Dobrzykowice
wieś | |
![]() Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Dobrzykowicach | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Sołectwo | Dobrzykowice |
Liczba ludności (III 2011) | 1114[1] |
Strefa numeracyjna | 71 |
Kod pocztowy | 55-002[2] |
Tablice rejestracyjne | DWR |
SIMC | 0873521 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Dobrzykowice (niem. Wüstendorf[3]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Czernica, tuż przy wschodniej granicy Wrocławia.
Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.
Demografia
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyły 1114 mieszkańców[1]. Są czwartą co do wielkości miejscowością gminy Czernica.
Historia
W roku 1946 miejscowość została włączona do nowo powstałego województwa wrocławskiego na terenie powojennej Polski. Niemieckojęzyczna ludność zamieszkująca wieś została wysiedlona do Niemiec.
Kargul i Pawlak
We wsi w latach 1966–1976 kręcono sceny do filmowej trylogii: Sami swoi, Nie ma mocnych i Kochaj albo rzuć. Tu znajdują się użyte w filmie zagrody Kargula i Pawlaka. W 2000 roku powstała fundacja, która zbiera pieniądze na renowację budynku przy Szkolnej 18. W stodole Kargula utworzono izbę pamięci, gdzie można oglądać oryginalne przedmioty, którymi posługiwali się bohaterowie filmu[4]. W latach 2000–2005 odbywał się tutaj z tej okazji festyn. Od roku 2010 festyn organizowany jest corocznie na przełomie sierpnia i września, nosi nazwę „Sami swoi”[5].
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[6]:
- kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, z lat 1753–1757
Kościół filialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Jest to kościół barokowy, wzniesiony w latach 1753-1757, restaurowany w 1963 roku. Orientowany, murowany, jednonawowy, z wieżą od zachodu i węższym zakończonym trójbocznie prezbiterium, o wnętrzu nakrytym sklepieniem kolebkowym z lunetami. Całość wyposażenia rokokowa z XVIII wieku, z wyjątkiem gotyckiej rzeźby Piety z początku XV wieku.
Obecny budynek, murowany, wznoszony staraniem mistrza Christopha Josepha Hellmanna, powstał w stylu późnobarokowym w latach 1753-1757. Jego konsekracja nastąpiła jednak dopiero w 1906 roku. Wyróżnia go z zewnątrz cebulasty hełm na wieży z latarnią. Wewnątrz, na łuku tęczowym między nawą a prezbiterium, zachował się kartusz z herbem krzyżowców, literami C.I.H. (inicjałami fundatora) oraz datą 1757. Unikatowym zabytkiem jest gotycka figura Piety, zdobiąca jeden z ołtarzy bocznych nawy głównej kościoła, powstała około roku 1420 w tzw. stylu pięknym. Dzieło z Dobrzykowic powstało najprawdopodobniej w jednym z wrocławskich warsztatów i zdradza wpływ sztuki czeskiej; zostało sprowadzone najprawdopodobniej przez krzyżowców do nieistniejącej dziś drewnianej, średniowiecznej świątyni. Do innych zabytków zaliczają się: ołtarz główny rokokowy z około 1757 roku z obrazem Narodzenia NMP i Trójcą Świętą autorstwa bliżej nieznanego wrocławskiego malarza, tabernakulum o rozbudowanym cokole oraz obrazy z ołtarzy bocznych. Są to cztery płótna, z których dwa (Nawiedzenie NMP i Pokłon pasterzy) stanowią najprawdopodobniej repliki autorskie Michaela Leopolda Willmanna. Pozostałe płótna ołtarzy bocznych (przedstawiające św. Teklę oraz św. Stanisława B.M.), powstały około 1720 roku w warsztacie wrocławskiego malarza, Johanna Jacoba Eybelwiesera. Najprawdopodobniej te cztery płótna oraz dodatkowo chrzcielnica, pochodzą z kościoła św. Małgorzaty lub św. Krzyża w Gajkowie. Potwierdzałyby to materiały źródłowe, z których wynika, iż krzyżowcy do wykonania dachu świątyni w Dobrzykowicach użyli drewna z rozebranego kościoła św. Krzyża w Gajkowie. Pewien udział w fundacji kościoła dobrzykowickiego miał ród von Saurmów, którego kartusz umieszczony jest nad okazałą, rokokową amboną. Z tego samego okresu pochodzi grupa rzeźbiarska z glorią św. Jana Nepomucena, ciekawa pod względem ikonograficznym. Stosunkowo późnym zabytkiem jest obraz Wszystkich Świętych z około 1888 roku, autorstwa Ferdinanda Wintera oraz seria 14 stacji Drogi Krzyżowej tego samego malarza[7].
Galeria
Osoby związane z miejscowością
- Herbert Aulich(niem.) (ur. 12 stycznia 1927), niemiecki malarz i grafik
Przypisy
- ↑ a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 232 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 34.
- ↑ Mieszkam w domu Kargula.
- ↑ „Sami swoi” – festyn w Dobrzykowicach pod Wrocławiem.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 227. [dostęp 2012-10-28].
- ↑ Parafia. Parafia Gajków. [dostęp 2020-04-06]. (pol.).
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.9134 N
- S: 49.9809 N
- W: 14.7603 E
- E: 17.9091 E
Flaga województwa dolnośląskiego
Autor: Fraczek.marcin, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tablica pamiątkowa w Dobrzykowicach
Autor: Fraczek.marcin, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dobrzykowice oryginalny płot z filmu "Sami swoi"
Autor: Fraczek.marcin, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dobrzykowice dom Kargula Widok zza płota ;)
Autor: Sławomir Milejski, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Dobrzykowice, kościół fil. p.w. Narodzenia NMP, 1753-1757