Dolna Saksonia

Dolna Saksonia
Niedersachsen
kraj związkowy
ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo

 Niemcy

Stolica

Hanower

Kod ISO 3166-2

DE-NI

Premier

Stephan Weil (SPD)

Powierzchnia

47 609,52 km²

Populacja (31 grudnia 2020)
• liczba ludności


8 003 421[1]

• gęstość

168 os./km²

Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miast na prawach powiatu

8

Liczba powiatów

37

Liczba gmin

804

Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba przedstawicieli w Bundesracie

6

Położenie na mapie Niemiec
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Niemcy

Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen, dolnosaks. Neddersassen, wschodniofryzyjski Läichsaksen) – drugi co do wielkości kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec przy granicy z Holandią. Siedziba administracyjna kraju związkowego znajduje się w mieście Hanower.

Ważniejsze miasta Dolnej Saksonii to: Hanower (Hannover), Brunszwik (Braunschweig), Osnabrück, Oldenburg, Getynga (Göttingen), Wolfsburg.

Historia

We wczesnym średniowieczu w nadmorskiej części dzisiejszego kraju związkowego Dolna Saksonia istniało Królestwo Fryzyjskie, podbite w VIII w. przez państwo frankijskie, a pozostałe tereny, zamieszkane przez plemiona Sasów, Frankowie pod wodzą Karola Wielkiego podbili na przełomie VIII i IX w. Cały obszar wówczas znalazł się w granicach Imperium Karolińskiego i był podzielony na Księstwo Fryzji i Księstwo Saksonii, a od 962 r. leżał w granicach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Z Księstwa Saksonii z czasem wyodrębniały się mniejsze kraje, prowadząc do ostatecznego rozpadu księstwa w 1296 r. Wśród powstałych krajów były Hrabstwo Oldenburga(ang.) w 1091 (od 1774 Księstwo Oldenburga(ang.)), księstwo arcybiskupie Bremy w 1180 oraz Księstwo Brunszwika-Lüneburga w 1235 r. Na skutek dalszych podziałów w 1432 r. powstało Księstwo Calenberg(ang.), a na obszarze Fryzji w 1464 powstało Hrabstwo Fryzji Wschodniej.

Podział polityczny obszaru dzisiejszej Dolnej Saksonii w latach 1815–1866

W 1648 r. arcybiskupstwo Bremy zostało zsekularyzowane i przeszło w ręce Szwecji jako Księstwo Bremy, a w 1692 r. Księstwo Calenberg zostało przekształcone w Elektorat Hanoweru, od 1714 r. związany unią personalną z Wielką Brytanią. Po III wojnie północnej Szwecja utraciła księstwo Bremy na rzecz Hanoweru. W 1744 r. Hrabstwo Fryzji Wschodniej zostało przyłączone do Prus.

Na początku XIX w. cały obszar został zajęty przez Napoleona. Zachodnia i północna część regionu przypadła Francji, Fryzja Wschodnia przypadła Królestwu Holandii, a na wschodzie powstało Królestwo Westfalii. Po porażce Napoleona głównymi państwami regionu były Królestwo Hanoweru, Wielkie Księstwo Oldenburga i Księstwo Brunszwiku. W 1837 r. wygasła unia brytyjsko-hanowerska, a w 1866 r. Hanower został podbity i wcielony do Prus jako prowincja Hanower. W 1871 r. cały obszar znalazł się w granicach Niemiec.

Po II wojnie światowej region znalazł się w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec, a w latach 1945–1948 obszar przy granicy z Holandią stanowił polską strefę okupacyjną. W 1946 r. istniał tu kraj Hanower(ang.), utworzony przez Brytyjczyków. Kraj związkowy Dolna Saksonia utworzono pod koniec 1946 r. z połączenia krajów Hanower, Brunszwik, Oldenburg i Schaumburg-Lippe.

Podział administracyjny

W styczniu 1975 mieszkańcy Oldenburga (873 tys. osób) i Schaumburg-Lippe (87 tys. osób) opowiedzieli się za przekształceniem ich okręgów w landy RFN, czego jednak Bundestag nie zaakceptował, skłaniając się raczej ku redukcji liczby krajów z 10 do 5-6[2].

Do 1 stycznia 2005 Dolna Saksonia dzieliła się na rejencje, następnie zniesiono je i kraj związkowy składa się bezpośrednio z powiatów.

W nawiasach kody rejestracyjne pojazdów.

Miasta na prawach powiatu

  1. Brunszwik (Braunschweig) (BS)
  2. Delmenhorst (DEL)
  3. Emden (EMD)
  4. Oldenburg (OL)
  5. Osnabrück (OS)
  6. Salzgitter (SZ)
  7. Wilhelmshaven (WHV)
  8. Wolfsburg (WOB)

