Dom Gąski w Radomiu

Dom Gąski w Radomiu
Symbol zabytku nr rej. 36 z 23.06.1947, 753 z 5.05.1972 oraz 197/A/83 z 14.04.1983
Ilustracja
Dom Gąski (2012)
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

 Radom

Adres

Rynek 4

Typ budynku

kamienica

Styl architektoniczny

barok

Ukończenie budowy

XVII w.

Ważniejsze przebudowy

1953–1955

Pierwszy właściciel

Stanisław Gąska

Położenie na mapie Radomia
Mapa konturowa Radomia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Dom Gąski w Radomiu”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Dom Gąski w Radomiu”
Ziemia51°24′12,71″N 21°08′31,92″E/51,403530 21,142200

Dom Gąskizabytkowy budynek znajdujący się w Radomiu, w północnej pierzei Rynku, pod numerem 4.

Dom Gąski jest budynkiem jednopiętrowym trójosiowym[1]. Posiada sień z boku i jednobiegową klatkę schodową[1]. Fasada budynku jest zwieńczona dwukondygnacyjnym wolutowym szczytem, rozczłonkowanym pilastrami i zwieńczonym trójkątnie[1].

Dom Gąski jest najstarszym budynkiem mieszczańskim zachowanym w Radomiu[2]. Został wystawiony w XVII w. na zlecenie Stanisława (lub Adama) Gąski – ławnika i radcę miejskiego, piekarza przybyłego z Opoczna[1][3]. Architekt budynku nie jest znany[1]. Według tradycji w czasie potopu szwedzkiego w domu dwukrotnie nocował król szwedzki Karol X Gustaw[1]. Pod koniec XVIII w. w budynku mieściła się apteka Włocha Christiana Valentino[1][3]. W latach 1818–1819 znajdowały się w nim biura magistrackie[3]. Pod koniec XIX wieku w domu mieścił się skład piwa[1].

Po II wojnie światowej dom stał się własnością państwową[1]. W latach 1953–1955 budynek przeszedł generalny remont i adaptację do celów wystawienniczych, zyskując obecny wystrój fasady[1][3]. W latach 50. XX w. podczas odbudowy sąsiedniego Domu Esterki, rozebranego do piwnic w czasie wojny, wzorowano się na wyglądzie Domu Gąski[1].

W latach 1975–1990 w połączonych kamienicach Gąski i Esterki miało siedzibę Biuro Wystaw Artystycznych[1]. Następnie nadzór nad kamienicami sprawowało Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, które w latach 1990–2018 miało tutaj swój oddział – Muzeum Sztuki Współczesnej[1].

Budynek wpisany jest do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa pod numerami 36 z 23.06.1947, 753 z 5.05.1972 oraz 197/A/83 z 14.04.1983[4]

Przypisy

Bibliografia

  • Jerzy Sekulski: Encyklopedia Radomia. Wojciech Stan (fot.). Wyd. 2 poszerz. i uzup.. Radom: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji - PIB, 2012. ISBN 978-83-7789-106-3.
  • Spacerkiem po Radomiu. Informator turystyczny. Ewa Kutyła (tekst, zdjęcia), Remigiusz Kutyła (zdjęcia). Wyd. IV. Radom: Gmina Miasta Radomia. Biuro Sportu i Turystyki, 2015.
  • Studium historyczno-urbanistyczne śródmieścia Radomia. Radom: Miejska Pracownia Urbanistyczna Radom, 1998.

Media użyte na tej stronie

Masovian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.55N
  • S: 50.95 N
  • W: 19.15 E
  • E: 23.25 E
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Radom location map.svg
Autor:
Twórcy OpenStreetMap
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Location map of Radom, Poland
Ta mapa of Radom została utworzona dzięki danym z projektu OpenStreetMap, zbieranym przez społeczność. Mapa ta może być niekompletna i zawierać błędy. Niewskazane jest poleganie wyłącznie na niej w nawigacji.
Dom Gaski in Radom 01.jpg
Autor: Rafał Terkner, Licencja: CC BY-SA 3.0
Dom Gąski w Radomiu
Radom.Rynek 4,5 04.JPG
Autor: Rafał Terkner, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Radom - drzwi kamienicy Rynek 4.
Rynek w Radomiu 2.jpg
Radom - Dom Gąski i Esterki - obecnie Muzeum Sztuki Współczesnej (Rynek).