Dolna Tunguzka
Ten artykuł od 2013-01 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. |
![]() | |
Kontynent | |
---|---|
Państwo | |
Lokalizacja | |
Rzeka | |
Długość | 2989 km |
Powierzchnia zlewni | 473 000 km² |
Średni przepływ | 3600 m³/s przy ujściu |
Źródło | |
Miejsce | Wyżyna Środkowosyberyjska |
Współrzędne | |
Ujście | |
Recypient | |
Miejsce | Jenisej |
Współrzędne | |
Dolna Tunguzka (ros. Нижняя Тунгуска, Niżniaja Tunguska) – rzeka w Rosji (obwód irkucki i Kraj Krasnojarski). Jej długość wynosi 2989 km, a powierzchnia zlewni 473 tysiące km²[1].
Swoje źródła ma na południu Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Płynie przez nią początkowo w kierunku północnym, a potem zachodnim. Wpada do rzeki Jenisej, jako jego prawy dopływ. W górnym biegu płynie szeroką doliną. Dolny bieg obfituje w liczne jezioropodobne rozszerzenia (do 25 km). Miejscami zwęża się do 200 m. W tych miejscach brzegi są strome i osiągają nawet 100–200 m wysokości. Średnia głębokość rzeki 4–6 m, w przełomach 2–3 m, w najgłębszych miejscach nawet do 100 m[2]. Na progach rzecznych prędkość wody nawet 5 m/s[2]. Rzeka zasilana jest głównie śniegami. Od maja do lipca Dolna Tunguzka często wylewa. Zamarznięta od października do maja. Na wiosnę tworzą się olbrzymie zatory lodowe, a poziom wody podnosi się nawet o 35 m[2]. Żeglowna tylko w swoim dolnym biegu od ujścia Koczeczumu.
Nad Dolną Tunguzką leży miasto Tura.
Główne dopływy:
- lewe
- Nepa (Непа)
- Duża Jeroma (Большая Ерёма)
- Ilimpeja (Илимпея)
- Tajmura (Таймура)
- Uczami (Учами)
- prawe
Żegluga
Żegluga na Dolnej Tunguzce jest trudna ze względu na liczne progi rzeczne oraz wiry. Najtrudniejszą przeszkodą są progi „Bolszoj” (wielkie), znajdujące się w odległości 128–130 km od ujścia. W 1927 roku statek parowy po raz pierwszy przepłynął przez te progi i od tej pory odbywała się żegluga pomiędzy Turuchańskiem a Turą[3].
Na początku XX wieku rozważano możliwość budowy kanału łączącego Dolną Tunguzkę z Leną. Rzeki te bowiem w pobliżu miasta Kireńsk zbliżają się do siebie na odległość około 15 km[2]. Plan ten jednak zarzucono po badaniach w 1911 roku, uznając go za zbyt trudny i drogi[3].
Elektrownia wodna
Plany budowy elektrowni wodnej na Dolnej Tunguzce sięgają lat 80., wtedy jednak zostały porzucone w następstwie protestów. Ponownie powrócono do nich na początku XXI wieku. Plan zakłada wybudowanie zapory wodnej, w efekcie której zalane ma zostać 10000 km² tundry. Część z przeznaczonych pod zalanie terenów jest miejscem zakopania odpadów nuklearnych. Konstrukcja wymagałaby również przesiedlenia rdzennej ludności ewenkijskiej[4].
Ze względu na brak zapotrzebowania w energię elektryczną bezpośredniej okolicy, wytworzony prąd miałby być transportowany do europejskiej Rosji za pomocą korytarza energetycznego o długości 3500 km. Szacowany koszt wynosił 13 miliardów dolarów[4]. Budowa miała rozpocząć się około 2010 roku, jednak została zatrzymana przez katastrofę w elektrowni Sajańsko-Szuszeńskiej w 2009[5]. W 2016 elektrownia wciąż była w fazie planów[6].
Krytycy określają pomysł budowy elektrowni, nazywanej wstępnie „Ewenkijską” lub „Turuchańską”[5], jako niepotrzebny, niebezpieczny oraz stanowiący marnowanie pieniędzy[4].
Przypisy
- ↑ Путешествия по Красноярскому краю, www.outdoors.ru [dostęp 2018-04-18] (ros.).
- ↑ a b c d Geology Page , Nizhnyaya Tunguska River - Geology Page, „Geology Page”, 3 listopada 2014 [dostęp 2018-04-18] (ang.).
- ↑ a b А. А. Соколов "Гидрография СССР", www.abratsev.narod.ru [dostęp 2018-04-18] .
- ↑ a b c Maria Antonowa , Balancing Growth and Environment, The Moscow Times [dostęp 2018-04-18] [zarchiwizowane z adresu 2008-08-03] .
- ↑ a b The eastern promise of Russia's hydropower, www.powerengineeringint.com [dostęp 2018-04-18] .
- ↑ A. Yu Aleksandrovskii , A. Yu Soldatkin , D.M. Volkov , Improving the Investment Potential of the Evenkiiskaya HPP When Working Jointly with HPPS of the Volga – Kama Cascade, „Power Technology and Engineering”, 50 (3), 2016, s. 235–239, DOI: 10.1007/s10749-016-0689-4, ISSN 1570-145X [dostęp 2018-04-18] (ang.).
Media użyte na tej stronie
Autor: Виктор В, Licencja: CC BY-SA 2.0
Физическая карта Красноярского края
- Проекция — коническая равнопромежуточная.
- первая стандартная параллель — 58°00'с.ш.
- вторая стандартная параллель — 74°00'с.ш.
- средний меридиан — 96°00'в.д.
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Russia.
EquiDistantConicProjection : Central parallel :
* N: 54.0° N
Central meridian :
* E: 100.0° E
Standard parallels:
* 1: 49.0° N * 2: 59.0° NMade with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.
The Yenisei basin, Lake Baikal, and the cities of Dikson, Dudinka, Turukhansk, Krasnoyarsk, Irkutsk
I fed the following latitude and longitude to the map generation tool to spot the location of the cities:
- 80.7111,73.5333, Dikson
- 86.2383,69.4438, Dudinka
- 87.9624,65.7959, Turukhansk
- 92.9756,56.0103, Krasnoyarsk
- 104.248,52.3174, Irkutsk
Autor: jxandreani, Licencja: CC BY 2.0
Severnaya River, tributary of Nizhnyaya Tunguska. (see [1]).