Związki komunalne

Powiaty ziemskie

  1. Wappen Landkreis Ammerland.svg powiat Ammerland (WST)
  2. DEU Landkreis Aurich COA.svg powiat Aurich (AUR)
  3. DEU Landkreis Grafschaft Bentheim COA.svg powiat Grafschaft Bentheim (NOH)
  4. Wappen Landkreis Celle.svg powiat Celle (CE)
  5. DEU Landkreis Cloppenburg COA.svg powiat Cloppenburg (CLP)
  6. Wappen Landkreis Cuxhaven 2018.svg powiat Cuxhaven (CUX)
  7. DEU Landkreis Diepholz COA.svg powiat Diepholz (DH)
  8. Wappen Landkreis Emsland.svg powiat Emsland (EL)
  9. DEU Landkreis Friesland COA.svg powiat Friesland (FRI)
  10. Wappen Landkreis Gifhorn.svg powiat Gifhorn (GF)
  11. Wappen Landkreis Goslar.svg powiat Goslar (GS)
  12. DEU Landkreis Goettingen COA.svg powiat Getynga (Göttingen) (GÖ)
  13. Wappen Landkreis Hameln-Pyrmont.svg powiat Hameln-Pyrmont (HM)
  14. Wappen der Region Hannover.svg Region Hanower (Hannover) (H)
  15. DEU Landkreis Harburg COA.svg powiat Harburg (WL)
  16. Wappen des Heidekreises.svg powiat Heidekreis (HK)
  17. DEU Landkreis Helmstedt COA.svg powiat Helmstedt (HE)
  18. Wappen Landkreis Hildesheim.svg powiat Hildesheim (HI)
  19. DE Landkreis Holzminden COA.svg powiat Holzminden (HOL)
  20. DEU Landkreis Leer COA.svg powiat Leer (LER)
  21. Wappen Landkreis Lüchow-Dannenberg.svg powiat Lüchow-Dannenberg (DAN)
  22. DEU Landkreis Lueneburg COA.svg powiat Lüneburg (LG)
  23. Wappen Landkreis Nienburg Weser.svg powiat Nienburg (Weser) (NI)
  24. Wappen Landkreis Northeim.svg powiat Northeim (NOM)
  25. Wappen landkreis oldenburg.svg powiat Oldenburg (OL)
  26. DEU Landkreis Osnabrück COA.svg powiat Osnabrück (OS)
  27. DEU Landkreis Osterholz COA.svg powiat Osterholz (OHZ)
  28. Wappen Landkreis Peine.svg powiat Peine (PE)
  29. DEU Landkreis Rotenburg Wuemme COA.svg powiat Rotenburg (Wümme) (ROW)
  30. DEU Landkreis Schaumburg COA.svg powiat Schaumburg (SHG)
  31. Wappen Landkreis Stade.svg powiat Stade (STD)
  32. Wappen Landkreis Uelzen.svg powiat Uelzen (UE)
  33. DE Landkreis Vechta COA.svg powiat Vechta (VEC)
  34. Wappen Landkreis Verden.png powiat Verden (VER)
  35. DEU Landkreis Wesermarsch COA.svg powiat Wesermarsch (BRA)
  36. DEU Landkreis Wittmund COA.svg powiat Wittmund (WTM)
  37. Wappen Landkreis Wolfenbüttel.svg powiat Wolfenbüttel (WF)

Gospodarka

W regionie rozwinął się przemysł samochodowy, rafineryjny, chemiczny, elektrotechniczny, elektroniczny, maszynowy, hutniczy, spożywczy, materiałów budowlanych, drzewny[3]. W Dolnej Saksonii hoduje się bydło, trzodę chlewną, drób, konie oraz uprawia się ziemniaki, żyto, jęczmień, rośliny pastewne, pszenicę, buraki cukrowe, warzywa, drzewa owocowe[3].

Polityka

Koalicja rządząca: koalicja SPD/CDU

Skład Landtagu:

Ostatnie wybory: 17 października 2017
Najbliższe wybory: 2022

Mniejszości etniczne

Dwujęzyczna (niemiecka i wschodniofryzyjska) tablica w Saterlandzie

W północno-zachodniej części kraju zamieszkują Fryzowie. Stanowią autochtoniczną mniejszość narodową i posługują się językiem wschodniofryzyjskim, który ma status języka regionalnego.

Turystyka

Duże znaczenie przywiązuje się w Dolnej Saksonii do rozwoju turystyki rowerowej. Przez region przebiega kilka długodystansowych turystycznych szlaków rowerowych, m.in. przez góry Harz, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego, a także wzdłuż rzek Łaba, Wezera, Ems i Aller. Długość dróg rowerowych w całej Dolnej Saksonii ocenia się na około 13000 kilometrów[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. Einwohnerzahl in Niedersachsen bis 2020 [dostęp 2021-06-27] (niem.).
  2. Edward Dylawerski Bońskie ABC, Wyd. Iskry 1978.
  3. a b Dolna Saksonia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-10-22].
  4. Dolna Saksonia. Po Niemczech na rowerze | Znajkraj, www.znajkraj.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

PSCHADDE.jpg
Bilingual place-name sign in Saterland.
Wappen Landkreis Emsland.svg
Deutsch: Wappen des Landkreises Emsland. English: Coat of arms of the district de:de:Landkreis Emsland
DEU Landkreis Leer COA.svg
Wappen Landkreis Leer
Licentie
Wappen des Heidekreises.svg
Coat of arms of the Heidekreis district, until 31 July 2011 district of Soltau-Fallingbostel
Lower Saxony in Germany.svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of state xy (see filename) in Germany.
Marketchurchhannover.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Coat of arms of Lower Saxony.svg
The coat of arms of Lower Saxony. Also the former ( – 1947) coat of arms of Land Braunschweig.

Keep red shade parallel with File:Flag of Germany.svg’s red shade.

A white Saxon steed (Sachsenross) on a red background.
KrkHannover.png
Autor: kgberger, Licencja: CC BY 2.5
Map of Kingdom of Hanover 1815–1866, based on Map of German Confederation 1815–1866 by kgberger.