainian Nationalists (OUN-B) adopted in April 1941